zarejestruj się zaloguj się

Półpasiec

Tekst: lek. Marta Maruszak
Półpasiec
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. października, 2013

Grudkowo-pęcherzykowa wysypka zlokalizowana na twarzy lub klatce piersiowej może być półpaścem, czyli ostrą chorobą wirusową wywołaną przez wirusy varicella zoster (VZV). Na chorobę tę zapadają osoby, które w przeszłości przebyły ospę wietrzną. Choroba najczęściej ustępuje samoistnie i nie wymaga leczenia przyczynowego. Półpasiec może powodować powikłania dotyczące m.in. zmysłów wzroku i słuchu oraz powikłania neurologiczne.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest półpasiec?

     

    Wirus varicella zoster wywołujący ospę wietrzną, pomimo ustąpienia objawów choroby, na zawsze pozostaje w organizmie człowieka. Wraz z krwią przedostaje się do zwojów nerwów czuciowych i tam przez wiele lat czeka na pojawienie się sprzyjających dla niego warunków.

    Będą to stany obniżonej odporności, np. podczas infekcji, w okresie osłabienia i narażenia na długotrwały stres, ale także podczas choroby nowotworowej, leczenia immunosupresyjnego czy zakażenia wirusem HIV.

    W takich sytuacjach dotychczas uśpiony wirus opuszcza zwój i wzdłuż nerwów czuciowych przedostaje się do skóry, wywołując objawy. Warto pamiętać o tym, że osoba chora na półpasiec może stać się źródłem zakażenia i może spowodować wystąpienie ospy wietrznej u osoby nieuodpornionej.

     

    Objawy półpaśca

     

    Wystąpienie typowych zmian skórnych umożliwiających postawienie rozpoznania półpaśca poprzedza zwykle okres nieswoistych objawów zwiastunowych. Należą do nich:

    • gorączka, ból głowy i poczucie ogólnego osłabienia;
    • dolegliwości związane z obszarem zaopatrywanym przez objęty działalnością wirusa nerw i najczęściej dotyczą skóry klatki piersiowej oraz głowy; pacjenci opisują je jako uczucie pieczenia, mrowienia, swędzenia, a nawet bólu; takie niespecyficzne objawy występują kilka dni przed pojawieniem się wykwitów i mogą trwać przez cały okres choroby, a w przypadku powikłanego przebiegu utrzymywać się przez lata;
    • po okresie objawów ogólnych i miejscowych następuje wysiew zmian skórnych, które najczęściej dotyczą jednego dermatomu, czyli obszaru nieprzekraczającego linii pośrodkowej ciała, zaopatrywanego przez jeden nerw rdzeniowy; początkowo wykwity mają charakter grudek, następnie pęcherzyków wypełnionych przezroczystą treścią surowiczą, sporadycznie krwistą (półpasiec krwotoczny); wyróżnia się też postać zgorzelinową, gdy pęcherzyki pękają i tworzą nadżerki lub owrzodzenia; po upływie około tygodnia zmiany skórne zaczynają przysychać, aby podczas następnych kilku dni wytworzyć strupy; po ich odpadnięciu obserwuje się przebarwienia skóry, utrzymujące się do kilku tygodni.

    Szczególnymi postaciami półpaśca jest postać oczna i uszna.

     

    Półpasiec oczny

     

    Półpasiec oczny dotyczy zajęcia jednej z gałęzi nerwu trójdzielnego – piątego nerwu czaszkowego. Zmiany skórne, obejmujące w takim wypadku czoło i powiekę, są bardzo bolesne i niebezpieczne.

    W konsekwencji może dochodzić do przekrwienia spojówek, ropienia, owrzodzeń, a także do zmian zapalnych rogówki i błony naczyniowej oka, co z kolei czasami prowadzi do powstawania jaskry, zaćmy i blizn rogówki.

    Zajęciu pierwszej gałęzi nerwu trójdzielnego może towarzyszyć porażenie nerwów odpowiadających za poruszanie gałką oczną – tzw. nerwu okoruchowego, bloczkowego oraz odwodzącego.

     

    Półpasiec uszny

     

    Postać uszna półpaśca (zespół Ramsaya Hunta) polega na zajęciu przez wirus ósmego nerwu czaszkowego (nerw przedsionkowo-ślimakowy) oraz siódmego, czyli nerwu twarzowego, a dokładniej jego części nazywanej kolankiem.

    Choroba objawia się silnym bólem ucha. Mogą pojawić się objawy obwodowego porażenia nerwu twarzowego, czyli jednostronne opadnięcie kącika ust, rozszerzenie szpary ocznej i wygładzenie połowy powierzchni czoła. Ponadto podczas badania lekarz może stwierdzić występowanie pęcherzykowej wysypki w obrębie małżowiny usznej, przewodu słuchowego zewnętrznego oraz błony bębenkowej. Następstwem półpaśca usznego może być trwałe upośledzenie słuchu.

     

    Powikłania po półpaścu

     

    Poza powikłaniami dotyczącymi gałki ocznej (jaskra, zaćma, blizny na rogówce), upośledzeniem słuchu oraz porażeniem nerwu twarzowego istnieje ryzyko wystąpienia innych powikłań neurologicznych. Należą do nich:

    • nerwobóle (postherpetic neuralgia) – to najczęściej występujące powikłanie półpaśca, dotyczące co piątego pacjenta, szczególnie w starszym wieku; uporczywe bóle w miejscu dotkniętym półpaścem mogą utrzymywać się nawet przez wiele lat;
    • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
    • zapalenie mózgu;
    • zapalenie rdzenia kręgowego.

     

    Rozpoznanie półpaśca

     

    Postawienie diagnozy półpaśca opiera się głównie na ocenie objawów klinicznych. Sporadycznie, w przypadkach wątpliwych, wykonuje się badania serologiczne, polegające na wykryciu swoistych przeciwciał, ewentualnie wykrywa się obecność samego wirusa lub jego materiału genetycznego w płynie pochodzącym z pęcherzyków.

     

    Leczenie półpaśca

     

    Wybór metody leczenia półpaśca zależy od postaci choroby, lokalizacji zmian oraz stanu zdrowia pacjenta. Standardowo w przypadku półpaśca skórnego o niegroźnym przebiegu stosuje się leki działające objawowo.

    Należą do nich: środki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz odkażające, stosowane miejscowo. Leczenie przeciwwirusowe przy użyciu acyklowiru zalecane jest pacjentom cierpiącym na półpasiec uogólniony i półpasiec oczny przebiegający z owrzodzeniem rogówki lub w przypadku wystąpienia powikłań narządowych.

    Ponadto lek stosuje się u pacjentów z upośledzeniem odporności. Jeżeli jest ono znaczne, dodatkowo podaje się swoistą immunoglobulinę.

     

    Zapobieganie chorobie

     

    Dostępne są szczepionki przeciwko wirusowi Herpes zoster, zarówno zapobiegające zachorowaniu na ospę wietrzną, jak również zmniejszające ryzyko wystąpienia półpaśca u osób starszych. O szczegóły i wskazania warto zapytać swojego lekarza.

    Autor: lek. Marta Maruszak
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.