zarejestruj się zaloguj się

Zastrzał

Tekst: lek. Rafał Drobot
Zastrzał
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. lipca, 2015

Mianem zastrzału przyjęto nazywać ostre zapalenie o etiologii bakteryjnej obejmujące swym zasięgiem powierzchnię dłoniową palców ręki. Do rozwoju zastrzału dochodzi typowo po uprzednio przebytym urazie, a najczęściej izolowanymi patogenami są gronkowce bądź flora mieszana. Postępowaniem z wyboru w leczeniu zastrzału, niezależnie od jego typu jest leczenie chirurgiczne.
 

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zastrzał – co to jest i jakie są jego rodzaje?

     

    Zastrzał to ropne zapalenie dłoniowej powierzchni palców kończyny górnej (bardzo rzadko podeszwowej powierzchni palców kończyny dolnej) obejmujące przede wszystkim skórę i tkankę podskórną (tj. tkankę łączną luźną) oraz mogące szerzyć się na sąsiadujące struktury kostne, ścięgniste i stawowe. Na podstawie zasięgu (głębokości, rozległości) procesu chorobowego przyjęto aktualnie obowiązująca klasyfikację zastrzałów, według której wyróżnia się:

    • zastrzał skórny,
    • zastrzał podskórny,
    • zastrzał ścięgnisty,
    • zastrzał kostny,
    • zastrzał stawowy.

    U podłoża zastrzału leży infekcja bakteryjna najczęściej spowodowana urazem z wtórnym nadkażeniem okolicy ubytku ciągłości powłok bakteriami znajdującymi się na skórze (przede wszystkim paciorkowcami i gronkowcami). Inne patogeny izolowane są sporadycznie.

     

    Zastrzał skórny i podskórny

     

    Pacjenci cierpiący na zastrzał skórny najczęściej skarżą się na silny ból o charakterze pulsującym zlokalizowany w obrębie opuszki palca. Dolegliwości bólowe są szczególnie nasilone w godzinach nocnych. Ten typ zastrzału palca wiąże się z wytworzeniem zbiornika ropy zlokalizowanego tuż pod powierzchnią pogrubiałego naskórka.

    Zastrzał podskórny (jak wskazuje nazwa) obejmuje swoim zasięgiem tkankę podskórną, a samo zakażenie najczęściej jest ograniczone do pojedynczego paliczka. Wyjątek stanowi sytuacja, w której dochodzi do zajęcia paliczka bliższego – w tym przypadku infekcja może szerzyć się w kierunku dłoni. Pacjenci typowo skarżą się na pulsujący, rozlany ból palca, który nasila się po opuszczeniu chorej kończyny. Dolegliwościom bólowym towarzyszy różnie nasilony obrzęk, zwłaszcza w obrębie grzbietowej powierzchni palca. Z czasem dochodzi do wytworzenia ropnia, będącego zejściem zapalenia tkanki łącznej.

    Leczenie zastrzału skórnego polega na wykonaniu podłużnego nacięcia w miejscu pogrubiałego naskórka i następczej ewakuacji zalegającej pod nim treści ropnej.

    Postępowaniem z wyboru w przypadku zastrzału podskórnego jest chirurgiczne nacięcie prowadzone:

    • półkoliście – jeśli zajęty jest paliczek dystalny,
    • wzdłuż osi palca, mimośrodkowo – jeśli zajęty jest paliczek bliższy lub środkowy.

    Zabieg ten wykonywany jest najczęściej w znieczuleniu przewodowym (tzw. metodą Obersta). Cięcie rozpoczyna się w miejscu odczuwania przez pacjenta największej bolesności. Należy dążyć do usunięcia martwiczych tkanek i ewakuacji wydzieliny z jamy ropnia, z pozostawieniem drenu. Powstałą ranę zaopatruje się opatrunkiem z antyseptykiem, a palec wraz z kończyną należy unieruchomić. Zaleca się uzupełniającą antybiotykoterapię.

