zarejestruj się zaloguj się

Dur brzuszny

Tekst: lek. Marta Maruszak
Dodane: 01. października, 2013

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba o etiologii bakteryjnej, rozwojowi której sprzyjają złe warunki sanitarne. Dur brzuszny to częsty problem turystów wybierających egzotyczne kierunki podróży. Najczęściej źródłem zakażenia jest brudna woda. Leczenie obejmuje zwalczanie przyczyn choroby, czyli bakterii z rodzaju Salmonella typhi przy pomocy antybiotyków, jak również leczenie objawowe.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest dur brzuszny?

     

    Dur brzuszny to choroba zakaźna, wywoływana przez bakterię o nazwie Salmonella typhi. Rozwojowi choroby sprzyjają złe warunki sanitarne oraz spożywanie wody i jedzenia z niepewnych źródeł.

    Dur brzuszny jest chorobą dotykającą wyłącznie ludzi. Szczególnie często szerzy się w rejonach świata o niskim standardzie sanitarno-higienicznym i gorącym klimacie. W Polsce odnotowuje się od 2 do 25 zachorowań rocznie i są to najczęściej zakażenia przywiezione z krajów endemicznych.

     

    Jak można zarazić się durem brzusznym?

     

    Wyróżniamy dwie główne drogi przeniesienia zakażenia Salmonella typhi:

    • droga pokarmowa – poprzez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności, szczególnie produktów mlecznych, które stanowią środowisko sprzyjające dla przetrwania bakterii; znaczącą rolę w przenoszeniu bakterii na pokarm odgrywają muchy;
    • droga fekalno-oralna – poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub bezobjawowym nosicielem.

    Po dostaniu się do organizmu bakterie Salmonella typhi docierają do dolnego odcinka jelita cienkiego. Następnie, poprzez grudki układu chłonnego, przedostają się do regionalnych węzłów chłonnych, w których następuje ich namnożenie.

    Po pewnym czasie, równym okresowi wylęgania duru brzusznego, bakterie pojawiają się we krwi i wraz z nią docierają do nowych miejsc namnażania.

    Konsekwencją ich wędrówki po organizmie są m.in. uszkodzenia serca, szpiku kostnego, a także układu nerwowego. Bytowanie w przewodzie pokarmowym może spowodować martwicze uszkodzenie ściany w jelitach, prowadzące do krwawienia lub nawet perforacji.

     

    Objawy duru brzusznego

     

    Okres wylęgania wynosi dla duru brzusznego od 7 do 28 dni. Tak duża rozpiętość zależy przede wszystkim od ilości bakterii, która dostała się do przewodu pokarmowego.

    Początkowo objawy duru brzusznego nie są charakterystyczne. W okresie wylęgania obserwujemy bardzo często:

    W drugim tygodniu choroby wzrasta temperatura ciała, osiągając wartości zbliżone do 40°C. Brzuch staje się wzdęty i sprawia ból przy dotyku. Podczas badania lekarz może zaobserwować powiększenie wątroby oraz śledziony.

    Charakterystyczne są zaburzenia dotyczące układu krążenia. Obniża się ciśnienie tętnicze, a także, pomimo wzrostu temperatury, zwalnia się czynność serca. Pojawiają się objawy zapalenia gardła oraz nieżytu oskrzeli, takie jak suchy kaszel.

    Ponadto w większości przypadków na skórze klatki piersiowej i brzucha obserwuje się pojawienie zmian skórnych, nazywanych różyczką durową. Są to z reguły nieliczne, niewielkie różowe plamki, lekko wystające ponad powierzchnię skóry.

    Chory staje się apatyczny, niejako odurzony – właśnie stąd pochodzi nazwa choroby. W okresie pełnego rozwoju objawów, to znaczy w trzecim tygodniu infekcji, pojawia się biegunka. Pacjent doświadcza bardzo silnych bólów głowy w okolicy czoła, dołączają się zaburzenia świadomości i nadmierne pobudzenie.

