zarejestruj się zaloguj się

Grypa – szczepienie

Tekst: lek. Marta Maruszak
Grypa – szczepienie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. czerwca, 2013

Szczepienie przeciwko grypie najlepiej zaplanować jesienią przed sezonem epidemicznym, gdy w aptekach pojawią się zalecane na dany rok szczepionki. Kwalifikację pacjenta do podania szczepienia przeprowadza lekarz podczas wizyty. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest między innymi rozpoznanie ostrej infekcji lub innej choroby przebiegającej z wysoką gorączką. Działania niepożądane występują średnio u 1–10% szczepionych.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Wirus grypy

     

    Co roku w okresie jesienno-zimowym obserwujemy zwiększoną liczbę zachorowań na grypę. Wysoka gorączka czy ból stawów i mięśni potrafi skutecznie wyłączyć z życia zawodowego i prywatnego, a powikłania grypy mogą spowodować trwały uszczerbek na zdrowiu. Na szczęście na rynku dostępna jest szczepionka.

    Grypa wywoływana jest przez trzy grupy wirusów, nazwane kolejnymi literami alfabetu – A, B oraz C. Wszystkie należą do tej samej rodziny – Orthomyxoviridae. Dla łatwiejszego identyfikowania są one dodatkowo opisywane w oparciu o skład ich otoczek, a dokładniej na podstawie typu neuraminidazy (skrót N lub NA) oraz hemaglutyniny (H lub HA), które te otoczki zawierają.

    Stąd właśnie wynikają nazwy niekiedy słyszane w mediach, takie jak wirus grypy A H1N1 czy też A H5N1. HA i NA to glikoproteiny, bardzo ważne dla procesu infekowania komórek gospodarza. Pierwsza z nich ułatwia fuzję z błoną komórkową, druga umożliwia opuszczenie zakażonej komórki przez nowo powstałe wiriony. Mutacje w obrębie białek otoczki powodują pojawianie się nowych szczepów wirusa, na które organizm nie jest odporny. Zjawisko to nazywamy skokiem antygenowym oraz przesunięciem antygenowym, w zależności od mechanizmu powstania. Właśnie z ich powodu Światowa Organizacja Zdrowia co roku zmienia skład dostępnej szczepionki tak, aby uodparniała na najczęściej występujące w danym sezonie szczepy wirusów.

     

    Grypa – skład szczepionki

     

    W Polsce zarejestrowane są dwa rodzaje szczepionek:

    • zawierająca inaktywowane rozszczepione winiony (typu split),
    • zawierająca antygeny powierzchniowe wirionów (tzw. podjednostkowa).

    Oprócz tego szczepionki zawierają substancje pomocnicze, niezbędne w procesie produkcji, takie jak np. białka jaja kurzego.

     

    Grypa – wskazania do szczepienia

     

    Szczepienie przeciwko grypie jest zalecane osobom z grup wysokiego ryzyka wystąpienia powikłań pogrypowych, a także tym, dla których choroba będzie stanowiła zagrożenie – osobom z grupy ryzyka. W związku z tym Ministerstwo Zdrowia zaleca szczepienie:

    • osobom z przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia,
    • po przeszczepieniach narządów,
    • z chorobami zwiększającymi ryzyko zakrztuszenia – otępienie, choroby nerwowo-mięśniowe, stan po urazie rdzenia kręgowego,
    • dzieciom w przedziale wiekowym od 6. do 59. miesiąca życia,
    • kobietom w ciąży,
    • osobom po 65. roku życia,
    • pacjentom, którzy rok przed szczepieniem wymagali wizyt lekarskich bądź hospitalizacji z powodu chorób metabolicznych, upośledzenia funkcji nerek, hemoglobinopatii lub upośledzenia odporności, spowodowanej leczeniem albo zakażeniem wirusem HIV,
    • pensjonariuszom placówek dla osób przewlekle chorych,
    • pracownikom służb publicznych,
    • rodzinom osób z grup wysokiego ryzyka,
    • dzieciom w przedziale wiekowym od 6 miesięcy do 18 lat leczonym przewlekle kwasem acetylosalicylowym – z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a w przypadku zachorowania na grypę.

     

    Grypa – schemat szczepienia

     

    Szczepienie przeciwko grypie najlepiej zaplanować jesienią przed sezonem epidemicznym, gdy w aptekach pojawią się zalecane na dany rok szczepionki. Kwalifikację pacjenta do podania szczepienia wykonuje lekarz podczas wizyty. Przeciwwskazaniem jest rozpoznanie ostrej infekcji lub innej choroby przebiegającej z gorączką, a także stwierdzone w przeszłości uczulenie na substancję czynną bądź którąkolwiek z substancji pomocniczych.

    W pierwszym przypadku podanie szczepienia powinno zostać odroczone. Poza tym szczepienie jest przeciwwskazane u pacjentów, u których w ciągu 6 tygodni od poprzedniego szczepienia przeciwko grypie stwierdzono zespół Guillaina-Barrégo. Szczepionka jest podawana domięśniowo lub głęboko podskórnie. U dzieci stosuje się ją w 1 lub 2 dawkach, u dorosłych w 1 dawce.

     

    Grypa – skuteczność szczepienia

     

    Według danych szacunkowych szczepienie przeciwko grypie zapobiega zachorowaniu u 70–90% osób poniżej 65. roku życia. Skuteczność zależy od wielu czynników, między innymi od wieku pacjenta, typu wirusa, czasu, który minął od podania szczepionki do kontaktu z wirusem oraz osobniczych cech układu odpornościowego. U osób, u których mimo wszystko dojdzie do zakażenia, nie występują powikłania, a choroba ma łagodniejszy przebieg.

    Warto jednak pamiętać, że uodpornienie dotyczy szczepów wirusów występujących w danym sezonie epidemicznym i szczepienie należy powtarzać co roku.

     

    Szczepionka przeciw grypie – bezpieczeństwo i działania niepożądane

     

    Dostępne na rynku szczepionki zawierają inaktywowane wirusy, w związku z tym nie spowodują zachorowania na grypę. Opisano kilka możliwych działań niepożądanych, występujących z częstością około 1–10%. Są to objawy miejscowe, takie jak zaczerwienienie, obrzęk, stwardnienie i bolesność w miejscu wstrzyknięcia oraz objawy ogólne, to znaczy bóle głowy, gorączka, wzmożona potliwość oraz bóle mięśni i stawów. Objawy utrzymują się 1–2 dni.

    Należy pamiętać, że bezpośredniej analizy korzyści płynących z zaszczepienia przeciwko grypie oraz oceny ewentualnych przeciwwskazań dokonuje lekarz po zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta. Warto umówić się na wizytę jesienią, aby organizm zdążył wytworzyć odporność jeszcze przed rozpoczęciem sezonu grypowego.

    Autor: lek. Marta Maruszak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.