zarejestruj się zaloguj się

Badania przy wirusowym zapaleniu wątroby

Tekst: Agnieszka Biel
Badania przy wirusowym zapaleniu wątroby
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. lutego, 2014

Wirusowe zapalenie wątroby to wbrew pozorom nie jedna choroba, chociaż najczęściej mówi się o wirusowym zapaleniu wątroby typu B (HBV, dawniej WZWB). Poznane do tej pory wirusy zapalenia wątroby wyróżnia się kolejnymi literami od A do E. Różnią się one przebiegiem, np. ostrym lub przewlekłym. W celu wykrycia WZW stosuje się różne metody, w tym immunologiczne oraz badające obecność materiału genetycznego wirusów.

SPIS TREŚCI:

    Wykrywanie wirusowych zapaleń wątroby

     

    Do wykrywania wirusowych zapaleń wątroby wykorzystuje się między innymi metody immunologiczne – reakcje antygenów i przeciwciał. Antygeny są to białka produkowane przez wirusa, a przeciwciała wytwarza zakażony organizm. Obecność obu świadczy o obecności wirusa w organizmie.

    Do stwierdzenia obecności wirusa w osoczu wykorzystuje się też metody badające obecność materiału genetycznego wirusów (DNA lub RNA).

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV)

     

    Wirusowe zapalenia wątroby typu A (HAV) to tak zwana „choroba brudnych rąk”. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Rosji, Europie Wschodniej, Afryce, Ameryce Środkowej.

    HAV jest szeroko rozpowszechniony ze względu na wysoką zakaźność w okresie przedobjawowym oraz bezobjawowy przebieg infekcji (u dzieci poniżej 6. roku życia sięga nawet 70%). W Polsce zdarzają się przypadki zachorowania na HAV, ale są rzadkie i często są to osoby, które zaraziły się podczas wycieczek w wyżej wymienione miejsca.

    Od zakażenia HAV do wystąpienia objawów mija zwykle 15–50 dni. Klinicznie wirusowe zapalenie wątroby typu A może objawiać się w postaci:

    • bezżółtaczkowej,
    • żółtaczkowej,
    • cholestatycznej.

     

    Badania a wykrycie zakażenia WZW A

     

    Przede wszystkim wykonuje się pomiar aktywności enzymów wątrobowych – zwiększenie ich aktywności świadczy o uszkodzeniu wątroby. Enzymami takimi są ALT, AST, ALP, GGTP. Ponadto bada się poziom bilirubiny.

    Jednakże rozstrzygające znaczenie mają badania serologiczne – specyficzne dla WZWA markery:

    • HAV przeciwciała IgM – ich obecność świadczy o ostrym WZWA; pojawiają się około 18–41 dni od zakażenia i można je wykrywać nawet przez okres od 3–8 miesięcy; zanikają w okresie rekonwalescencji;
    • HAV przeciwciała całkowite IgG – mogą występować równocześnie z objawami choroby, występują też równolegle z IgM, ale utrzymują się do końca życia, co jest dowodem nabycia odporności.

    W wątpliwych przypadkach można też wykonywać biopsję wątroby, ale nie jest to rutynowa praktyka.

    Po wykryciu wirusa zwykle rozpoczyna się długotrwałe leczenie. Podczas leczenia wykonuje się monitorowanie czasu protrombinowego (PT). Jest to okres określający czas krzepnięcia osocza. W związku z tym, że czynniki krzepnięcia krwi produkowane są w wątrobie, ich brak lub niedobór, wynikający z uszkodzenia wątroby, powoduje jego wydłużenie.

    Gdy minie ostra faza choroby, co miesiąc bada się enzymy wątrobowe, aż do normalizacji wyników.

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu B

     

    HBV jest rozpowszechniona na całym świecie. Do zakażenia dochodzi za pośrednictwem krwi i drogą płciową. Zakażenie może także przechodzić z matki na dziecko. Największe ryzyko zakażenia występuje w Azji Południowo-Wschodniej, Afryce, Ameryce Środkowej i Południowej, Europie Wschodniej.

    Infekcja HBV może przybierać postać ostrą, przewlekłą (prowadzącą do rozwoju martwicy czy raka wątroby) lub przebiegać bezobjawowo – zależy to od wieku, płci i stanu odporności narażonego. Wirus zaczyna się namnażać po 3 dniach od zakażenia, objawy pojawiają się po 45 dniach. Choroba przebiega następująco:

    • faza początkowa – gorączka, złe samopoczucie, brak łaknienia, nudności i wymioty;
    • faza zaawansowana – żółtaczka, ciemny mocz;
    • przebieg nadostry – silne uszkodzenie wątroby objawiające się krwawieniem, śmiertelność w tym przypadku wynosi około 1%.

