zarejestruj się zaloguj się

Parwowirusy

Tekst: mgr Katarzyna Wajda-Drzewiecka
Dodane: 06. lutego, 2014

Parwowirusy są najmniejszymi znanymi wirusami. U ludzi zakażenia wywołuje tylko jeden z nich – wirus o nazwie B19. Zakażenie najczęściej dotyczy dzieci i przybiera postać zmian rumieniowych, które z powodu lokalizacji na policzkach nazywane są zespołem dziecka spoliczkowanego, a następnie przybiera postać wysypki.

mgr Katarzyna Wajda-Drzewiecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zakażenia parwowirusem B19

     

    Parwowirusy (łac. Parvoviridae) są obok pikornawirusów najmniejszymi wirusami patogennymi dla ludzi – ich rozmiary to 18–26 nm (pikornawirusy to 27–30 nm) i są one 10 razy mniejsze od największych wirusów patogennych dla ludzi, czyli pokswirusów.

    Parwowirusy wywołują często choroby u zwierząt, na czele z parwowirozą psów. U ludzi zakażenia wywołuje tylko jeden parwowirus – wirus B19. Na zakażenie parwowirusem B19 przeważnie chorują dzieci w wieku 5–14 lat. Większość osób dorosłych ma przeciwciała przeciwko parwowirusowi B19 i jest odporna na zakażenie.

    Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej, zakaźne są krew i wydzieliny układu oddechowego. Istnieje wysokie (30%) ryzyko zakażenia płodu przez matkę. Zakażenie parwowirusem B19 przebiega bezobjawowo u 25% osób. Parwowirus B19 może być przyczyną:

    • zapalenia stawów,
    • grudkowo-plamistej wysypki dłoni i stóp (zespół rękawiczki-skarpetki),
    • przewlekłej anemii u osób z obniżoną odpornością,
    • zakażenia wewnątrzmacicznego,
    • obrzęku płodu.

    Parwowirus B19 może być też czynnikiem etiologicznym:

     

    Objawy zakażenia parwowirusem B19

     

    Najczęstszą postacią kliniczną jest tzw. rumień zakaźny. Choroba w pierwszej fazie przebiega zwykle bezobjawowo, a czasem mogą wystąpić objawy nieswoiste (gorączka, dreszcze, ból głowy, nudności, katar), trwające kilka dni.

    Około 3 tygodnie od zakażenia pojawia się wysypka. Wysypka początkowo przybiera postać zmian rumieniowatych na policzkach dziecka, czasem z ominięciem skóry wokół ust, które z powodu ich położenia nazywane są zespołem dziecka spoliczkowanego. Po jednym do kilku dni wysypka stopniowo rozszerza się na całe ciało (oprócz dłoni i stóp) i ma charakter różowych plamek i grudek.

    Plamki te następnie zaczynają się zlewać, w środku nich tworzy się przejaśnienie i wysypka staje się szczególnie intensywna na kończynach i tułowiu. Po około 5 dniach wysypka zaczyna ustępować, ale może nawracać do kilku tygodni, szczególnie po zmianach temperatury otoczenia, po kąpieli, wysiłku fizycznym, sytuacji stresowej. Ważne jest, że dziecko z wysypką nie jest zakaźne, a ponadto wysypkę można łatwo pomylić z różyczką.

    Rumień zakaźny jest nazywany także „piątą chorobą”, ponieważ u dzieci typowe choroby wysypkowe to poniższa szóstka:

    • odra – choroba pierwsza,
    • płonica (szkarlatyna) – choroba druga,
    • różyczka – choroba trzecia,
    • wysypka gronkowcowa – choroba czwarta,
    • rumień zakaźny (zespół spoliczkowanego dziecka) – choroba piąta,
    • rumień nagły (wysypka różowa, trzydniówka) – choroba szósta.

    U nastolatków i młodych dorosłych może wystąpić wysypka tylko na dłoniach i stopach (zespół rumieniowo-grudkowy dłoni i stóp, zespół rękawiczki-skarpetki). Towarzyszy im:

    Potem dołączają się obrzęki, dolegliwości bólowe kończyn i silny świąd. Zmiany są ostro odgraniczone od skóry zdrowej, imitują rękawiczki i skarpetki. Po 1–2 tygodniach zmiany ustępują samoistnie.

