zarejestruj się zaloguj się

Ostry brzuch

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Dodane: 28. lipca, 2015

Częste wśród lekarzy, zwłaszcza chirurgów określenie ostry brzuch odnosi się w głównej mierze do ostrych tzn. występujących nagle chirurgicznych chorób jamy brzusznej. Jest to charakterystyczny zespół objawów a nie choroba sama w sobie. Ostry brzuch nierzadko jest stanem zagrożenia życia i wymaga leczenia w warunkach szpitalnych. Brzuch jest twardy, pojawia się ostry, silny i zależny od ucisku ból brzucha.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jakie choroby wywołują ostry brzuch?

     

    Stany wywołujące ostry brzuch dzielą się zasadniczo na dwie grupy:

    1. choroby wywołujące niedrożność przewodu pokarmowego (stanowią nawet 80% przyczyn ostrego brzucha);
    2. krwawienia z przewodu pokarmowego (zarówno z górnego jak i z dolnego odcinka przewodu pokarmowego).

    Krwawienie z przewodu pokarmowego wywołuje raczej groźne dla życia objawy spowodowane utratą krwi niż objawy ze strony jamy brzusznej. Niektórzy autorzy nie zaliczają go do przyczyn ostrego brzucha.

    Niedrożność przewodu pokarmowego w większości przypadków jest niedrożnością porażenną – perystaltyka porażona jest w wyniku miejscowego lub uogólnionego zapalenia otrzewnej. Niedrożność porażenna najczęściej jest tzw. niedrożnością odruchową i spowodowana jest kolką żółciową czy nerkową, ogólnoustrojowymi chorobami metabolicznymi czy nawet chorobami neurologicznymi. Występuje również przejściowo po operacjach w obrębie jamy brzusznej. Rzadziej przyczyną ostrego brzucha jest niedrożność mechaniczna spowodowana przeszkodą w przesuwaniu się treści w jelitach (zrosty, uwięźnięcie przepukliny, nowotwór, wgłobienie jelita).

     

    Ostry brzuch a zapalenie otrzewnej

     

    Objawy ostrego brzucha pojawiają się w przypadku zapalenia otrzewnej. Jest to ostry, zagrażający życiu stan i wymaga natychmiastowego leczenia szpitalnego.

    Zapalenie otrzewnej dzielimy na chemiczne  i bakteryjne.

    • Chemiczne zapalenie otrzewnej, do którego dochodzi gdy do jamy otrzewnej przedostaje się niezakażony płyn. Dzieje się tak zazwyczaj w przypadku przedziurawienia wrzodu trawiennego (duża kwasowość soku żołądkowego sprawia, że z reguły nie ma w nim bakterii) lub w przypadku wynaczynienia krwi na przykład w urazach jamy brzusznej czy pęknięciu ciąży pozamacicznej.
    • Bakteryjne zapalenie otrzewnej na przykład w perforacjach przewodu pokarmowego, gdzie do jamy otrzewnej wydostaje się obfita w bakterie treść jelit.

    W innym podziale wyróżniamy ograniczone zapalenie otrzewnej tylko w miejscu objętym chorobą np. w zapaleniu pęcherzyka żółciowego i rozlane zapalenie otrzewnej. Nieleczona przyczyna ograniczonego zapalenia otrzewnej może doprowadzić do rozlanego stanu zapalnego.

    Ostre chirurgiczne (i ginekologiczne) stany wywołujące zapalenie otrzewnej i niedrożność przewodu pokarmowego to najczęściej:

    • ostre zapalenie wyrostka robaczkowego,
    • przedziurawienie wrzodu trawiennego,
    • zapalenie pęcherzyka żółciowego i trzustki,
    • ostre stany zapalne narządu rodnego,
    • pęknięcie ciąży pozamacicznej,
    • niedokrwienie (np. skręt jelita, zator tętnicy krezkowej),
    • zapalenie i przedziurawienie uchyłków jelita,
    • niedrożność mechaniczna przewodu pokarmowego (spowodowana np. uwięźnięciem przepukliny czy przeszkodą mechaniczną najczęściej obecnością guza).

    Nie zawsze jednak przyczyną ostrego brzucha jest schorzenie chirurgiczne. Istnieje szereg chorób powodujących objawy ostrego brzucha a są to na przykład: cukrzyca, mocznica, porfiria.

    Bywa i tak, że bardzo trudno jest wskazać bezpośrednia przyczynę objawów ostrego brzucha. Dzieje się tak na przykład w zespole Ogilviego czyli ostrej rzekomej niedrożności jelita grubego.

     

    Ostry brzuch – objawy i rozpoznanie

     

    Najwcześniej występującym objawem jest nagle występujący ból brzucha. Charakter bólu może być stały (w zapaleniu otrzewnej) lub falowy (w niedrożności mechanicznej). Miejsce, w którym ból się rozpoczął czy miejsce największej bolesności i promieniowanie bólu w inne okolice ciała zależy od przyczyny. W rozlanym zapaleniu otrzewnej ból zazwyczaj obejmuje całą jamę brzuszną. Brzuch często jest twardy i napięty. Występuje tak zwana obrona mięśniowa.

    Nudności i wymioty są szczególnie nasilone u chorych z niedrożnością przewodu pokarmowego. Wymioty potrafią być bardzo obfite i nasilone jeżeli jest to tzw. wysoka niedrożność czyli dotycząca jelita cienkiego. W przypadku zapalenia otrzewnej nie jest to objaw stały i jeśli występuje to zazwyczaj w późniejszym stadium choroby.

    Kolejnym charakterystycznym objawem jest zatrzymanie wiatrów i stolca. Towarzyszy on niedrożności przewodu pokarmowego. Dłuższe zatrzymanie wiatrów i stolca prowadzi do wzdęcia brzucha, rozdęcia jelita i rozwoju flory bakteryjnej.

    Dodatkowym, choć niestałym objawem może być gorączka. Zdarza się, że występują również objawy wstrząsutachykardia, spadek ciśnienia tętniczego krwi, bladość, niepokój.

    Rozpoznanie ostrego brzucha stawia się zazwyczaj na podstawie wywiadu i badania pacjenta jednak badania obrazowe i laboratoryjne są pomocne w rozpoznaniu przyczyny tego ostrego stanu.

     

    Ostry brzuch – leczenie

     

    Leczenie ostrego brzucha jest zazwyczaj chirurgicznei polega na laparotomii (w określonych przypadkach laparoskopii). Samo leczenie operacyjne zależy od choroby. W niektórych przypadkach gdy diagnoza nie jest pewna wykonuje się laparoskopię bądź laparotomię diagnostyczną.

    Bardzo ważne jest również odpowiednie nawodnienie i antybiotykoterapia (o ile konieczna) a także leczenie przeciwbólowe i rozkurczowe. Chory z objawami ostrego brzucha nie powinien przyjmować pokarmów i płynów drogą doustną, a raczej mieć podane kroplówki. Wiąże się to nie tylko z nasileniem objawów, szczególnie wymiotów po jedzeniu ale również z ewentualnością operacji w trybie nagłym.

    Objawów ostrego brzucha nie wolno lekceważyć i leczyć tzw. domowymi sposobami. Konsultacja lekarska i bardzo często operacja są w tym przypadku często niezbędne.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Silny ból brzucha

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.