zarejestruj się zaloguj się

Szczelina odbytu

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Dodane: 27. lutego, 2014

Szczelina odbytu to drobne uszkodzenia, pęknięcia skóry w okolicy odbytu. Przyczyną szczeliny odbytu są częste biegunki, uporczywe zaparcia, a także seks analny. Do rozwoju choroby dochodzi wtedy, gdy przekroczona zostanie możliwość rozciągania śluzówki odbytu. Leczenie jest zazwyczaj zachowawcze przy pomocy maści. Stosuje się także leczenie operacyjne. Jedną z metod operacyjnych jest dywulsja odbytu.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest szczelina odbytu?

     

    Mianem szczeliny odbytu określa się podłużny ubytek nabłonka wyściełającego kanał odbytu (anodermy). Zazwyczaj ubytek ten sięga aż do ujścia zewnętrznego odbytu.

    Szczelina odbytu jest chorobą częstą, która może w znacznym stopniu utrudnić normalne funkcjonowanie. Może mieć ona postać ostrą – wtedy zazwyczaj jest wynikiem uszkodzenia mechanicznego przez stolec lub przewlekłą – gdy przy niedokrwieniu ściany jelita szczelina nie goi się w ciągu kilku dni. Leczenie jest głównie zachowawcze.

     

    Przyczyny szczeliny odbytu

     

    Na powstanie szczeliny odbytu narażone są szczególnie osoby cierpiące na przewlekłe zaparcia, skarżące się na utrudnioną defekację. Szczelina odbytu powstaje częściej u osób uprawiających seks analny.

    Dwoma najistotniejszymi czynnikami powstania szczeliny odbytu są:

    • zaburzenia motoryki (zaparcia, uporczywe biegunki, utrudnione oddawanie stolca),
    • niedokrwienie ściany odbytu.

    Do zaburzeń motoryki wpływających na powstanie szczeliny odbytu należą:

    • nadmierny skurcz lub brak relaksacji zwieracza wewnętrznego odbytu,
    • reakcja skurczowa (paradoksalną) zwieraczy podczas parcia,
    • duża aktywność zwieracza wewnętrznego,
    • zaburzenia czucia trzewnego w obrębie bańki odbytnicy.

    W takich przypadkach występuje zwiększone ciśnienie spoczynkowe zwieracza wewnętrznego odbytu co może prowadzić do zaburzenia przepływu krwi przez błonę śluzową oraz jej uszkodzenie, gdy możliwości rozciągnięcia błony śluzowej są przekroczone.

     

    Objawy szczeliny odbytu

     

    Najczęściej do lekarza zgłaszają się chorzy z przewlekłą szczeliną odbytu, choć objawy ostrej szczeliny odbytu potrafią być bardzo nasilone. Najczęstszym a czasem jedynym objawem jest ból, występujący zwykle przy wypróżnieniu. Mogą wystąpić krwawienia z odbytu, które są bolesne lub występują bez jakichkolwiek dolegliwości. Podczas badania per rectum pacjent może odczuwać przeszywający ból. Niekiedy szczelina odbytu przebiega całkowicie bezobjawowo.

    Szczelinie odbytu mogą towarzyszyć hemoroidy. Ważne jest także wykluczenie innych chorób. W tym celu bywa konieczne rozszerzenie diagnostyki o takie badania jak rektoskopia czy signoidoskopia oraz wizyta u proktologa.

    Szczelina odbytu jest najczęstszą przyczyną krwawienia z odbytnicy u dzieci i jedną z częstszych przyczyn u dorosłych. Na wystąpienie szczeliny odbytu narażone są przede wszystkim kobiety podczas porodu, niemowlęta w wyniku zaparć, każdy po trudnej defekacji czy stosunku analnym.

    W zapobieganiu powstawania szczeliny odbytu może pomóc odpowiednia, bogatresztkowa dieta, unikanie zaparć i natężonego parcia a także stosowanie lubrykantu podczas seksu analnego.

     

    Leczenie szczeliny odbytu

     

    W przypadku ostrej szczeliny odbytu w znacznej większości przypadków wystarczające jest leczenie zachowawcze. Przewlekłe szczeliny odbytu zazwyczaj goją się gorzej, głównie ze względu na niedokrwienie ściany odbytu.