    Bardzo często na tym etapie pacjent staje się odwodniony – wargi i język są suche, ślina lepka, znacząco zmniejsza się ilość oddawanego moczu.

    Czwarty tydzień choroby to etap stopniowego wycofywania się objawów duru brzusznego. Gorączka powoli ustępuje, wykazując początkowo w ciągu doby znaczne wahania. W miarę obniżania się temperatury chory odczuwa znaczącą poprawę i powraca pełna świadomość.

     

    Powikłania duru brzusznego

     

    Wśród mogących się pojawić powikłań duru brzusznego należy wymienić:

     

    Rozpoznanie duru brzusznego

     

    Zasadnicze znaczenie w rozpoznaniu duru brzusznego stanowią wyniki posiewów, zarówno posiew krwi, jak i moczu oraz kału.

    Ten pierwszy wykonuje się kilka dni od wystąpienia objawów. Natomiast posiewy moczu i kału mają znaczenie, jeżeli zostaną wykonane w drugim lub trzecim tygodniu choroby.

    Ponadto podczas diagnozowania duru brzusznego wykonuje się badania serologiczne, polegające na wykryciu przeciwciał wytworzonych przez organizm chorego.

    Badanie to, nazywane odczynem Widala, określa stężenie przeciwciał skierowanych przeciwko antygenowi rzęskowemu – H – oraz somatycznemu – O. Wynik jest wyrażony za pomocą tzw. miana aglutynacyjnego i jest dodatni w przypadku wyniku ≥ 1 : 200 dla antygenu O oraz ≥ 1 : 400 dla H.

    Dla potwierdzenia rozpoznania istotne jest udowodnione narastanie poziomu przeciwciał. Z tego powodu badania serologiczne wykonuje się kilkukrotnie, najczęściej w tygodniowych odstępach.

     

    Leczenie duru brzusznego

     

    Leki mające zastosowanie w leczeniu duru brzusznego możemy podzielić na dwie grupy.

    Pierwsza z nich to leki zwalczające przyczynę duru brzusznego, czyli bakterie z rodzaju Salmonella typhi. Stosuje się tutaj m.in. antybiotyki z grupy fluorochinolonów (np. ciprofloksacynę i norfloksacynę) oraz cefalosporyny trzeciej generacji. Antybiotykoterapia trwa zwykle od 10 do 14 dni.

    Druga grupa leków działa wyłącznie objawowo. Należą do nich różne preparaty zwalniające perystaltykę i tym samym działające przeciwbiegunkowo.

    Nie należy również zapominać o uzupełnianiu niedoboru płynów, najlepiej doustnie za pomocą tzw. doustnych płynów nawadniających, a jeżeli jest to niemożliwe, poprzez dożylną podaż płynów.

     

    Zapobieganie durowi brzusznemu

     

    Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniu na dur brzuszny jest zaszczepienie. Dostępne są dwa rodzaje preparatów:

    • zawierające inaktywowane pałeczki duru brzusznego – szczepionkę podaje się w trzech dawkach – drugą po 4 tygodniach, trzecią po upływie roku; następnie, w razie potrzeby, stosuje się dawki przypominające co 3–5 lat; powstanie odporności stwierdza się już po podaniu drugiej dawki;
    • zawierające oczyszczony polisacharyd otoczki Salmonelli typhi; w przypadku tego preparatu obowiązuje podanie pojedynczej dawki co około 3 lata; po upływie 3 tygodni wykształcenie odporności stwierdza się u ponad 90% zaszczepionych.

    Dostępne są również preparaty uodparniające dodatkowo na inne choroby, np. tężec. Przed wybraniem szczepionki warto skonsultować się z lekarzem zajmującym się medycyną podróży, tak aby wybrać najkorzystniejszą w danym przypadku opcję.

    Pomimo zaszczepienia należy pamiętać o zachowaniu środków ostrożności, tzn. dbałości o higienę osobistą oraz unikaniu wody i produktów spożywczych pochodzących z niepewnego źródła.

    Autor: lek. Marta Maruszak
    Tagi: dur brzuszny
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroby brudnych rąk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.