zarejestruj się zaloguj się

Zakrzepica żył kończyn dolnych

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Zakrzepica żył kończyn dolnych
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. lutego, 2015

Zakrzepica żył głębokich oznacza wytworzenie się skrzepu w żyłach głębokich kończyn, najczęściej kończyny dolnej. Skrzeplina ta może przemieścić się w kierunku serca, powodując ryzyko powstania zatorowości płucnej, która stanowi zagrożenie dla życia. Do objawów zakrzepicy żylnej zalicza się ból i obrzęk kończyny oraz ból łydki w czasie zginania stopy. Na rozwój choroby narażone są między innymi osoby z żylakami kończyn dolnych.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest zakrzepica żylna?

     

    Zakrzepica żył głębokich to stan, w którym rozwija się zakrzep w świetle naczynia żylnego, które znajduje się pod powięzią głęboką. Zmiany chorobowe dotyczą więc żył głębokich – stąd pełna nazwa zakrzepica żył głębokich.

    Zakrzepy tworzą się najczęściej w żyłach głębokich kończyn dolnych, ale rzadziej również w żyłach kończyny górnej. Zakrzepicę innych żył niż żyły kończyn określa się jako oddzielne jednostki chorobowe.

    Dlaczego zakrzepica w nogach jest groźna? Zakrzepica żył głębokich może prowadzić do groźnych następstw w postaci żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Fragment zakrzepu może oderwać się i wraz z krwią dostać się przez prawy przedsionek, a następnie prawą komorę serca do krążenia płucnego, powodując zatorowość płucną – powikłanie potencjalnie śmiertelne.

    Niezwykle ważna jest odpowiednia profilaktyka u chorych wysokiego ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz odpowiednie leczenie.

     

    Jakie są czynniki ryzyka pojawiania się zakrzepicy żył głębokich?

     

    Każdego roku zakrzepica żył głębokich diagnozowana jest w Polsce u ponad 50 tysięcy osób. Szacuje się, że ponad połowa z nich zagrożona jest wystąpieniem zatorowości płucnej. Około 70% przypadków dotyczy osób w wieku powyżej 60 lat.

    Choroba coraz częściej rozwija się także u młodszych pacjentów, zwłaszcza kobiet. Czynnikiem, który odgrywa duże znaczenie w powstawaniu zakrzepicy żylnej są żylaki kończyn dolnych. Wśród innych należy wymienić: stosowanie antykoncepcji hormonalnej, palenie tytoniu, otyłość, choroby nerek, ciąża i połóg, stwierdzone stany nadrzepliwości krwi.

    Wszystkie wymienione czynniki sprzyjają zlepianiu się płytek krwi i powstawaniu zakrzepicy.

    Bardzo duże ryzyko rozwoju zakrzepicy żylnej niesie długotrwałe unieruchomienie kończyny – po przebytym urazie, złamaniu, w czasie długotrwałej podróży (np. samolotem) lub towarzyszy chorobom neurologicznym (np. niedowładom).

    Jakie są przyczyny zakrzepicy żył kończyn dolnych? Istnieją 3 czynniki prowadzące do powstania zakrzepu w świetle żyły. Jest to tak zwana Triada Virchowa:

    • zwolnienie przepływu krwi – dzieje się tak np. wskutek ucisku lub unieruchomienia,
    • przewaga czynników prozakrzepowych we krwi – np. trombofilie, nadpłytkowość,
    • zmiany w śródbłonku naczynia – uszkodzenie jego ściany, które sprzyja gromadzeniu się płytek krwi i tworzeniu zakrzepu.

     

    Objawy i rozpoznanie zakrzepicy żylnej

     

    Najczęstszymi objawami zakrzepicy kończyn dolnych są:

    • ból nóg (najczęściej ból łydki), zwłaszcza podczas chodzenia,
    • obrzęk nóg – jednostronny obrzęk kończyny zazwyczaj jest związany z zakrzepicą, choć należy pamiętać, że również obrzęk obydwu kończyn może się z nią wiązać; czasem obrzęk nie jest duży, a jedynie niewielka różnica (powyżej 2 cm) w obwodzie kończyn może go sugerować,
    • tkliwość i bolesność kończyny podczas ucisku,
    • objaw Homansa – ból łydki podczas biernego grzbietowego zginania stopy,
    • nadmierne ucieplenie kończyny,
    • stan podgorączkowy lub gorączka.

     

    Jakie są konsekwencje?