    W leczeniu szczeliny odbytu stosuje się środki zmiękczające stolec oraz preparaty łagodzące (w czopkach). Przeciwbólowo wystarczające są leki działające miejscowo. Stosuje się leki zmniejszające napięcie zwieracza wewnętrznego. Są to głównie nitrogliceryna i diltiazem. Nitrogliceryna w maści jest bardzo skuteczna w leczeniu szczeliny odbytu. Lek może u niewielkiego odsetka chorych (są to zazwyczaj mężczyźni) powodować jako działanie uboczne bóle głowy.

    Diltiazem jest stosowany zarówno w postaci doustnej jak i w żelu i również może dawać dobry efekt leczniczy. Pomocne w łagodzeniu objawów mogą być nasiadówki w ciepłej wodzie. Bardzo ważna jest odpowiednia dieta – bogatoresztkowa, oraz wypijanie wystarczających ilości płynów tak by uniknąć zaparć. Badania naukowe wykazały, że częstość występowania nawrotów szczeliny odbytu zależy od diety – ilości spożywanego błonnika.

    W przypadkach, kiedy pacjent stosuje się do zaleceń lekarza i stosuje dietę bogatą w błonnik odsetek nawrotów wynosi około 15%. W przypadkach, kiedy chory nie modyfikuje swojej diety nawroty występują aż w 70%. Dietę bogatoresztkową powinno się stosować na stałe, ponieważ powrót do dawnych zwyczajów żywieniowych w krótkim czasie doprowadza do nawrotu choroby. W leczeniu szczeliny odbytu można zastosować również toksynę botulinową (w zastrzykach), która zmniejsza napięcie zwieracza wewnętrznego.

     

     Leczenie chirurgiczne szczeliny odbytu

     

    Leczenie chirurgiczne przy szczelinie odbytu konieczne jest tylko w wypadku utrzymującego się krwawienia i/lub dolegliwości bólowych mimo stosowania leczenia zachowawczego. W przeszłości najczęściej stosowanym zabiegiem operacyjnym w przypadku szczeliny odbytu była dywulsja odbytu. Jest to prosta, nie pozostawiająca rany metoda, po której chory nie wymaga opieki. Niestety może ona powodować nietrzymanie stolca. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Do rozszerzenia odbytu używa się specjalnych kalibrowanych rozszerzadeł. Zazwyczaj pacjent bardzo szybko po zabiegu odczuwa ulgę – zmniejszenie dolegliwości bólowych. Podczas zabiegu czasowo (do około tygodnia) porażone są zwieracze odbytu i może występować wtedy nietrzymanie stolca.

    Metoda jest skuteczna i w porównaniu z innymi powoduje mniejsze uszkodzenie tkanek i rzadziej powikłania ze strony rany niestety częściej niż po innych metodach występują nawroty choroby. Nieco lepsze wyniki daje tzw. precyzyjna dywulsja zwieraczy odbytu, którą wykonuje się wprowadzając do odbytnicy i esicy specjalny balon i napompowując go przez czas około 5 min. Według badań naukowych aż 95% szczelin odbytu goi się w ciągu 3 miesięcy. Po zastosowaniu tej metody nie występuje czasowe nietrzymanie stolca.

    Innym sposobem leczenia operacyjnego szczeliny odbytu jest nacięcie zwieracza odbytu wewnętrznego (sfinkterotomia boczna). Stosuje się go zazwyczaj w przypadku przewlekłej szczeliny odbytu. Zabieg można przeprowadzić w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym. Jest on bezkrwawy. Daje równie dobre wyniki jak dywulsja – nawet 97% wyleczeń. Powikłania w postaci nietrzymania stolca są niezwykle rzadkie.

    Można również wykonać wycięcie szczeliny odbytu. Operacja polega na wycięciu szczeliny oraz tzw. trójkąta skórnego anodermy. Czasem stosuje się płaty anodermy, którymi pokrywa się ubytek. Rana pooperacyjna jest w przypadku wycięcia szczeliny dość duża i ma niekorzystną lokalizacje. Czas gojenia się może być przedłużony. W takich przypadkach możliwe jest późniejsze nietrzymanie stolca.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    Znaleziono: 7 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2015 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.