zarejestruj się zaloguj się

Kleszczowe zapalenie mózgu

Tekst: lek. Marta Maruszak
Kleszczowe zapalenie mózgu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. czerwca, 2013

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołują wirusy z rodziny Flaviviridae. Przebieg kleszczowego zapalenia mózgu jest najczęściej ciężki, pojawia się gorączka sięgająca nawet 40°C. Około 2% przypadków choroby kończy się śmiercią. Na szczęście objawy neurologiczne kleszczowego zapalenia mózgu mogą całkowicie ustąpić, nie pozostawiając trwałych uszkodzeń, chociaż proces dochodzenia do zdrowia jest bardzo powolny.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kleszczowe zapalenie mózgu – występowanie

     

    Kleszczowe zapalenie mózgu to, obok boreliozy, jedna z dwóch ważnych chorób przenoszonych przez kleszcze. Wywoływane przez wirusy, daje o sobie znać w sezonie wiosenno-letnim oraz jesienią. Początkowe niecharakterystyczne objawy przypominające grypę z czasem ustępują miejsca poważnym zaburzeniom neurologicznym. Na szczęście często nie pozostawiają trwałych uszkodzeń.

    Choroba wywoływana jest przez wirusy z rodziny Flaviviridae. Na terenie Europy największe znaczenie mają dwa podtypy wirusa, wywołujące różne odmiany choroby – środkowoeuropejskie zapalenie mózgu (odmiana występująca na obszarze od Francji do Japonii, w tym także na terenie Polski) oraz rosyjskie wiosenno-letnie zapalenie mózgu, charakteryzujące się znacznie cięższym przebiegiem.

    W Polsce szczególnie narażone są województwa: warmińsko-mazurskie, podlaskie oraz zachodniopomorskie. To właśnie tam najczęściej można spotkać zakażonego wirusem kleszcza. Rocznie na ternie naszego kraju odnotowuje się od 15 do 250 zachorowań. Przeniesienie na człowieka znajdujących się w ślinie wirusów następuje przede wszystkim podczas ukąszenia kleszcza. Do innych sposobów należy spożycie surowego, niepasteryzowanego mleka krów, owiec bądź kóz, które to oprócz zwierząt leśnych są rezerwuarem dla wirusa.

     

    Kleszczowe zapalenie mózgu – przebieg

     

    Choroba najczęściej przebiega w dwóch fazach. Po okresie wylęgania, trwającym 7–14 dni, pojawiają się objawy przypominające grypę, takie jak gorączka, narastające osłabienie, ból głowy, karku oraz bóle mięśniowe. Dolegliwości utrzymują się od 4 do 14 dni i ustępują samoistnie.

    Przez następne kilka dni pacjent czuje się względnie dobrze. Drugi etap choroby rozpoczyna się w momencie dostania się wirusa do mózgu – drogą krwi lub chłonki, być może także wzdłuż nerwów. Ten etap choroby dotyka 10–30% zakażonych pacjentów. Jego objawy są już znacznie poważniejsze, a pacjent wymaga hospitalizacji. Znane są trzy formy kleszczowego zapalenia mózgu:

    • oponowa – towarzyszą jej nudności i wymioty, bóle stawów oraz tzw. objawy oponowe, np. sztywność karku;
    • mózgowa – z różnie wyrażonymi zaburzeniami świadomości, a także zakłóceniami funkcji móżdżku, takimi jak oczopląs i drżenie zamiarowe; mogą pojawić się uszkodzenia nerwów czaszkowych, objawiające się zaburzeniami połykania bądź mowy; znacznie rzadziej obserwowane są objawy psychiatryczne, związane z ubytkami pamięci czy trudnościami z koncentracją;
    • mózgowo-rdzeniowa – poza objawami opisanymi powyżej występują symptomy uszkodzenia rogów przednich rdzenia kręgowego odcinka szyjnego; są to często asymetryczne porażenia lub niedowłady, niekiedy towarzyszą im zaniki mięśniowe.

    Przebieg choroby jest najczęściej ciężki, pojawia się gorączka sięgająca 40°C, a około 2% przypadków kończy się śmiertelnie. Na szczęście objawy neurologiczne mogą całkowicie ustąpić, nie pozostawiając trwałych uszkodzeń, choć proces dochodzenia do zdrowia jest długotrwały. Czasem jednak niedowłady, bóle głowy czy zaniki mięśniowe mają charakter nieodwracalny.

     

    Kleszczowe zapalenie mózgu – rozpoznanie

     

    Ustalenie przyczyny dolegliwości w pierwszej fazie choroby jest praktycznie niemożliwe. Podczas drugiej fazy, gdy pojawiają się już objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, z pomocą przychodzą badania laboratoryjne. Pomagają one wykryć swoiste przeciwciała w surowicy krwi bądź w płynie mózgowo-rdzeniowym, którego dodatkowe parametry, takie jak ilość komórek, potwierdzają diagnozę.

     

    Kleszczowe zapalenie mózgu – leczenie

     

    Niedostępne jest leczenie przyczynowe kleszczowego zapalenia mózgu. Wszystkie podawane leki mają działanie objawowe – obniżają gorączkę, działają przeciwzapalnie, przeciwdrgawkowo, zmniejszają obrzęk mózgu i wyrównują zaburzenia elektrolitowe.

     

    Kleszczowe zapalenie mózgu – szczepienie

     

    Istnieje kilka sposobów na uniknięcie kleszczowego zapalenia mózgu. Należy do nich używanie środków odstraszających kleszcze, zakładanie odzieży szczelnie osłaniającej ciało oraz jak najwcześniejsze usuwanie kleszczy z powierzchni skóry. Jednak najskuteczniejszym sposobem uniknięcia choroby jest zaszczepienie.

    Dostępna na rynku szczepionka podawana jest w trzech dawkach. Najlepiej pomyśleć o niej w okresie zimy bądź wczesnej wiosny, tak aby uzyskać odporność przed kwietniowym wzmożeniem aktywności kleszczy. Drugą dawkę szczepionki podaje się po upływie 1–3 miesięcy, ostatnią 9–12 miesięcy później. W razie konieczności istnieje przyspieszony schemat podawania szczepionki u osób, które zgłaszają się wiosną bądź nawet latem.

    Po upływie 3 lat zalecane jest podanie dawki przypominającej. Kolejne dawki podaje się po upływie 3–5 lat. Szczepienie zalecane jest u osób, które z powodów zawodowych lub turystycznych są szczególnie narażone na ukąszenia kleszczy na obszarze częstego występowania kleszczowego zapalenia mózgu.

    Autor: lek. Marta Maruszak
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ukąszenie przez kleszcza
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.