zarejestruj się zaloguj się

Leczenie kiły

Tekst: Hanna Cholewa
Dodane: 06. grudnia, 2013

Kiła to układowa choroba zakaźna, weneryczna. Odpowiedzialny za jej wywołanie jest krętek blady (łac. Treponema pallidum), bakteria przenoszona najczęściej drogą płciową. W leczeniu kiły stosuje się penicylinę prokainową i benzatynową. Ze względu na silne działanie uczulające penicyliny u chorego mogą wystąpić niepożądane reakcje, takie jak np. wstrząs anafilaktyczny.

SPIS TREŚCI:

    Epidemiologia kiły

     

    Czynnikiem etiologicznym kiły jest bakteria – krętek blady (łac. Treponema pallidum). Zakaźność tej choroby zależy od:

    • okresu choroby,
    • nasilenia obecności krętków we krwi,
    • występowania na skórze i błonach śluzowych zmian chorobowych zawierających krętki.

    Zarówno w Polsce, jak i w innych krajach istnieje obowiązek rejestrowania zachorowań na kiłę. Na szerzenie się kiły mają wpływ warunki społeczne, polityczne i ekonomiczne danego państwa oraz obyczajowość społeczeństwa.

    Z analizy ostatnich lat wynika, że zarówno w naszym kraju, jak i za granicą wzrasta zachorowalność na kiłę – prawdopodobnie jest to związane ze zwiększoną migracją ludności oraz ryzykownymi zachowaniami seksualnymi.

     

    Klasyfikacja choroby

     

    Kiła nie jest chorobą jednorodną. W poszczególnych etapach choroby obraz kliniczny jest inny, różnie prezentują się również odczyny serologiczne i zakaźność. W zależności od okresu choroby oraz drogi zakażenia możemy kiłę podzielić na kilka rodzajów.

    Klasyfikując ją według drogi zakażenia wyróżnia się:

    • kiłę wrodzoną (zakażenie płodu przez chorą matkę, czyli tzw. zakażenie wertykalne),
    • kiłę nabytą (zakażenie po urodzeniu).

    W kile wrodzonej i nabytej wyodrębnia się kiłę wrodzoną wczesną (do 2. roku życia) i późną (powyżej 2. roku życia). Te zaś można podzielić na wiele stadiów klinicznych.

    Kiła wczesna (wysoka zakaźność, okresy objawowe i bezobjawowe):

    • kiła pierwszego okresu – do 9. tygodnia od zakażenia,
    • kiła drugiego okresu wczesna – od 9. do 16. tygodnia,
    • kiła drugiego okresu nawrotowa – od 16. tygodnia,
    • kiła utajona wczesna – do 2 lat, charakteryzuje się brakiem jakichkolwiek objawów, jedyne co świadczy o chorobie to dodatnie odczyny serologiczne; nazwą tą określa się również okresy bezobjawowe w kile wczesnej, np. w kile drugiego okresu nawrotowej.

    Kiła późna (występuje w przypadku braku leczenia lub przy niedostatecznym leczeniu):

    • kiła późna utajona – powyżej 2 lat od zakażenia, brak jakichkolwiek objawów poza dodatnimi odczynami serologicznymi,
    • kiła późna objawowa – powyżej 5 lat,
    • kiła późna skóry, błon śluzowych, kości i narządów wewnętrznych,
    • kiła sercowo-naczyniowa – powyżej 10–15 lat,
    • kiła układu nerwowego – powyżej 10–15 lat.

     

    Diagnostyka zakażenia

     

    Krętki blade można wykryć w materiale pobranym bezpośrednio ze zmiany chorobowej. Po pobraniu materiału należy obejrzeć go w mikroskopie świetlnym z ciemnym polem widzenia. W przypadku infekcji kiłą u osoby z HIV oraz w kile wrodzonej może być konieczne zastosowanie bardziej skomplikowanych testów, m.in. biologii molekularnej.

