zarejestruj się zaloguj się

Usunięcie tarczycy – tyreoidektomia

Tekst: lek. Rafał Drobot
Dodane: 09. lipca, 2015

Operacja usunięcia tarczycy (tyreoidektomia) jest zabiegiem, który przeprowadza się u 20–25 tys. pacjentów każdego roku na oddziałach chirurgicznych w Polsce. Z roku na rok rozszerzają się wskazania do operacji techniką endoskopową (tzw. MIVAT) która zyskuje na popularności. Są różne typy tego zabiegu – tyreoidektomia częściowa, subtotalna, wycięcie płata, całkowita i prawie całkowita.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kiedy wykonuje się operację usunięcia tarczycy (tyreoidektomię)?

     

    Wskazania do przeprowadzenia zabiegu usunięcia tarczycy są dość szerokie, obejmując między innymi takie jednostki chorobowe i stany patologiczne jak:

    • rak tarczycy (brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty, anaplastyczny),
    • wole guzkowe toksyczne(guz tarczycy produkujący w nadmiarze tyroksynę i trójjodotyroninę),
    • wole wieloguzkowe (zwłaszcza powodujące ucisk na sąsiadujące struktury anatomiczne),
    • choroba Gravesa-Basedowa(pojedyncze przypadki),
    • guzek tarczycy o charakterze budzącym wątpliwości w badaniu cytologicznym za pomocą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC).

     

    Operacja usunięcia tarczycy (tyreoidektomia) – przeciwwskazania

     

    Spośród względnych przeciwwskazań do wykonania zabiegu tyreoidektomii na pierwszy rzut wysuwa się ciężka, niekontrolowana nadczynność tarczycy (np. w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa) z uwagi na możliwość rozwinięcia się śród- lub pooperacyjnie przełomu tarczycowego.

    Chociaż zabieg ten można przeprowadzić w ciąży (w przypadkach koniecznych zaleca się jego wykonanie w III trymestrze) z przyczyn nowotworowych, to część specjalistów zaleca odłożenie go w czasie do momentu rozwiązania, aby uniknąć ryzyka związanego z wpływem znieczulenia ogólnego na płód. Wskazaniami do tyreoidektomii w czasie ciąży są agresywnie przebiegające nowotwory gruczołu tarczowego lub zwężenie dróg oddechowych.

     

    Operacja usunięcia tarczycy – rodzaje zabiegów i ich zakres

     

    • Częściowa tyreoidektomia – ten rodzaj zabiegu wiąże się z pozostawieniem co najmniej połowy objętości miąższu gruczołu tarczowego. Może on polegać jedynie na miejscowej resekcji guzka z zachowaniem odpowiedniego (tj. zawierającego makroskopowo zdrowe utkanie) marginesu chirurgicznego, bądź na analogicznej procedurze przeprowadzanej na obu płatach tarczycy. Częściowa tyroidektomia jest obecnie zabiegiem przeprowadzanym sporadycznie.
    • Subtotalna tyreoidektomia – ten rodzaj zabiegu wiąże się z resekcją 50–90% miąższu gruczołowego tarczycy, obejmując szerokie wycięcie płatów wraz z łączącą je węziną. Jest to najczęściej wykonywany rodzaj operacji na oddziałach chirurgicznych.
    • Mianem hemityroidektomi przyjęto nazywać całkowitą resekcję jednego płata gruczołu tarczowego wraz z węziną. Zabieg ten jest wykonywany w pierwszym etapie w przypadku cytologicznego rozpoznania guza pęcherzykowego za pomocą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC), a jest wystarczający jeśli pooperacyjne badanie histopatologiczne potwierdzi zmianę łagodną.
    • Prawie całkowita tyreoidektomia – zabieg ten oznacza pozostawienie mniej niż 10% całkowitej objętości miąższu tarczycy, wiążąc się z całkowitą resekcją jednego płata, węziny oraz znaczącej części drugiego płata gruczołu tarczowego. Operacja tego typu wykonywana jest obecnie sporadycznie w sytuacji nowotworów złośliwych o niewielkim stopniu zaawansowania klinicznego.
    • Całkowita tyreoidektomia – operacja ta polega na resekcji węziny i obu płatów gruczołu tarczowego (wraz z płatem piramidowym jeśli jest on obecny). Zabieg ten jest wykonywany w większości przypadków nowotworów złośliwych tarczycy.

     

    Powikłania po usunięciu tarczycy

     

    Powikłania tyroidektomii nie należą do rzadkości, a pacjent przed zabiegiem powinien być poinformowany o możliwości ich wystąpienia mimo najlepszej techniki zabiegowej operatora i prawidłowego przebiegu operacji. Należy wśród nich wymienić (w kolejności od najczęściej do najrzadziej występujących):

    • pooperacyjną niedoczynność tarczycy,
    • nawrót nadczynności tarczycy po operacji wola,
    • przejściową lub trwałą niedoczynność przytarczyc,
    • krwotok śród- lub pooperacyjny,
    • przejściowe lub trwałe uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego z konsekwencją w postaci jedno- lub obustronnego porażenia bądź niedowładu fałdów głosowych.

     

    Usunięcie tarczycy – co po operacji?

     

    Pooperacyjne postępowanie po usunięciu tarczycy obejmuje nie tylko opiekę chirurgiczną, ale również endokrynologiczną. Pooperacyjna niedoczynność tarczycy występuje już u większości pacjentów po zabiegu subtotalnej tyroidektomii (patrz wyżej). Stąd bezwzględna konieczność leczenia substytucyjnego L-T4 (lewoskrętną tyroksyną), które należy wdrożyć kilka dni po operacji.

    Oznacza to, że pacjent do końca życia musi regularnie przyjmować syntetyczne hormony tarczycy w postaci leków doustnych. Przy czym należy bezwzględnie pamiętać nie tylko o ich systematycznych przyjmowaniu, ale także kontroli dawki, tak by jej nie przekraczać. W ekstremalnych, choć bardzo rzadkich obecnie przypadkach doprowadzić to może do objawów przełomu tarczycowego.

    Pierwsza (pełna) kontrola stężeń TSH (tyreotropiny), fT3 (wolnej trójjodotyroniny) i fT4 (wolnej tyroksyny) powinna mieć miejsce 1,5–2 miesiące po zabiegu, co pozwoli na ewentualną modyfikację terapii substytucyjnej. U części pacjentów (w zależności od zakresu zabiegu) można zaprzestać leczenia substytucyjnego po 12 miesiącach od operacji, zmniejszając regularnie i stopniowo dawki L-T4.

    Oznaczenie stężenia wapnia zjonizowanego (Ca2+) powinno mieć miejsce już 24 godziny po zabiegu w celu wykrycia pooperacyjnej niedoczynności przytarczyc. Tuż po zabiegu sprawdza się pod kontrolą laryngoskopową zakres ruchomości fałdów głosowych i każe mówić pacjentowi w celu wykluczenia porażenia nerwów krtaniowych wstecznych.

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.