zarejestruj się zaloguj się

Wirus grypy

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Wirus grypy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 23. grudnia, 2014

Wirus grypy może powodować poważną chorobę, także przybierającą postać epidemii. Często jednak nadużywa się określenia „grypa” w odniesieniu do wielu innych jednostek chorobowych. Grypę charakteryzuje występowanie między innymi takich objawów, jak wysoka gorączka (nawet 40°C), dreszcze, bóle mięśni i stawów, ból gardła oraz suchy kaszel. Leczenie grypy jest przede wszystkim leczeniem objawowym.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest wirus grypy?

     

    Wirusy są jednymi z najbardziej zagadkowych, ale i najbardziej niebezpiecznych struktur na świecie. Od dawna trwa spór, czy uznawać je za elementy materii nieożywionej, tak jak związki chemiczne, czy też za organizmy żywe. Nie można porównać ich do bakterii, grzybów ani żadnych innych czynników chorobotwórczych, ponieważ nie mają budowy komórkowej, są mniejsze i prościej zbudowane. Potrafią się jednak dzielić.

    Pojedynczy wirus zbudowany jest z materiału genetycznego (DNA lub RNA, w przypadku wirusa grypy jest to jednoniciowy kwas RNA) identycznego jak ten znajdujący się w niemal każdej komórce ludzkiego organizmu oraz otaczających go białek.

    Dlaczego zatem wirusy są tak niebezpieczne, skoro mają tak nieskomplikowaną budowę? Okazuje się, że są wyposażone dokładnie we wszystko, czego im potrzeba, by się namnażać, a nawet zabijać żywe organizmy.

    Wirus grypy należy do rodziny ortomyksowirusów i wyróżniamy trzy jego gatunki, nazwane pierwszymi literami alfabetu: A, B oraz C.

    Wszystkie one atakują człowieka, jednak najgroźniejszy wydaje się wirus grypy typu A, który odpowiada za największe w historii epidemie oraz tak zwaną „ptasią grypę” i „świńską grypę”. Są to groźne choroby występujące u ludzi bardzo rzadko, powodowane przez szczepy odzwierzęce wirusa.

     

    Jak działa wirus grypy?

     

    Cząstka wirusa grypy poza komórką żywiciela jest w pewnym sensie „martwa”. Dopiero kiedy dostanie się do takiej komórki, wykorzystuje jej systemy enzymów i inne mechanizmy na własne potrzeby.

    Zawarty w wirusie grypy materiał genetyczny staje się aktywny tak samo, jak materiał genetyczny komórki żywiciela, co powoduje przestawienie metabolizmu całej komórki na produkowanie nowych cząsteczek wirusa. Ostatecznie komórka-żywiciel ginie, a rozpadając się uwalnia nowe kopie wirusów. Ten prosty mechanizm zabijania i namnażania wirusa stanowi w świecie biologii molekularnej technikę idealną, której do tej pory nie udało nam się opanować.

    Przyjrzyjmy się temu procesowi bliżej. Na powierzchni każdego wirionu, czyli pojedynczej cząsteczki wirusa znajdują się glikoproteiny, zwane hemaglutyniną (H) i neuraminidazą (N). Na podstawie typu tych białek określa się dokładnie szczep wirusa (np. ostatnią epidemię „ptasiej grypy” powodował szczep H5N1). Uczestniczą one także w procesie przedostawania się wirionu do komórki.

    W cytoplazmie komórkowej uwalniane jest wirusowe RNA, enzym transkryptaza i szereg białek pomocniczych, które tworzą system mający na celu replikację, czyli powielanie elementów składowych wirusa.

    Komórka staje się swoistą fabryką nowych wirionów, które uwalniane są systematycznie w procesie pączkowania, czyli odłączania minipęcherzyków z powierzchni błony komórkowej, zawierających wirusy. Ostatecznie komórka gospodarza, której wszystkie siły zostały zużyte na produkcję nowych wirionów, ginie.

     

    Jakie są objawy grypy?

     

    Do zachorowania na grypę dochodzi w wyniku kontaktu z inną chorą osobą, wirus trafia do organizmu drogą powietrzną, a więc w wyniku kichania i bezpośredniego kontaktu.