    Infekcję kiłą można również potwierdzić poprzez wykonanie kiłowych odczynów serologicznych (badania przeciwciał). Wyróżnia się:

    • odczyny kardiolipinowe (niekrętkowe, nieswoiste) – antygenem jest w nich kardiolipina (wyciąg z serca wołu), podobny lipid do występujących w błonie krętka; odczyny te to:
      • USR (unheated serum reagin test),
      • VDRL (Veneral Disease Research Laboratory),
      • RPR (rapid plasma reagin).
    • odczyny krętkowe (swoiste) – antygenem w nich są krętki blade; są to:
      • FTA (fluorescent treponemal antibody test),
      • FTA-ABS (fluorescent treponemal antibody absorption test),
      • TPHA (treponema pallidum haemaglutination assay),
      • TPI (treponema pallidum immobilizaion test).

    Najwcześniej w kile nabytej dodatnie stają się odczyny FTA i FTA-ABS (3.–4. tydzień), potem odczyny niekrętkowe (4.–6. tydzień), następnie TPHA, a najpóźniej TPI (koniec kiły pierwszego okresu).

    Po leczeniu pierwsze negatywizują się odczyny kardiolipinowe, wolniej FTA, a TPHA bardzo rzadko. Im wcześniej wdroży się leczenie kiły, tym większe jest prawdopodobieństwo całkowitej negatywizacji i tempo obniżania mian przeciwciał.

    Surowiczooporność jest to utrzymywanie się na stałym poziomie zmian w odczynach klasycznych i FTA – przez 6 do 9 miesięcy po zakończeniu leczenia. Z kolei nawrót serologiczny to konwersja odczynu do pozytywnego lub wzrost mian u chorych po leczeniu, który świadczy o powtórnym zakażeniu.

    Metody immunoenzymatyczne są wykorzystywane w badaniach przesiewowych krwiodawców (wykrywają aktualne oraz przebyte zakażenie) oraz w diagnostyce kiły wrodzonej.

     

    Kiła – leczenie

     

    W kile pierwszego okresu jest zalecana penicylina prokainowa, jednorazowa dawka dobowa 1 200 000 jednostek, domięśniowo, przez 20 dni.

    We wczesnej kile utajonej oraz kile drugiego okresu należy podawać ją przez 30 dni. Jeśli istnieją trudności w codziennym podawaniu leku, penicylinę prokainową można zastąpić penicyliną benzatynową – w czterodniowych odstępach. Kiła pierwszego okresu wymaga 7 iniekcji, a drugiego stopnia i utajona wczesna – 9.

    W tym typie kuracji pierwsza dawka wynosi 2 400 000 jednostek, a kolejne po 1 200 000 jednostek. Przy uczuleniu na penicylinę stosuje się przez 14 dni jeden z następujących antybiotyków:

    • tetracyklina – 4 x 500 mg doustnie,
    • doksycyklina – 2 x 100 mg doustnie,
    • erytromycyna – 4 x 500 mg doustnie.

    Przed rozpoczęciem leczenia kiły nabytej późnej należy wykonać wiele badań specjalistycznych, w tym badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, aby postawić właściwe rozpoznanie. Jeśli badanie płynu mózgowo-rdzeniowego nie zostało wykonane, należy leczyć pacjenta tak, jak w kile układu nerwowego.

    Kiłę późną objawową (za wyjątkiem kiły układu nerwowego) leczy się penicyliną prokainową – jednorazowa dawka dobowa to 1 200 000 jednostek, domięśniowo, przez 30 dni. W kile układu nerwowego podaje się penicylinę krystaliczną dożylnie, w kroplówce – 4 razy na dobę w dawce 6 000 jednostek przez 10 do 15 dni, a później przez następne 15 do 20 dni penicylinę prokainową domięśniowo w jednorazowej dobowej dawce 1 200 000 jednostek. Jeżeli występuje uczulenie na penicylinę, podaje się jeden z poniższych antybiotyków:

    • tetracyklina – 4 x 500 mg doustnie przez 30 dni,
    • doksycyklina – 2 x 100 mg doustnie przez 30 dni,
    • ceftriaxon – 1,0 dożylnie przez 10 dni.

    Jeżeli mamy do czynienia z pacjentem zakażonym wirusem HIV, niezależnie od tego, którą fazą kiły jest dotknięty, powinna być ona leczona w taki sposób, jak kiła układu nerwowego.

