zarejestruj się zaloguj się

Zespół stopy cukrzycowej

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Dodane: 12. listopada, 2013

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do zmian martwiczych i neuropatycznych i często kończy się amputacją. Stopa cukrzycowa jest powikłaniem cukrzycy trwającej wiele lat. Chorzy na cukrzycę są obarczeni nawet 25% ryzykiem powstania owrzodzenia stopy w ciągu ich życia.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny zespołu stopy cukrzycowej

     

    Stopa cukrzycowa jest powikłaniem wieloletniej cukrzycy. Chorzy na cukrzycę są obarczeni nawet 25% ryzykiem powstania owrzodzenia stopy w ciągu ich życia. Owrzodzenie z kolei jest to najczęstszy czynnik, który zwiększa ryzyko amputacji. Cukrzyca jest najczęstszą przyczyną amputacji w Stanach Zjednoczonych. Problem jest więc bardzo poważny, a wraz z rosnącą liczbą chorych na cukrzycę oraz wydłużaniem przeżycia będzie on jeszcze częstszy.

    Utrzymująca się hipoglikemia (obniżenie stężenia glukozy we krwi) prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i w znacznym stopniu nasila miażdżycę tętnic obwodowych, a to z kolei prowadzi do niedokrwienia tkanek. Niedokrwione tkanki gorzej reagują na zakażenie, gorzej się też goją. Miażdżyca zwiększa ryzyko amputacji. Rozpoznanie i leczenie współistniejącej miażdżycy jest niezwykle istotne.

    Drugą ważną patologią prowadzącą do zespołu stopy cukrzycowej jest uszkodzenie nerwów obwodowych (neuropatia). Dotyczy nerwów czuciowych, ruchowych i autonomicznych. Zaburzone jest czucie bólu oraz wibracji, co prowadzi do braku dolegliwości bólowych przy uszkodzeniach skóry. Niezauważone uszkodzenia mogą prowadzić do powstania owrzodzeń. Zakażone mogą wikłać się powstawaniem zapaleń i ropni. Neuropatia ruchowa z kolei może prowadzić do zaników mięśniowych i zaburzenia funkcji stopy. Niektóre obszary są wówczas bardziej obciążane podczas stania i chodzenia, co także może prowadzić do urazów i późniejszych owrzodzeń, które mogą pozostawać niezauważone. Neuropatia nerwów autonomicznych prowadzi do utraty zdolności pocenia się, a na suchej skórze łatwo powstają pęknięcia i urazy, które są również potencjalnym miejscem infekcji bakteryjnej.

    Wszystkie te mechanizmy prowadzą do zwiększonej podatności na zakażenia. Jakiekolwiek uszkodzenie skóry w obrębie stopy u osoby chorej na cukrzycę może potencjalnie doprowadzić do rozwoju zakażenia tkanek miękkich, ale również kości.

     

    Objawy stopy cukrzycowej

     

    Zespół stopy cukrzycowej dzielimy na neuropatyczny, niedokrwienny oraz mieszany (gdy występują obydwa czynniki).

    W neuropatycznym zespole stopy cukrzycowej na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia czucia. Zaburzone jest odczuwanie bólu. Mówi się o tak zwanym efekcie skarpetek, który polega na odczuwaniu przez pacjenta na całej stopie mrowienia lub pieczenia. Osłabione jest napięcie mięśni. Mogą występować zaniki mięśni i deformacje.

    W niedokrwiennym zespole stopy cukrzycowej tworzą się owrzodzenia. Deformują się paznokcie. Stopa może być zasiniona. Zanikają włosy. W skrajnych przypadkach niedokrwienia tkanek dochodzi do ich martwicy.

     

    Badania diagnostyczne u chorych z zespołem stopy cukrzycowej

     

    Bardzo ważnymi badaniami u wszystkich chorych na cukrzycę są badania krwi. Oznacza się nie tylko stężenie glukozy we krwi, które jest zmienne, ale również hemoglobiny glikozylowanej (HgA1C). Dzięki temu drugiemu badaniu można stwierdzić, czy cukrzyca była dobrze, czy źle kontrolowana przez ostatnie miesiące, co mówi nam dużo więcej niż samo stężenie glukozy. Innym badaniem jest morfologia krwi obwodowej. Podwyższona liczba leukocytów może świadczyć o stanie zapalnym w obrębie stopy cukrzycowej. O infekcji mówi także podwyższenie stężenia we krwi białka CRP.