    Do rozpoznania choroby wykorzystuje się metody laboratoryjne i serologiczne.

    Tak samo jak w wypadku HAV, zwiększa się aktywność enzymu wątrobowego: AlAT, AspAT oraz pojawia się zwiększona zawartość bilirubiny w krwi.

    W tym przypadku najważniejsze są również badania serologiczne, gdyż pozwalają na precyzyjną diagnozę i określenie stadium, w jakim jest choroba:

    • HBsAg – pojawiają się już w 1. miesiącu po zakażeniu i utrzymują w ostrym przebiegu, potem zanikają;
    • HBeAg – pojawiają się w 2. miesiącu po zakażeniu, u osób zdrowiejących zanikają po około 3–9 tygodniach – antygen e jest więc pierwszym markerem mogącym wskazywać na eliminację wirusa;
    • Przeciwciała anty-HBs – pojawiają się po około 3–4 miesiącach po ustąpieniu objawów chorobowych;
    • Przeciwciała anty-HBc – pojawiają się tuż przed lub w okresie wystąpienia biochemicznych oznak zapalenia wątroby (to znaczy wzrostu aktywności enzymów); przeciwciała anty-HBc klasy IgM utrzymują się przez wiele lat;
    • HBsAb – marker rekonwalescencji i nabycia odporności;
    • HBV-DNA – wskaźnik aktywnej replikacji wirusa – metoda dokładniejsza niż oznaczanie HBeAg, stosowana w monitorowaniu terapii.

    W przypadku WZW B nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby.

     

    Wirusowe zapalenie typu C

     

    Kolejnym wirusem powodującym zapalenie wątroby jest wirus zapalenia wątroby typu C. Szacuje się, iż tylko 1,75% ludności Polski zakażonych jest tym wirusem, jednak nie należy go bagatelizować, gdyż uszkadzając komórki, powoduje on marskość oraz raka wątroby.

    Wirus HCV pojawia się we krwi po 1–3 tygodniach od zakażenia i utrzymuje się przez 4–6 miesięcy w ostrym przebiegu. Możliwa jest też trwała infekcja, gdzie wirus utrzymuje się we krwi przez wiele lat.

    Do zakażenia wirusem HCV może dojść poprzez kontakt z krwią i jej pochodnymi (np. osocze), ponadto drogą płciową oraz przy porodzie: wirus przechodzi z matki na dziecko. Największe zagrożenie zakażeniem występuje u narkomanów przyjmujących narkotyki dożylnie, pacjentów hemodializowanych oraz u osób często zmieniających partnerów seksualnych.

    Wirusowe zapalenie wątroby typu C przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo lub przypominać łagodne zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A. Zwykle jednak od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów mija około 2–26 tygodni (średnio 6–7 tygodni). Kolejnym etapem jest żółtaczka u 30–40% chorych, a następnie przewlekłe zapalenie wątroby u 70–80% pacjentów, a trwała infekcja u 85–100% badanych.

    Badania służące do wykrycia HCV to:

    • przeciwciała anty-HCV – najpopularniejsza metoda wykrywania zakażenia HCV; nieprzydatna w fazie ostrej, gdyż przeciwciała pojawiają się dopiero po około 4 tygodniach;
    • antygen HCV – używane są gotowe testy, jest to test szybki i łatwy do wykonania;
    • HCV RNA – detekcja RNA wirusa znajduje zastosowanie już w fazie ostrej choroby, jednak jest najczęściej używana do sprawdzania skuteczności terapii.

    Dodatkowo wykonuje się takie badania laboratoryjne, jak przy wirusowym zapaleniu wątroby typu A, to jest monitorowanie czasu protrombinowego (PT). Nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby, chyba że przypadek jest wątpliwy.

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu D

     

    Wirusowe zapalenia wątroby typu D występuje tylko u osób, które wcześniej zostały zakażone wirusem zapalenia wątroby typu B. Wirus B umożliwia namnażanie się tego wirusa. Możliwe jest zarówno równoczesne zakażenie wirusem typu D i B lub późniejsze zakażenie HDV nosiciela HBV.

    Zakazić się HDV można poprzez kontakt z krwią, wydzieliną z pochwy lub nasieniem. Zakażenie może przebiegać łagodnie lub przemienić się w postać piorunującą zapalenia wątroby albo jej ostrej niewydolności. Do diagnostyki używa się metod immunologicznych, wykorzystujących reakcję antygen + przeciwciało:

    • detekcja antygenu delta (związanego z cząsteczką wirusa),
    • detekcja przeciwciał anty-Ag delta.
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Jak zapobiegać WZW?

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.