zarejestruj się zaloguj się

Szigeloza

Tekst: lek. Marta Maruszak
Dodane: 30. września, 2013

Zakażenie bakteriami z rodzaju Shigella to inaczej czerwonka bakteryjna lub szigeloza. Choroba rozpoczyna się zwykle nagłą gorączką, bólem brzucha i biegunką z domieszką krwi i śluzu. Leczenie przyczynowe szigelozy obejmuje stosowanie antybiotyków z grupy fluorochinolonów, takich jak ciprofloksacyna, norfloksacyna lub ofloksacyna.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Szigeloza

     

    Zakażenie bakteriami z rodzaju Shigella to inaczej czerwonka bakteryjna lub szigeloza. Choroba rozpoczyna się najczęściej nagłą gorączką, bólem brzucha oraz biegunką z domieszką krwi i śluzu. Leczenie opiera się na stosowaniu antybiotyków oraz podawaniu leków zmniejszających dolegliwości. Sporadycznie, pomimo leczenia, czerwonka przechodzi w postać przewlekłą.

     

    Bakterie z rodzaju Shigella

     

    Szigeloza jest chorobą wywoływaną przez bakterie z rodzaju Shigella. Dzieli się je na cztery główne grupy, nazwane kolejnymi literami alfabetu. I tak do grupy A należy Shigella dysenteriae, do grupy B Shigella flexneri, C – Shigella boydii, D – Shigella sonnei. Na terenie Polski najczęściej spotykamy bakterie z grupy D oraz, w następnej kolejności, B.

    Rocznie odnotowuje się kilkadziesiąt zakażeń. Część z nich ma związek z pobytem w krajach o gorącym klimacie, w których znacznie częściej dochodzi do przeniesienia zakażenia. Rezerwuarem bakterii są osoby chore lub bezobjawowi nosiciele. Zakażenie następuje drogą fekalno-oralną, np. przez bezpośredni kontakt z zakażonym. Ponadto przeniesienia bakterii na pokarm mogą dokonać muchy.

    Bakterie z rodzaju Shigella po dostaniu się do organizmu docierają do jelita grubego, u małych dzieci także do końcowego odcinka jelita krętego. Powodują przekrwienie błony śluzowej, naciek zapalny, obrzęk i zwiększone wydzielanie śluzu. Na powierzchni błony śluzowej pojawiają się drobne, punktowe lub plamiste wybroczyny. W ciężkich przypadkach błona pokrywa się nalotem powstałym z patogenów i złuszczonych komórek nabłonka, pod którym znajdują się owrzodzenia.

    Bakterie podczas swojego pobytu w jelicie gospodarza produkują toksyny. Należą do nich tzw. endotoksyny, egzotoksyny oraz enterotoksyny. Każde z nich powodują występowanie określonych objawów klinicznych. To, które z nich będą wytwarzane, związane jest ściśle z rodzajem bakterii odpowiedzialnych za inwazję.

     

    Przebieg i objawy zakażenia Shigellą

     

    Na szczęście chorobę w większości przypadków charakteryzuje dość łagodny przebieg. Wystąpienie właściwych objawów poprzedza czasami okres zwiastunowy, trwający od 12 do 36 godzin. Charakteryzuje go zmniejszenie apetytu, uczucie zmęczenia, zaburzenia snu, dreszcze, a także ból głowy.

    Znacznie częściej choroba rozpoczyna się nagle, wywołując szeroki wachlarz objawów. Przede wszystkim pojawia się biegunka. Defekacji towarzyszy uczucie silnego parcia. Stolce, których objętość w miarę trwania choroby ulega stopniowemu zmniejszeniu, mogą zawierać domieszkę krwi, ropy oraz śluzu.

    Do charakterystycznych objawów zakażenia bakteriami z rodzaju Shigella należą również kolkowe bóle brzucha o zróżnicowanym natężeniu. Brzuch staje się zapadnięty, bolesny nawet przy dotyku.

