zarejestruj się zaloguj się

Niedokrwistość mikrocytarna (anemia mikrocytarna)

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Dodane: 01. czerwca, 2015

Niedokrwistość mikrocytarna to rodzaj niedokrwistości, w której czerwone krwinki są bardzo małe, a przez to nie są zdolne do przenoszenia odpowiednio dużej ilości natlenowanej hemoglobiny. Stwierdza się objawy podobne do innych rodzajów anemii. Niedokrwistość mikrocytarna najczęściej spowodowana jest brakiem odpowiednich zapasów żelaza we krwi. Leczenie najczęściej polega na uzupełnianiu rezerw żelaza.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest niedokrwistość mikrocytarna?

     

    Anemia mikrocytarna to jeden z wielu rodzajów niedokrwistości, do której charakterystycznych cech należy wygląd czerwonych krwinek – są małe (medycznie określanie jako mikrocyty). Podstawową miarą w morfologii krwi, która wskazuje nam na niedokrwistość mikrocytarną jest MCV (średnia objętość krwinki) – gdy jest to niedokrwistość mikrocytarna, graniczna wartość MCV wynosi 80 fL (i mniej).

    W przebiegu niedokrwistości mikrocytarnej erytrocyty są zwykle niedobarwliwe (czyli bardziej blade niż zdrowie czerwone krwinki). Spowodowane jest to niedoborem hemoglobiny w komórkach krwi, mierzonej przy pomocy parametru MCHC (średniego stężenia hemoglobiny w czerwonej krwince).

     

    Anemia mikrocytarna – przyczyny

     

    Do przyczyn niedokrwistości mikrocytarnej należą:

    • u dzieci:
      • niedokrwistość z niedoboru żelaza (najczęstsza przyczyna niedokrwistości w ogóle oraz niedokrwistości mikrocytarnej),
      • talasemia
    • u dorosłych:
      • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
      • niedokrwistość syderoblastyczna,
      • niedokrwistość chorób przewlekłych (w niektórych przypadkach),
      • zatrucie ołowiem,
      • niedobór pirydoksyny.

     

    Niedokrwistość z niedoboru żelaza

     

    Niedokrwistość mikrocytarna najczęściej spowodowana jest brakiem odpowiednich zapasów żelaza we krwi. Ten pierwiastek jest niezbędny przy tworzeniu nowych czerwonych krwinek – jego niedobór powoduje, że powstające erytrocyty są mniejszych wymiarów niż ich zdrowe odpowiedniki. Choroba dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych.

    Diagnostyka niedokrwistości z niedoboru żelaza wymaga po pierwsze ustalenia przyczyny zwiększonego zapotrzebowania na ten pierwiastek lub zmniejszonych jego rezerw w organizmie. Do typowych przyczyn niedoboru żelaza należą:

    • choroby pasożytnicze (tasiemce, glisty – zaburzają wchłanianie żelaza w przewodzie pokarmowym oraz podrażniają śluzówkę jelita, co prowadzi do przewlekłej utraty krwi),
    • utrata krwi (krwinki zawierają żelazo, także utrata dużych objętości krwi prowadzi do jego niedoboru; u kobiet najczęstszą przyczyną są obfite krwawienia miesięczne, natomiast ogólnie żelazo najczęściej tracone jest na skutek przewlekłego krwawienia – np. z wrzodów żołądka, malformacji naczyniowych w przewodzie pokarmowym, polipów oraz raka jelita grubego; czasami przewlekłe zapalenie śluzówki i utratę krwi poprzez przewód pokarmowy powoduje nadmierne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, czyli na przykład aspiryny lub ibuprofenu),
    • niewłaściwa dieta (brak spożycia produktów bogatych w przyswajalne żelazo, takich jak czerwone mięso, jajka, wątróbka, rośliny o zielonych liściach – często towarzyszy niewłaściwe skomponowanej diecie wegańskiej lub jarskiej),
    • zaburzenia wchłaniania żelaza (wiele chorób ogranicza zdolność jelit do przyswajania żelaza dostarczanego z pokarmem, przykłady takich schorzeń to celiakia, zapalne choroby jelit i żołądka, ale także stany po operacjach chirurgicznych z usunięciem długich odcinków jelita cienkiego),
    • ciąża (jest stanem zwiększonego zapotrzebowania na żelazo – podczas ciąży znacznie rośnie objętość krwi, ponieważ organizm matki musi również dostarczać tlen i składniki odżywcze do rozwijającego się intensywnie płodu, bez suplementacji u wielu kobiet rozwija się niedokrwistość mikrocytarna z niedoboru żelaza, co może spowolnić wzrost płodu),
    • hemoliza wewnątrznaczyniowa (pod tą nazwą kryje się nadmierny rozpad krwinek czerwonych w układzie krwionośnym, który może być spowodowany przez wiele czynników – np. toksyny bakteryjne),
    • hemoglobinuria (czyli nieprawidłowa obecność hemoglobiny w moczu spowodowana rozpadem czerwonych krwinek, może na przykład towarzyszyć malarii).

