zarejestruj się zaloguj się

Skaza krwotoczna

Tekst: lek. Tomasz Kandzia
Skaza krwotoczna
Źródło: Chmee2 - Wikimedia Commons
Dodane: 12. lutego, 2014

Skaza krwotoczna to stan w którym dochodzi do niekontrolowanej ucieczki krwi poza ściany naczynia. Skaza krwotoczna oznacza tendencję do nadmiernego krwawienia. Objawami skazy krwotocznej są m.in. wybroczyny podskórne, trudne w opanowaniu krwawienia, krwawiące dziąsła. W zależności od przyczyny skazy krwotocznej istnieją różne sposoby leczenia.

lek. Tomasz Kandzia
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest skaza krwotoczna?

     

    Skaza krwotoczna to stan organizmu, w którym dochodzi do niekontrolowanej ucieczki krwi poza ściany naczynia. Z kolei ucieczka krwi prowadzi do daleko idących konsekwencji. Opuszczająca naczynia krew uszkadza zarówno naczynia i tkanki, do których trafia. Przewlekła skaza krwotoczna prowadzi do niedokrwistości i osłabienia. W przypadku masywnego krwotoku dochodzi do niewydolności krążenia z powodu niedostatecznej ilości krwi w krążeniu i wstrząsu.

    Aby utrzymać krew krążącą w obrębie naczyń i nie dopuścić do wylewów i krwawień, organizm ludzki w toku ewolucji wykształcił układ krzepnięcia. W jego skład wchodzą płytki krwi i liczne enzymy obecne w osoczu znane jako czynniki krzepnięcia. Gdy dochodzi do uszkodzenia naczynia, niezbędne jest zadziałanie całej kaskady tych czynników. Jeżeli brak jest jednego z nich, krzepnięcie zostaje upośledzone. Istnieją trzy główne przyczyny skazy krwotocznej według których dzielimy je na trzy grupy: płytkowe, osoczowe, naczyniowe.

     

    Skazy krwotoczne płytkowe

     

    Skazy krwotoczne płytkowe wynikają z niedoboru płytek lub też nieprawidłowości w ich strukturze, które uniemożliwiają prawidłowe krzepnięcie. Prawidłowy poziom płytek krwi to 150 000 – 400 000/µl, jednak objawy małopłytkowości pojawiają się zwykle dopiero poniżej 30 000/µl. Niedobór płytek może być spowodowany wieloma czynnikami. Może wynikać ze zmniejszonej liczby megakariocytów w szpiku kostnym, a co za tym idzie zmniejszonego wytwarzania płytek (małopłytkowość centralna). Może też być spowodowana nadmiernie szybkim usuwaniem płytek krwi z krążenia (małopłytkowość obwodowa). Taki stan może być spowodowany powiększeniem śledziony bądź wątroby i zwiększonym wyłapywaniem płytek z krążenia lub też przyczyną mogą być przeciwciała skierowane przeciwko płytkom. Może też mówić o małopłytkowości pośredniej, gdzie zachodzą równocześnie oba te zjawiska.

    Do odmiany małopłytkowości płytkowej należy też małopłytkowość rzekoma. Jest ona ważnym problemem w rozpoznawaniu małopłytkowości, gdyż jest spowodowana nieprawidłowym wynikiem laboratoryjnym zaniżającym ilość płytek. Powodem jest zlepianie się płytek. Liczba płytek krwi oznaczona w analizatorze hematologicznym jest znacznie zaniżona. W takim wypadku trzeba dokonać manualnego przeliczenia płytek krwi.

    Skaza płytkowa może też być uwarunkowana genetycznie, pojawia się wówczas we wczesnym dzieciństwie. Może dawać małopłytkowość (zespół Alporta), jak i nieprawidłowe funkcjonowanie płytek.

     

    Skazy krwotoczne osoczowe

     

    Skazy krwotoczne osoczowe są spowodowane obniżeniem poziomu lub brakiem czynników krzepnięcia. Stan taki może być spowodowany wrodzoną chorobą. Tak jest na przykład w przypadku hemofilii. Istnieje kilka jej odmian, w zależności od czynnika, który podlega niedoborowi. Różne też jest nasilenie skazy osoczowej, w zależności jaki procent czynnika krzepnięcia pozostaje aktywny.

    Częstą przyczyną skazy osoczowej jest też nabyte zaburzenie wytwarzania czynników krzepnięcia. Większość z nich jest wytwarzana przez wątrobę, więc wszystkie choroby uszkadzające jej funkcje prowadzą do niedoborów czynników krzepnięcia. Inną przyczyną braku czynników krzepnięcia jest niedobór witaminy K, kluczowej w syntezie tych czynników. Może do niego dojść po wyjałowieniu flory jelitowej, gdyż to ona jest w znacznej mierze odpowiedzialna za syntezę witaminy K. Proces, w którym witamina K jest potrzebna do syntezy czynników krzepnięcia, jest wykorzystywany jako punkt uchwytu wielu leków wydłużających czas krzepnięcia (acenokumarol, warfaryna).

