zarejestruj się zaloguj się

Czy szczepienia są bezpieczne?

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Czy szczepienia są bezpieczne?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. lutego, 2015

Szczepienia, a właściwie pierwsze próby szczepień, pojawiły się już na przełomie XVIII i XIX wieku. Mimo że jest to obecnie najskuteczniejszy ze znanych sposobów zapobiegania chorobom (m.in. takim jak gruźlica, świnka, różyczka, ospa wietrzna, pneumokoki oraz grypa), w ostatnich latach temat szczepień budzi w społeczeństwie rosnące kontrowersje i coraz więcej osób rezygnuje z zaszczepienia siebie, jak i swoich dzieci.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest szczepionka?

     

    Szczepionka jest preparatem biologicznym, zawierającym antygeny czynnika chorobotwórczego, czyli substancje, które organizm odbiera jako obce i wytwarza przeciw nim przeciwciała.

    Mają one być na tyle nieszkodliwe, by nie wywołać choroby, ale jednak powodować reakcję odpornościową szczepionego organizmu i prowadzić do wytworzenia tzw. pamięci immunologicznej. Dzięki temu przy kolejnym kontakcie z danym drobnoustrojem organizm zareaguje szybciej i ochroni nas przed wystąpieniem choroby lub jej przebieg będzie dużo łagodniejszy.

    Szczepionki mogą zawierać żywe, ale osłabione (tzw. atenuowane) czynniki chorobotwórcze (taką szczepionką jest np. szczepionka przeciwko gruźlicy oraz szczepionka przeciwko śwince ,  ospie i różyczce) lub tylko elementy danego patogenu, jak w przypadku szczepionki przeciwko pneumokokom i meningokokom.

    Wieloletnie programy szczepień masowych pozwoliły na wyeliminowanie w Europie takich chorób, jak ospa prawdziwa i choroba Heinego-Medina.

     

    Jakie mogą być działania niepożądane szczepień?

     

    Tzw. niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) to objawy, których wystąpienie jest czasowo związane z podaniem szczepionki.

    Mogą one być związane z osobniczą reakcją organizmu na składniki preparatów szczepionkowych lub z przypadkowym współistnieniem innych chorób, pojawiających się w krótkim czasie po szczepieniu. Mogą być również związane z nieprawidłowym pakowaniem, transportem, przechowywaniem czy podaniem szczepionki.

    Reakcje te mogą wystąpić już w kilka godzin po szczepieniu, ale także po kilku dniach, tygodniach, a nawet roku. Ich nasilenie może być różne: od łagodnych reakcji alergicznych do ciężkich powikłań. Reakcje poszczepienne (powikłania poszczepienne) mogą przybierać postać:

     

    Szczepienia – bezpieczne czy nie?

     

    Trzeba pamiętać, że szczepionki, tak jak każdy preparat medyczny, przed wprowadzeniem na rynek są szczegółowo badane i testowane pod względem bezpieczeństwa stosowania. Nie daje to jednak nigdy stuprocentowej pewności niewystąpienia NOP, gdyż ich obecność najczęściej wiąże się z niezwykle indywidualną reakcją organizmu na składniki danego produktu.

    Średnią częstość występowania NOP w Polsce szacuje się na 1 na 10 000 szczepień. Jest to łącznie około 1000 NOP rocznie, z czego te najcięższe to jedynie pojedyncze przypadki.

    Korzyści wynikające ze szczepień niewątpliwie przewyższają straty wynikające z wystąpienia choroby. Jeśli się nie zaszczepimy, choroba może trwać dłużej, mieć cięższy przebieg i częściej będą występowały jej powikłania.

    Należy mieć również świadomość, że rezygnując ze szczepień możemy zaszkodzić nie tylko sobie, ale i naszym dzieciom. Wystąpienie np. u kobiety ciężarnej choroby zakaźnej, takiej jak różyczka czy ospa i transmisja wirusa przez łożysko wiąże się z ryzykiem wystąpienia u dziecka licznych wad rozwojowych.

    Wiele wątpliwości dotyczących szczepień oraz narastająca nieufność i niechęć do tego sposobu profilaktyki chorób zakaźnych rozwinęła się gwałtownie w ostatnich latach w związku z publikowanymi doniesieniami.

    Zarzuty dotyczyły stosowania szczepionki trójskładnikowej, jaką jest szczepionka przeciwko ospie, śwince i różyczce (MMR) oraz szczepionek, w skład których wchodzi tiomersal, czyli nietoksyczna postać rtęci, stosowana jako konserwant. Szczepionki takie miały niekorzystnie wpływać na rozwój umysłowy i psychofizyczny dzieci oraz powodować występowanie autyzmu. Licznie przeprowadzone badania nie potwierdziły żadnej z tych tez. Mimo to tiomersal coraz rzadziej występuje w składzie szczepionek i jest zastępowany innym substancjami.

     

    Czy warto szczepić się na grypę?

     

    Grypa jest wysoce zakaźną chorobą. Według WHO co roku zapada na nią nawet 1,5 mld ludzi. Objawy grypy to wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśniowo-stawowe, bóle głowy, uczucie rozbicia i osłabienia. Towarzyszy temu zwykle nieznacznie nasilony katar, kaszel oraz ból gardła.

    Choroba ustępuje zazwyczaj samoistnie w ciągu tygodnia. Niepowikłane przypadki grypy leczy się objawowo. Polega to na piciu zwiększonej ilości płynów, stosowaniu nawilżających śluzówki inhalacji oraz zażywaniu leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym.

    Grypa może mieć wiele ciężkich powikłań, z których część może prowadzić nawet to zgonu. Przykładowe powikłania grypy to:

    Wirus grypy cechuje się również częstymi mutacjami. W związku z tym, co roku opracowywana jest nowa szczepionka przeciwko grypie, by była ona jak najbardziej dopasowana do aktualnie występujących szczepów i by dawała możliwie największą odporność. Przeciwko grypie należy szczepić się co roku, w okresie od września do wiosny.

    Szczepienia przeciwko grypie zaleca się wszystkim powyżej 6. miesiąca życia, ale szczepieniami szczególnie objęte powinny być osoby o obniżonej odporności, m.in. kobiety w ciąży, chorzy na cukrzycę, czy po operacji przeszczepienia narządów.

    Osoby te w większym stopniu niż reszta populacji narażone są na wystąpienie powikłań pogrypowych. Dodatkowo szczepić się powinny rodziny osób szczególnie narażonych na zachorowanie, a także pracownicy służby zdrowia, którzy mogą stanowić pośrednie źródło zakażenia osób z grupy ryzyka.

    Mimo wielu argumentów przemawiających za praktykowaniem szczepień przeciwko grypie, w Polsce odnotowuje się powolny, ale systematyczny spadek liczby szczepień. I być może nie unikniemy zachorowania, nawet jeśli będziemy szczepić się regularnie, co rok. Natomiast pewne jest jedno – szczepionka niepodana na pewno nie zadziała.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Szczepionki skojarzone

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.