     

    Zastrzał ścięgnisty



    Zastrzał ścięgnisty związany jest z rozwojem ropnego zapalenia pochewek ścięgnistych. Zastrzał palca o tej lokalizacji może powstać na skutek uszkodzenia mechanicznego (urazu) struktur pochewek ścięgnistych albo być wynikiem szerzenia się zakażenia z pobliskich tkanek. Pacjenci najczęściej skarżą się na ograniczony zakres czynnej ruchomości palców. Podjęta przez lekarza próba biernego prostowania palców powoduje u chorego bardzo silne dolegliwości bólowe. Zejściem zastrzału ścięgnistego może być martwica ścięgien prowadząca do długotrwałego zniesienia ruchomości palców ręki.

    Zabiegowe leczenie zastrzału ścięgnistego wiąże się z wykonaniem z cięcia bocznego chirurgicznego otwarcia zajętej pochewki ścięgna. Równocześnie należy pobrać na badanie bakteriologiczne (tj. posiew z antybiogramem) ewakuowaną treść ropną, a następnie wdrożyć antybiotykoterapię empiryczną. Rękę powinno się unieruchomić.

     

    Zastrzał kostny



    Zastrzał kostny jest zwykle efektem szerzenia się przez ciągłość infekcji z okolicznych tkanek, stanowiąc poważne powikłanie ropnego zapalenia sąsiadujących struktur palca. W jego przebiegu dochodzi do zapalenia kości, któremu zwykle towarzyszą objawy ogólnoustrojowe (tj. gorączka, dreszcze, uczucie osłabienia). W początkowym etapie w obrazie klinicznym dominuje obrzęk, zaczerwienienie oraz ból zajętego palca. Później rozwija się martwica tkanek oraz dochodzi do powstawania przetok skórnych. Zastrzał kostny może zostać zdiagnozowany badaniem radiologicznym (RTG zajętego palca wskazuje w tym przypadku na obecność tzw. martwaków).

    Postępowanie terapeutyczne w przypadku zastrzału kostnego polega na chirurgicznym opracowaniu zakażenia z ewakuacją treści ropnej, usunięciem martwiczych tkanek oraz wycięciem powstałych przetok. W każdym przypadku niezbędne jest wycięcie powstałych martwaków kostnych i dokładne wyłyżeczkowanie zajętej kości. Do rany zakłada się dren, na powierzchnię palca stosuje się natomiast opatrunki z antyseptyku. Niezbędna jest długotrwała antybiotykoterapia zgodna z wynikiem antybiogramu. Zajętą kończynę powinno się unieruchomić oraz unieść.

     

    Zastrzał stawowy



    Do rozwoju zastrzału stawowego dochodzi w wyniku urazu penetrującego stawu bądź poprzez szerzenie się ropnego zapalenia z sąsiadujących z zajętym stawem struktur anatomicznych. Obraz kliniczny jest niemalże identyczny jak w przypadku zastrzału kostnego – występują takie same objawy miejscowe (obrzęk, zaczerwienienie, ból), objawy ogólnoustrojowe (gorączka, dreszcze, osłabienie), a także mogą rozwinąć się przetoki. W tym typie zastrzału palca dochodzi do ograniczenia bądź całkowitego zniesienia ruchomości w zajętym stawie (zarówno czynnej, jak i biernej). Podobnie jak w przypadku zastrzału kostnego zalecane jest wykonanie zdjęcia radiologicznego (RTG) zajętego stawu.

    Postępowanie w zastrzale stawowym jest analogiczne jak w przypadku opisanego powyżej zastrzału kostnego. Zajętą jamę stawową powinno się przepłukać oraz wyłyżeczkować zalegające w niej obumarłe tkanki. Do chwili ustąpienia procesu zapalnego powinno się unieruchomić zajęty palec w stawie w tzw. pozycji czynnościowej.

     

    Zastrzał – jak zapobiegać?

     

    Nie istnieje swoista profilaktyka zastrzału, jednakże aby zapobiec jego rozwojowi należy unikać sytuacji narażających nas na naruszenie ciągłości skóry palców, a w przypadku już doznanego urazu zaleca się umycie i zdezynfekowanie powstałej rany.

    Leczenie zabiegowe może odbywać się w warunkach ambulatoryjnych (poradni chirurgicznej). W warunkach domowych w codziennej higienie powstałej na skutek zabiegu rany chirurgicznej poleca się preparaty zawierające dichlorowodowek oktenidyny, którymi należy dezynfekować ranę (z odczekaniem min. 1 minuty przed przetarciem na sucho) przy każdej zmianie opatrunku.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dlaczego rany się nie goją?

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.