     

    Skazy krwotoczne naczyniowe

     

    Skaza krwotoczna naczyniowa jest spowodowana wrodzonymi lub nabytymi wadami w budowie naczyń, które powodują zaburzenia krzepnięcia i wynaczynienie krwi. Do wrodzonych zaburzeń krzepnięcia należy zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, czy wrodzona łamliwość kości. Większą i częściej występującą grupą są skazy naczyniowe nabyte. Może dziać się tak w przebiegu chorób autoimmunologicznych, jak plamica Schönleina-Henocha. Powodem plamicy może też być niedobór witaminy C, choroba znana kiedyś jako szkorbut. Skaza osoczowa może pojawiać się w przebiegu zakażeń w wyniku uwalniania toksyn przez drobnoustroje bądź też immunizacji ustroju i powstawania przeciwciał. Inne powody skazy naczyniowej to plamica starcza, duże dawki glikokortykosteroidów stosowane w leczeniu, dysproteinemie, skrobiawica lub też oparzenia i urazy.

    Ważną przyczyną skazy krwotocznej obejmującą zarówno elementy skazy osoczowej, płytkowej i naczyniowej jest DIC (ang. diffused intravascular coagulopathy),czyli zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, w którym w krótkim czasie dochodzi do wyczerpania płytek krwi i czynników krzepnięcia oraz uszkodzenia nabłonka naczyniowego. DIC jest stanem zagrożenia życia i wymaga intensywnego leczenia.

     

    Skaza krwotoczna – objawy

     

    Objawy skazy krwotocznej zależą od jej nasilenia. W łagodnych przypadkach dochodzi do wybroczyn podskórnych (popularne „siniaki”), które mogą mieć różne nasilenie. W przypadku zranień, zabiegów z przerwaniem ciągłości skóry, naczyń krwionośnych dochodzi do trudnego w opanowaniu krwawienia. Częstym objawem są też krwawiące dziąsła. Przy urazach może dochodzić do krwawień do stawów. Jest to szczególnie częste w hemofilii, może występować bez przyczyny urazowej. W przypadku wielokrotnych krwawień do stawu, dochodzi do jego stopniowego uszkodzenia i ograniczenia w ruchomości.

    W przypadku poważnych skaz dochodzi do krwawień do narządów wewnętrznych i światła przewodu pokarmowego. Jest to już stan zagrożenia życia, a objawy zależą od narządu, którego funkcja została uszkodzona.

     

    Skaza krwotoczna – leczenie

     

    Leczenie skazy krwotocznej w znacznej mierze zależy od jej etiologii. Jeżeli to tylko możliwe to musi zostać usunięta przyczyna wywołującą skaza. W dobie powszechnej terapii przeciwzakrzepowej często spotyka się skazę krwotoczną jatrogenną czyli wywołaną leczeniem. Dzieje się tak, gdy lek przeciwzakrzepowy osiąga zbyt duże stężenie w osoczu i zmniejszenie krzepliwości krwi przechodzi w skazę. W takich wypadkach trzeba odstawić lub zmniejszyć dawkę leku.

    W przypadku niedoboru płytek najczęstszym leczeniem jest przetaczanie koncentratu płytkowego. Przetoczenie wykonuje się obowiązkowo, gdy pacjent zbliża się do granicy 30 000/µl. Wyższe wartości są niezbędne do przeprowadzenia operacji chirurgicznych. W przypadku przewlekłej małopłytkowości obwodowej usuwa się śledzionę.

    Jeżeli chodzi o wrodzone skazy krwotoczne to zależnie od rodzaju skazy może istnieć leczenie lub też jest jego brak. W przypadku hemofilii obecnie posiadamy syntetyczne czynniki krzepnięcia, które chory w pewnych okresach może przyjmować profilaktycznie lub też w nagłych sytuacjach mogą one zostać mu podane. Ograniczeniem permanentnego podawania czynników krzepnięcia jest ich wysoka cena.

    Rokowanie zależy od przyczyny skazy i jej zaawansowania. Ważna jest szybka interwencja zanim dojdzie do poważnych następstw skazy takich jak wstrząs czy też krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego lub innych ważnych dla życia narządów. Z reguły skaza krwotoczna rokuje dobrze. Najpoważniejsze notowanie jest w zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.

    Autor: lek. Tomasz Kandzia

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.