    Czasem u dzieci jako powikłanie może wystąpić zapalenie stawów z obrzękiem, bolesnością i ograniczoną ruchomością drobnych stawów rąk i stóp oraz kolana i łokci. Dolegliwości są efektem zapalenia błony maziowej; stawy są obrzęknięte, bolesne, z ograniczoną ruchomością.

    Może temu towarzyszyć przeczulica palców, ale nie stwierdza się destrukcji chrząstki stawowej. Często przyśpieszone jest opadanie krwinek czerwonych (OB) i czynnika reumatoidalnego. Objawy te ustępują po kilku, kilkunastu miesiącach bez pozostawiania trwałych zmian. Jeśli jednak nie ustąpią, to diagnozuje się młodzieńcze zapalenie stawów. U osób dorosłych zapalenie stawów może pojawić się bez wcześniejszej wysypki.

    U osób z obniżoną odpornością (po przeszczepieniach narządów, leczonych immunosupresyjnie, po chemioterapii) oraz ze schorzeniami układu czerwonokrwinkowego zakażenie parwowirusem B19 może prowadzić do przewlekłej niedokrwistości (anemii), a czasem nawet powodować poważny przełom aplastyczny.

     

    Parowirus B19 a ciąża

     

    Parwowirus B19 może także zakażać płody (1–5% infekcji dotyczy kobiet w ciąży) oraz powodować zmiany, na czele z obrzękiem płodu i wrodzoną niedokrwistością. Może być także przyczyną poronienia, porodu martwego płodu.

    Ryzyko transmisji wertykalnej (przeniesienia infekcji z matki ciężarnej na rozwijający się płód) jest największe w drugim trymestrze ciąży i wynosi ponad 30%. Istnieje pewne zagrożenie zakażenia parwowirusem B19 pośrednio związane z różyczką. Mianowicie rumień zakaźny można łatwo pomylić z różyczką, a ponadto sam wirus został odkryty dopiero w 1974 r., a szerzej poznany około 20 lat później.

    Dlatego też osoby, które przeszły to zakażenie mogą sądzić, że była to różyczka i nie obawiać się zakażenia wirusem różyczki. Z tego powodu wszystkie kobiety planujące zajść w ciążę (szczególnie, jeśli nie szczepiły się na różyczkę) powinny zbadać, czy są odporne na różyczkę i ewentualnie zaszczepić się, ponieważ może się okazać, że choroba wysypkowa, jaką przebyły w dzieciństwie, nie była różyczką, ale zakażeniem parwowirusem B19.

     

    Diagnostyka i leczenie zakażeń parwowirusem B19

     

    W diagnostyce parwowirozy istotny jest przebieg kliniczny, obraz morfologii krwi obwodowej i szpiku. Rozpoznanie potwierdza się testami serologicznymi wykrywającymi przeciwciała (np. test immunoenzymatyczny ELISA) oraz badaniami genetycznymi w kierunku genomu DNA wirusa B19 (metodą PCR). Istotne jest, aby pamiętać, że u noworodków bada się przeciwciała IgM, a nie IgG, gdyż do końca 1. roku życia dziecko korzysta z matczynych przeciwciał IgG.

    Nie ma leczenia swoistego zakażenia parwowirusem B19. W rumieniu zakaźnym stosowane jest tylko leczenie objawowe (leki przeciwgorączkowe, maści), w zapaleniu stawów niesteroidowe leki przeciwzapalne, w cięższych postaciach, u osób z obniżoną odpornością i w zakażeniach wewnątrzmacicznych stosowana jest transfuzja krwi (w tym śródmaciczna) oraz podanie immunoglobuliny odpornościowej (źródło przeciwciał anty-B19).

    W leczeniu kobiet ciężarnych, u których występuje aktywna infekcja, stosuje się ludzkie przeciwciała monoklonalne anty-B19. Kobiety ciężarne wymagają ścisłego nadzoru, powinno się u nich przeprowadzić co tydzień badanie ultrasonograficzne płodu. W sytuacji zagrożenia obrzękiem płodu wykonuje się transfuzje dopłodowe, a dodatkowo w leczeniu u noworodka i niemowlęcia do 10. miesiąca życia stosuje się immunoglobuliny.

    Jak dotąd nie ma szczepionki przeciwko parwowirusowi B19.

    Autor: mgr Katarzyna Wajda-Drzewiecka
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rumień zakaźny u dziecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.