zarejestruj się zaloguj się

Toksokaroza

Tekst: lek. Marta Maruszak
Dodane: 01. października, 2013

Nicienie z rodzaju Toxocara są przyczyną jednej z najpowszechniejszych chorób pasożytniczych człowieka. Spowodowana przez ich inwazję toksokaroza wywołuje szeroki wachlarz objawów, w zależności od umiejscowienia larw w organizmie. W leczeniu choroby stosuje się leki przeciwpasożytnicze, przede wszystkim mebendazol, tiabendazol oraz albendazol.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest toksokaroza?

     

    Toksokaroza jest chorobą wywoływaną przez nicienie Toxocara canis i Toxocara cati, czyli – odpowiednio – glistę psią oraz glistę kocią. Wyróżniamy postacie choroby przebiegające zupełnie bezobjawowo, jak i takie, którym towarzyszy wysoka gorączka, kaszel, a nawet drgawki.

    Nicienie często dostają się do organizmu człowieka – świadczą o tym wyniki przeprowadzonych badań. Według danych szacunkowych w Europie dodatnie odczyny serologiczne, wskazujące na kontakt z glistami stwierdza się nawet u 2% dzieci. Dla porównania, według danych pochodzących z Indii, wśród dzieci do 6. roku życia zakażonych jest ponad 80%. Pozwala to wymienić toksokarozę wśród chorób pasożytniczych najczęściej dotykających człowieka.

    Dojrzałe postacie pasożytów, o długości od kilku do kilkunastu centymetrów, bytują w przewodach pokarmowych kotów i psów. Samice, które zwykle są mniejsze od osobników męskich, składają nawet 200 000 jaj na dobę, które następnie wraz z kałem żywiciela wydostają się do środowiska.

    Aby dojrzeć i tym samym rozwinąć się do postaci inwazyjnej, muszą przez kilka tygodni przebywać w korzystnych warunkach atmosferycznych. Najbardziej odpowiada im wilgotna gleba oraz temperatura w granicach 10–35°C.

     

    Jak można zakazić się toksokarozą?

     

    Inwazyjne postacie jaj pasożytów, czyli takie, które zawierają larwę, mogą dostać się do organizmu człowieka poprzez wodę i pożywienie – głównie warzywa i owoce zanieczyszczone odchodami zwierząt. Możliwe jest także bezpośrednie przeniesienie jaj do ust za pomocą brudnych rąk.

    Ten drugi sposób zarażenia jest charakterystyczny szczególnie dla małych dzieci bawiących się w zanieczyszczonych piaskownicach. Po dostaniu się do przewodu pokarmowego z jaj wylęgają się larwy, które początkowo przyczepiają się do ścian jelita cienkiego, aby następnie przedostać się do naczyń krwionośnych.

    Wędrówka wraz z krwią po organizmie zarażonego najczęściej kończy się już w wątrobie, chociaż niektórym larwom udaje się przedostać do płuc lub nawet do innych narządów, takich jak mózg, mięśnie czy gałki oczne.

    W każdym z miejsc pobytu larwy Toxocara powodują tworzenie się ziarniniaków oraz uszkodzenie okolicznych tkanek, wynikające z toczącego się stanu zapalnego. Nicienie z rodzaju Toxocara w organizmie człowieka nigdy nie przekształcają się w formy dorosłe, pozostaje on dla nich żywicielem przypadkowym.

     

    Objawy toksokarozy

     

    Spektrum objawów klinicznych toksokarozy jest ściśle związane z liczbą spożytych jaj, czasem trwania zarażenia, a także lokalizacją zmian. Wyróżnia się cztery podstawowe postaci choroby.

    • Toksokaroza utajona to najczęstsza postać choroby. Przebiega skrycie, wywołując zespół niecharakterystycznych objawów, takich jak zmniejszenie apetytu, osłabienie, bezsenność, bóle brzucha i głowy oraz niekiedy powiększenie wątroby.
    • Toksokaroza trzewna, nazywana też burzliwym zespołem larwy trzewnej wędrującej, rozwija się najczęściej u małych dzieci. Najprawdopodobniej jest związana z przeniesieniem znacznej ilości jaj inwazyjnych. Jej objawy obejmują gorączkę, powiększenie wątroby, kaszel i duszność przypominające astmę oskrzelową, wysypkę o charakterze pokrzywki, czasem powiększenie węzłów chłonnych dotyczące wielu regionów ciała. Sporadycznie obserwuje się przypadki zapalenia mięśnia sercowego, mózgu oraz stawów.
    • Toksokaroza oczna nie jest jednorodna. Występuje najczęściej u dorosłych i starszych dzieci. Możemy zaobserwować tzw. leukokorię, czyli inaczej objaw białej źrenicy, powstający w wyniku tworzenia się na dnie oka ziarniniaka. Ponadto często pojawiają się zaburzenia widzenia, wynikające z odwarstwienia siatkówki, a także zmiany wysiękowe i zapalne w obrębie siatkówki, naczyniówki oraz samego nerwu wzrokowego.
    • Neurotoksokaroza jest rzadko spotykaną formą inwazji nicieni. Przez niektórych zaliczana do zespołu larwy trzewnej wędrującej. W jej przebiegu dominują objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Poza tym w pojedynczych przypadkach zaobserwowano zaburzenia świadomości, napady drgawek, zaburzenia chodu, czucia oraz osłabienie siły mięśniowej.

    W przypadku niepodjęcia leczenia toksokaroza ma wieloletni przebieg z na zmianę ustępującymi i narastającymi objawami. 

     

    Rozpoznanie toksokarozy

     

    Diagnostyka toksokarozy jest trudna. Opiera się na ocenie objawów klinicznych, wywiadzie potwierdzającym możliwość zarażenia oraz wynikach badań laboratoryjnych.

    Często pierwszym parametrem kierującym podejrzenia w kierunku choroby pasożytniczej jest wynik morfologii krwi, w którym obserwujemy zwiększenie ilości białych krwinek (12,0–80,0 x 109/l) z towarzyszącą eozynofilią, czyli zwiększeniem ilości granulocytów kwasochłonnych.

    W następnej kolejności wykonuje się badania serologiczne wykrywające obecność swoistych przeciwciał w klasie IgG. Oznaczenie można wykonać w surowicy krwi, płynie mózgowo-rdzeniowym, a w razie konieczności nawet w płynie pochodzącym z komory przedniej oka. Dokładna wartość stężenia przeciwciał oraz granulocytów kwasochłonnych (eozynofilii) może pomóc w określeniu postaci toksokarozy.

     

    Leczenie toksokarozy

     

    W leczeniu toksokarozy wykorzystuje się leki przeciwpasożytnicze, głównie mebendazol, tiabendazol oraz albendazol. Terapia trwa najczęściej od 5 do 10 dni.

     

    Zapobieganie toksokarozie

     

    W celu uniknięcia przeniesienia pasożytów Toxocara canis oraz Toxocara cati należy bezwzględnie pamiętać o myciu rąk po kontakcie z psem i kotem. Właściciele tych zwierząt powinni zadbać o regularne odrobaczanie swoich pupili, sprzątanie po nich oraz niewpuszczanie ich na tereny placów zabaw, a szczególnie do piaskownicy.

    Autor: lek. Marta Maruszak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.