     

    Rzadsze przyczyny niedokrwistości mikrocytarnej

     

    O ile najczęściej dochodzi do rozwoju niedokrwistości mikrocytarnej przy niedoborze żelaza, to diagnostyka musi być uzupełniona o wykluczenie innych, nie mniej ważnych przyczyn tego schorzenia:

    Talasemia. Niedokrwistość mikrocytarna może być powodowana przez zaburzenia w budowie łańcuchów hemoglobiny, które występują w przebiegu chorób genetycznych zwanych talasemiami. W zależności od typu mutacji, inny jest obraz objawów oraz ciężkość przebiegu choroby. W diagnostyce ważne jest dokładne zebranie wywiadu lekarskiego w kierunku podobnych objawów u krewnych, podstawowe badania krwi (morfologia) oraz szczegółowa diagnostyka molekularna identyfikująca mutację wywołującą chorobę.

    Niedokrwistość syderoblastyczna. Ta przyczyna niedokrwistości mikrocytarnej ma słabo poznane przyczyny. Wiadomo, że dochodzi w niej do tworzenia się nieprawidłowych komórek zwanych syderoblastami. Może być schorzeniem wrodzonym lub pojawiać się w trakcie życia (wywołują ją niektóre leki lub inne choroby). Diagnozuje się ją poprzez dokładną analizę obrazu krwi oraz poszukiwanie czynników indukujących jej wystąpienie.

     

    Anemia mikrocytarna – objawy

     

    Objawy niedokrwistości mikrocytarnej są bardzo podobne do innych rodzajów niedokrwistości. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest bladość skóry (z powodu zmniejszenia zawartości utlenowanej hemoglobiny w tkankach), ogólne zmęczenie, zawroty głowy i osłabienie. Czasami, gdy niedokrwistość mikrocytarna trwa przez wiele lat, organizm adaptuje się do choroby i część objawów zanika. W ciężkich przypadkach dochodzi do pojawienia się duszności związanej z brakiem tlenu w tkankach. Inne objawy niedokrwistości mikrocytarnej (które mogą, ale nie muszą się pojawić) to:

    • uczucie lęku i poczucie zagrożenia,
    • drażliwość,
    • ból w klatce piersiowej,
    • zaparcia,
    • nadmierna senność,
    • owrzodzenia w jamie ustnej,
    • szumy uszne,
    • palpitacje,
    • utrata włosów,
    • utrata przytomności lub uczucie towarzyszące zbliżaniu się utraty przytomności,
    • depresja,
    • bezdechy,
    • mimowolne skurcze mięśniowe,
    • bladożółta skóra,
    • nudności,
    • uczucie pieczenia w jamie brzusznej,
    • zaburzenia miesiączkowania (brak cyklu),
    • zapalenie lub zakażenie powierzchni języka,
    • zapalenie kącików ust,
    • osłabienie apetytu,
    • świąd,
    • trudności z przełykaniem (w przypadku rozwinięcia się rzadkiej formy niedokrwistości – zespołu Plummera-Vinsona),
    • bezsenność,
    • zespół niespokojnych nóg.

     

    Leczenie i rokowanie

     

    Niedokrwistość mikrocytarna, po ustaleniu przyczyny, wymaga leczenia przyczynowego lub objawowego. Najczęstszą formę, czyli niedokrwistość z niedoboru żelaza, leczy się poprzez uzupełnienie rezerw tego pierwiastka (w postaci modyfikacji diety i suplementacji preparatami przepisanymi przez lekarza) oraz wyeliminowanie przyczyny choroby. Inne schorzenia wywołujące niedokrwistość mikrocytarną wymagają odmiennego sposobu postępowania, najczęściej pod kontrolą lekarza-hematologa.

    Gdy uda się ustalić oraz wyeliminować przyczynę choroby, rokowanie jest dobre. W przypadku niedokrwistości mikrocytarnej towarzyszącej np. talasemiom lub zatruciom, rokowanie zależy od nasilenia choroby i odpowiednio szybkiego wdrożenia działań zapobiegawczo-leczniczych.

    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.