     

    Kiła u ciężarnych

     

    U kobiet ciężarnych obowiązkowo przed upływem 5. i 8. miesiąca ciąży wykonuje się badanie krwi pod kątem kiły – test metodą USR lub VDRL. Jeśli wynik jest dodatni, jak najszybciej wdraża się leczenie, nawet przed otrzymaniem wyników testów potwierdzających – odczynów krętkowych (jeśli odczyny krętkowe okażą się negatywne, leczenie jest przerywane).

    Jeśli kiła została rozpoznana w pierwszej połowie ciąży, w drugiej połowie podaje się przez 20 dni domięśniowo jednorazową dawkę dobową 1 200 000 jednostek penicyliny prokainowej.

    Gdy leczenie przeprowadzono w drugiej połowie ciąży, w zależności od terminu porodu można dodatkowo rozważyć leczenie profilaktyczne. Każda kobieta, która była leczona z powodu kiły przed ciążą, powinna otrzymać dwudziestodniowe leczenie profilaktyczne w pierwszej i drugiej połowie ciąży.

     

    Kiła wrodzona

     

    W kile wrodzonej wczesnej podaje się w 1. roku życia 50 000 jednostek penicyliny krystalicznej na 1 kilogram masy ciała, dożylnie, 2 razy dziennie, przez 15 dni.

    W drugim roku życia podaje się penicylinę prokainową w dawce 300 000 jednostek na dobę, domięśniowo, przez 15 dni.

    Kiła wrodzona późna powinna być leczona dawkami od 600 000 do 1 200 000 jednostek, zależnie od masy ciała dziecka, przez 30 dni. Na stosowane leczenie mają wpływ wyniki wielu badań specjalistycznych.

     

    Profilaktyka kiły

     

    Leczenie profilaktyczne powinno być stosowane u osób, które utrzymywały kontakty seksualne z chorymi na kiłę wczesną, ale nie wykazują objawów klinicznych.

    Powinny mieć one wykonane testy serologiczne, a jeszcze przed otrzymaniem wyników wdrożone leczenie – penicylinę prokainową w jednorazowej dobowej dawce 1 200 000 jednostek domięśniowo lub 5 iniekcji penicyliny benzatynowej w czterodniowych odstępach (dawka pierwsza – 2 400 000 jednostek, a kolejne po 1 200 000 jednostek).

     

    Objawy niepożądane leczenia kiły

     

    Podczas leczenia kiły mogą wystąpić objawy niepożądane, m.in.:

    • odczyn Jarischa-Herxheimera-Łukasiewicza – dreszcze, gorączka do 39–40°C, najczęściej po 6–8 godzinach od podania penicyliny; jeśli stosowano doustne leki zwalczające kiłę, to reakcja ta może nastąpić później (po 18–24 godzinach); gorączka trwa przez 4–6 godzin, a często może jej towarzyszyć nasilenie zmian skórnych;
    • wstrząs anafilaktyczny – jest to objaw uczulenia na penicylinę, który wymaga natychmiastowego opanowania według powszechnych zaleceń;
    • zespół Hoigné – może do niego dojść w wyniku leczenia pacjenta penicyliną prokainową; podczas iniekcji lub po niej obserwuje się omamy słuchowe, wzrokowe, uczucie niepokoju, czasami agresywne zachowanie i napady drgawkowe; w przeciwieństwie do wstrząsu anafilaktycznego pacjent ma wysokie ciśnienie tętnicze i przyspieszone, silnie wypełnione tętno; objawy trwają kilka lub kilkanaście minut, a pacjentowi podaje się leki uspokajające, np. domięśniowo relanium.

    Po leczeniu kiły konieczne są kontrole kliniczne i serologiczne (testami FTA i VDRL – ich miano powinno spaść, a nawet zneutralizować się).

    W kile pierwszego okresu kontrole przeprowadza się po 2, 4, 6, 9, 12 miesiącach od początku terapii. W kile drugiego okresu i utajonej wczesnej – po 18 i 24 miesiącach.

    Po leczeniu kiły późnej kontrole są konieczne przez wiele lat, najpierw co 3 miesiące, a potem co 6–12 miesięcy. Bada się również płyn mózgowo-rdzeniowy oraz przeprowadza szereg badań specjalistycznych, zależnie od pacjenta.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Badanie VDRL
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 3 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.