     

    Rzadko zdarza się, że zakrzep całkowicie się rozpuszcza. W większości przypadków powoduje on włóknienie wewnątrz naczynia, czego następstwem może być niewydolność żylna i tzw. zespół pozakrzepowy.

    Najgroźniejszym powikłaniem zakrzepicy jest zatorowość płucna, która w wielu przypadkach kończy się nagłą śmiercią. Oderwany skrzep wędruje wraz z krwią i powoduje niedrożność tętnicy płucnej.

    Podstawą rozpoznania zakrzepicy żył głębokich jest badanie USG z opcją dopplerowską. Jednym z podstawowych badań jest standardowe USG z tzw. próbami uciskowymi.

    Oznaczanie we krwi dimeru D jest testem, który może wykluczyć zakrzepicę, jeśli nie jest on podwyższony, natomiast nie potwierdza jej w 100% (może być podwyższony w wielu jednostkach chorobowych).

     

    Leki stosowane w zakrzepicy żylnej

     

    Leczenie zakrzepicy żylnej, która daje objawy i tej bezobjawowej niczym się różni. Nie wszyscy chorzy z zakrzepicą żylną wymagają hospitalizacji. Większość może być leczona ambulatoryjnie.

    Podstawowe leczenie zakrzepicy żylnej to leczenie przeciwkrzepliwe. Najczęściej stosuje się heparynę drobnocząsteczkową (zastrzyki w brzuch) w dawce odpowiednio dobranej do masy ciała, większej niż dawka profilaktyczna (przyjmowana np. po operacji). Jest to lek wygodny w stosowaniu, jeśli chodzi o dawkowanie, dostępność i kontrolę leczenia.

    Heparyna niefrakcjonowania wymaga ścisłej kontroli podawania (leczenie jest szpitalne), jednak w niektórych przypadkach, takich jak znaczna niewydolność nerek czy ryzyko powikłań krwotocznych, jest preferowana.

    W przypadku leczenia doustnymi lekami przeciwkrzepliwymi (acenokumarol, warfaryna), przez pierwsze dni leczenia należy je przyjmować łącznie z heparyną, a następnie oznaczać wskaźnik INR we krwi (powinien oscylować między 2 a 3 – wówczas lek działa).

    Na wchłanianie leku duży wpływ ma dieta. Należy dokładnie stosować się do zaleceń lekarza, co można jeść, a co eliminować z codziennej diety oraz regularnie – według zaleceń – pobierać krew na badanie wskaźnika INR.

    Na rynku istnieją także doustne leki działające jak heparyna (rywaroksaban), wygodniejsze w stosowaniu, w przypadku których, tak jak przy leczeniu heparynami drobnocząsteczkowymi, nie ma potrzeby kontrolowania wskaźnika INR.

     

    Leczenie zakrzepicy żylnej kończyn dolnych

     

    Leczenie zakrzepicy żylnej kończyn dolnych stopniowanym uciskiem ma równie duże znaczenie. Bandaż elastyczny lub pończocha / rajstopa uciskowa (z co najmniej drugim stopniem ucisku) powinna być noszona przez cały dzień w ciągu aktywności. Można w wybranych przypadkach, np. z dużym obrzękiem, zastosować specjalne urządzenie powodujące przerywany ucisk pneumatyczny na kończynę.

    Ważne jest wczesne uruchomienie chorego. Jedynie na początku leczenia zaleca się leżenie z uniesioną kończyną. Gdy tylko zmniejsza się bolesność i obrzęk kończyny, chory powinien zacząć chodzić, po założeniu wyrobu uciskowego.

    U chorych, u których stosowanie leków przeciwkrzepliwych jest bezwzględnie przeciwwskazane lub nieskuteczne, rozważa się umieszczenie specjalnego filtru w żyle głównej dolnej, który ma zapobiec przedostaniu się oderwanego fragmentu zakrzepu do serca i dalej do tętnicy płucnej.

    Leczenie długoterminowe trwa 3 miesiące. Jedynie w wybranych przypadkach (np. u chorych z nowotworem złośliwym) leczenie przeciwkrzepliwe stosuje się przez dłuższy okres czasu. Po leczeniu takim pacjent powinien przejść cykl badań, w tym kontrolę ultrasonograficzną. Odpowiednie leczenie jest niezwykle ważne, gdyż pozwala ono uniknąć powikłań, a także nawrotu zakrzepicy żył głębokich.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.