    Ponadto obserwuje się stany podgorączkowe lub gorączkę, a w ciężkich przypadkach także obniżenie ciśnienia tętniczego. Z uwagi na gorączkę i wielokrotne wypróżnienia choroba może, szczególnie u dzieci, doprowadzić do odwodnienia organizmu.

     

    Powikłania szigelozy

     

    Powikłania czerwonki bakteryjnej występują rzadko. Należą do nich:

    Należy również wspomnieć o czerwonce przewlekłej, występującej u około 1% leczonych pacjentów, którą charakteryzuje wieloletni przebieg z epizodami zaostrzeń, występującymi naprzemiennie z okresami ustąpienia objawów i względnie dobrego samopoczucia. Postać przewlekła zakażenia pałeczkami z rodzaju Shigella stopniowo prowadzi do zmian o typie nieżytu i przerostu w obrębie błony śluzowej jelita.

     

    Rozpoznanie szigelozy

     

    Postawienie diagnozy opiera się głównie na ocenie stanu klinicznego pacjenta oraz na stwierdzeniu charakterystycznych objawów. Ponadto pomocne okazuje się wykonanie posiewu kału, a także ewentualnie rektoromanoskopii – badania odbytnicy i końcowego odcinka jelita grubego, które pozwala uwidocznić zmiany w obrębie błony śluzowej oraz umożliwia pobranie materiału do badań.

     

    Leczenie szigelozy

     

    Leczenie przyczynowe szigelozy obejmuje stosowanie antybiotyków z grupy fluorochinolonów, takich jak ciprofloksacyna, norfloksacyna i ofloksacyna. Alternatywnie zaleca się azytromycynę z grupy makrolidów lub ceftriakson, należący do cefalosporyn trzeciej generacji. Terapia trwa zwykle od 3 do 5 dni.

    Z uwagi na niekiedy znaczną utratę płynów, bardzo ważne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, najlepiej drogą doustną, a jeżeli będzie to niemożliwe, dożylnie w warunkach szpitalnych.

    W okresie ostrych objawów chorego obowiązuje dieta ścisła, stopniowo rozszerzana wraz z poprawianiem się stanu ogólnego. Należy zdecydowanie unikać potraw smażonych oraz ciężkostrawnych.

    Leczenie objawowe opiera się na łagodzeniu bólu brzucha za pomocą leków rozkurczowych. W przypadku biegunki wywołanej przez bakterie z rodzaju Shigella nie stosuje się popularnych preparatów zwalniających perystaltykę oraz probiotyków.  

    Ponadto należy pamiętać, że osoby pracujące w kontakcie z produktami spożywczymi czeka dłuższe zwolnienie z wykonywanych obowiązków, aż do czasu uzyskania negatywnego wyniku w trzech kolejnych posiewach stolca.

     

    Zapobieganie zachorowaniom na szigelozę

     

    Jak do tej pory nie udało się wyprodukować skutecznej szczepionki przeciwko szigelozie. Stosowanie leków przeciwbakteryjnych w celu zapobiegania zachorowaniu również nie jest zalecane. Zatem zapobieganie przenoszeniu zakażenia ogranicza się do stosowania podstawowych zasad higieny, dokładnego mycia rąk, szczególnie po kontakcie z urządzeniami sanitarnymi, jak również przed jedzeniem.

    Ponadto należy unikać spożywania wody i żywności z niepewnych źródeł, o czym należy pamiętać zwłaszcza podczas wyjazdów do krajów tropikalnych. Istotne jest ograniczenie kontaktu z osobą chorą oraz przeprowadzanie badań w kierunku nosicielstwa Salmonella-Shigella u podejmujących pracę w miejscach wiążących się ze zwiększonym ryzykiem przeniesienia pałeczek na inne osoby. Badania takie przeprowadzają stacje sanitarno-epidemiologiczne.

    Autor: lek. Marta Maruszak
    Tagi: szigeloza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.