    Aby potwierdzić zakażenie i odpowiednio dobrać antybiotyk, wykonuje się posiewy z rany. U każdego chorego ze stopą cukrzycową, zwłaszcza jeśli rany penetrują tkanki głęboko, bierze się pod uwagę zakażenie kości i szpiku. Aby to potwierdzić, wykonuje się rentgen stopy, na którym widoczne mogą być ogniska osteolizy (niszczenia kości). Czasem wykonuje się biopsję kości.

     

    Zakażenia w przebiegu stopy cukrzycowej

     

    Tak jak wspomniano wcześniej, jakiekolwiek naruszenie ciągłości skóry może prowadzić do poważnych zakażeń. Przy zaburzeniach czucia takie niewielkie urazy bardzo często pozostają niezauważone i są leczone późno, gdy zakażenie już się rozwinęło, co może wymagać bardziej inwazyjnego leczenia. Szczególnie trudne jest leczenie, gdy dochodzi do zakażeń kości, ponieważ antybiotyki źle przenikają do tkanki kostnej. Poniżej omówiono leczenie również w przypadku zakażeń stopy cukrzycowej.

     

    Leczenie stopy cukrzycowej

     

    Leczenie zespołu stopy cukrzycowej jest trudne i czasochłonne. Leczeniem zajmują się diabetolodzy, chirurdzy ogólni, chirurdzy naczyniowi i ortopedzi. Istnieją specjalistyczne poradnie zajmujące się interdyscyplinarnie zagadnieniem zespołu stopy cukrzycowej. W większości przypadków stopę cukrzycową leczy się w warunkach ambulatoryjnych.

    Jeśli mamy do czynienia z niezakażonym owrzodzeniem, ważne jest oczyszczenie brzegów rany, zapewnienie odpowiednich warunków do wygojenia oraz odciążenie stopy i zapobieganie dalszym urazom. Bardzo ważnym warunkiem niezbędnym do wygojenia owrzodzenia jest odpowiednie ukrwienie tkanek. Tak więc w przypadku niedokrwienia kończyn dolnych niezbędne jest jego leczenie. Również obrzęk może powodować ucisk na naczynia i zaburzenia odpływu krwi żylnej. Wskazana jest elewacja kończyny oraz leczenie przyczyn obrzęku (przewlekłej niewydolności żylnej, niewydolności serca i innych).

    W przypadku zakażeń bardzo ważne jest stosowanie antybiotyków, najlepiej zgodnych z posiewem. W niepowikłanych zakażeniach wystarczające jest przyjmowanie antybiotyków doustnie oraz oczyszczenie rany. Zakażenie stopy, które zagraża kończynie (może doprowadzić do amputacji), cechuje się objawami uogólnionymi zakażenia (gorączka, zaburzenia metaboliczne, tachykardia), obrzękiem, zaczerwienieniem skóry wychodzącym znacznie poza brzegi owrzodzenia, martwicą tkanek czy wyciekiem treści ropnej. Takie zakażenie powinno być leczone w warunkach szpitalnych. Niezbędna staje się antybiotykoterapia dożylna oraz leczenie chirurgiczne.

    Leczenie chirurgiczne zakażeń stopy cukrzycowej polega na jej nacięciu i ewakuacji treści ropnej oraz wycięciu wszystkich tkanek martwiczych (również kości, jeśli to konieczne). Stopę nacina się w wielu miejscach (zgodnie z jej anatomicznym podziałem na przedziały), tak by odbarczyć wszystkie z nich. Czasami pozostawia się dreny lub gumowe sączki, by treść ropna ewakuowała się.

    W ostateczności przeprowadza się amputację, na różnych wysokościach: pojedynczych palców, przodostopia, stopy lub w przypadku zaawansowanych zmian martwiczych kończyny dolnej – na poziomie podudzia lub uda.

     

    Profilaktyka zespołu stopy cukrzycowej

     

    Najważniejszym czynnikiem w zapobieganiu powikłaniom cukrzycy jest jej odpowiednie leczenie oraz kontrolowanie poziomu glukozy we krwi.

    Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja stóp, unikanie urazów, przede wszystkim wygodne obuwie. Czasem niezbędne są specjalistyczne wkładki czy nawet całe buty ortopedyczne, które odciążają stopę i zapobiegają powtarzającym się urazom. Ważna jest stała kontrola u specjalisty diabetologa.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Cukrzyca
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.