    Ważne jest, że nawet po wyzdrowieniu okres zarażania grypą utrzymuje się przez około 14 dni. Kontakt z chorą osobą jest jednak koniecznym warunkiem „złapania” wirusa grypy, nie można się jej nabawić przez samo zmarznięcie, zjedzenie lodów czy popularne „zawianie”. Do objawów grypy należą:

    W przeciwieństwie do popularnego przeziębienia, na początku grypy zwykle nie występuje katar i kichanie. Pojawia się uczucie ogólnego osłabienia, a największe nasilenie objawów następuje po 2–3 dniach. Grypa przy korzystnym przebiegu trwa około tydzień i ustępuje całkowicie. W razie wystąpienia powikłań grypy, wymagana jest często hospitalizacja i dokładna diagnostyka.

     

    Jak leczyć i zapobiegać grypie?

     

    Wirusy są idealnym czynnikiem chorobotwórczym, ponieważ do tej pory nie udało się znaleźć leku całkowicie hamującego ich namnażanie się. Stosowane leczenie grypy jest głównie leczeniem objawowym, ponieważ powoduje jedynie złagodzenie objawów choroby. Stosowane są między innymi:

    Bezwzględnym zaleceniem dla pacjenta jest odpoczynek w łóżku z izolacją od pozostałych domowników.

    Istnieją także leki nowej generacji o działaniu spowalniającym replikację wirusów, są to tak zwane inhibitory neuraminidazy, jednego z enzymów biorących udział w procesie uwalniania nowych wirusów z zakażonej komórki. Ich skuteczność jest jednak największa, kiedy lek stosuje się w początkowej fazie choroby, dokładnie do 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów.

    Uwolnione z komórki wirusy, niestety, nie są już wrażliwe na działanie leku, dodatkowo nie działa on w przypadku wirusów grypy typu C. Wskazaniem do stosowania inhibitorów neurminidazy są tylko ciężkie postaci grypy, potwierdzone badaniami laboratoryjnymi.

    Aby nie zachorować na grypę, należy unikać kontaktów z osobami, od których potencjalnie możemy się zarazić. Niestety, nie jest to w praktyce łatwe, zwłaszcza ze względu na długi okres zakaźności po wyzdrowieniu. Sama cząsteczka wirusa grypy nie jest jednak niezniszczalna, co więcej – jej wrażliwość chociażby na działanie ciepła jest o wiele większa niż wielu bakterii. W temperaturze 20°C rozpada się po około 8 godzinach, a całkowitemu zniszczeniu ulega w 70°C. Stąd też sezon zachorowań dotyczy głównie miesięcy zimowych. Niskie temperatury wirus grypy znosi o wiele lepiej, może z powodzeniem przetrwać w lodzie.

     

    Grypa a inne schorzenia

     

    Tylko choroba wywołana przez jeden z trzech gatunków wirusa grypy nazywana może być grypą. Choć brzmi to trywialnie, notorycznie określamy „grypą” wszelkie choroby przebiegające z podobnymi objawami. Najczęściej z grypą mylimy szereg infekcji górnych dróg oddechowych, powodowanych przez inne wirusy. Mają one jednak zwykle łagodniejszy przebieg i, w przeciwieństwie do grypy, nie niosą ryzyka wystąpienia groźnych powikłań, takich jak:

    Popularne przeziębienie o etiologii wirusowej zwykle nie powoduje też tak wysokiej gorączki oraz bólu mięśni i stawów.

    Często słyszy się także określenie „grypa jelitowa”. Jest to absolutnie niewłaściwy termin, choć grypa faktycznie może objawiać się nieżytem żołądkowo-jelitowym, przebiegać z wymiotami lub biegunką, choć nie jest to typowe. Z reguły za epizody tego typu objawów odpowiadają inne wirusy, najczęściej: rotawirusy, adenowirusy, wirusy Norwalk i szereg innych gatunków, a także infekcje bakteryjne oraz zatrucia pokarmowe.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Antybiotyki a leczenie grypy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.