zarejestruj się zaloguj się

Miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. sierpnia, 2013

Nie ma leku na miażdżycę. Niestety. Zapewne w przyszłości dzięki rozwojowi nauki stworzony zostanie lek hamujący jej postęp. Jednak dziś możemy jedynie zapobiegać jej dalszemu rozwojowi (odpowiednia dieta, regulacja ciśnienia tętniczego krwi, zakaz palenia papierosów) oraz leczyć jej powikłania, takie jak przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Objawy miażdżycy zarostowej tętnic kończyn dolnych

     

    Przebieg choroby jest długo bezobjawowy, objawy rozwijają się powoli i pojawiają się późno. Zazwyczaj pierwszym, z którym pacjenci zgłaszają się do lekarza, jest ból, dość charakterystyczny, bo pojawiający się podczas chodzenia. Występuje poniżej miejsca zwężenia. Najczęściej jest to ból łydek, choć może pojawić się np. ból w obrębie biodra. Objaw ten nazywa się chromaniem przestankowym. Pacjent odczuwa ból po przejściu określonego dystansu (tzw. dystans chromania) i po kilkuminutowym odpoczynku może iść dalej. Długość tego dystansu pośrednio wskazuje na zaawansowanie choroby. Każdy pacjent jest jednak inny i dla niektórych przejście bez bólu 200 metrów jest wystarczające, dla innych dystans 500 metrów upośledza codzienne funkcjonowanie. Należy o tym pamiętać, decydując się na interwencję chirurgiczną, ponieważ każde działanie mające na celu poprawę ukrwienia niesie ze sobą ryzyko pogorszenia ukrwienia w innym segmencie naczyniowym.

    W momencie zgłoszenia się do lekarza bardzo ważna jest ocena, czy to na pewno miażdżyca, a nie np. choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa jest odpowiedzialna za ból kończyny. Najważniejsze w tej ocenie jest badanie tętna na tętnicach kończyn dolnych, a dopiero później takie badania jak USG Doppler tych tętnic czy, w kwalifikacji do leczenia, tomografia komputerowa.

    Na tym etapie choroby bardzo ważne są: zaprzestanie palenia, poprawa profilu lipidowego, regulacja nadciśnienia tętniczego oraz umiarkowany wysiłek fizyczny, tzw. trening marszowy, podczas którego organizm wytwarza krążenie oboczne, pozwalające krwi nowymi naczyniami ominąć zwężony odcinek tętnicy i dotrzeć do tkanek. Pomaga to wydłużyć dystans chromania. Leki rozszerzające naczynia, często przyjmowane przez chorych, mogą wpłynąć na długość dystansu chromania i redukcję objawów, natomiast nie mają udowodnionego wpływu na hamowanie postępu choroby. Istotniejsze w leczeniu farmakologicznym wydaje się przyjmowanie profilaktycznych dawek aspiryny w celu zmniejszenia śmiertelności z powodu incydentów sercowo-naczyniowych. Dodatkowym problemem jest współistnienie cukrzycy. U tych pacjentów przebieg choroby jest wyjątkowo podstępny, a leczenie przynosi gorsze efekty – cukrzyca bowiem, oprócz przyspieszania zmian miażdżycowych w dużych tętnicach, prowadzi do zmian w małych naczyniach, upośledzając tak ważne krążenie oboczne. Istotne jest więc skuteczne leczenie hipoglikemizujące.

    Gdy choroba postępuje, pojawia się ból kończyny w spoczynku, często budzący pacjenta w nocy oraz później zmiany niedokrwienne, takie jak owrzodzenia i martwica. W takim przypadku interwencja chirurgiczna staje się nieunikniona.

     

    Leczenie chirurgiczne

     

    Zasadniczym celem leczenia chirurgicznego jest przywrócenie krążenia do niedokrwionej kończyny. Niekiedy, choć rzadko, wystarczające jest odpreparowanie i otwarcie tętnicy, a następnie jej udrożnienie. Najczęściej jednak trzeba wykonać przeszczep naczyniowy (by-pass), omijający zwężenie tętnicy lub jej niedrożność. W zależności od tego, w których tętnicach umiejscowione są zmiany miażdżycowe, wykonuje się przeszczepy naczyniowe aortalno-udowe, udowo-podkolanowe czy nawet do tętnic podudzia. Możliwe są również tzw. przeszczepy pozaanatomiczne, np. udowo-udowe, gdzie nad spojeniem łonowym przeprowadza się protezę z jednej tętnicy udowej powierzchownej do drugiej. Przeszczep można wykonać z pobranej od pacjenta żyły (najczęściej jest to żyła odpiszczelowa, pobrana z operowanej kończyny dolnej) lub, gdy nie można pobrać żyły, z materiału syntetycznego. Po operacji, by zachować drożność pomostów naczyniowych, bardzo ważne jest leczenie przeciwpłytkowe. Oprócz przyjmowania aspiryny w dawce kardiologicznej zaleca się również drugi lek przeciwpłytkowy.

    Pacjent po operacji zobowiązany jest do regularnej kontroli. W przypadku jakichkolwiek objawów świadczących o nagłym pogorszeniu się ukrwienia operowanej kończyny bardzo istotny jest jak najszybszy kontakt z chirurgiem naczyniowym. Im wcześniej wykryte zostanie zamknięcie pomostu naczyniowego, tym większe możliwości leczenia.

     

    Metody wewnątrznaczyniowe

     

    Ciągły postęp technologiczny i coraz lepszy sprzęt umożliwił zastąpienie, w niektórych przypadkach, klasycznych metod leczenia angioplastyką. Coraz większą grupę pacjentów z przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych można leczyć metodami wewnątrznaczyniowymi. Są to metody mało inwazyjne, po których chory dużo szybciej wraca do codziennej aktywności i wykonywane są najczęściej w znieczuleniu miejscowym, co ma duże znaczenie u starszych, obciążonych innymi chorobami pacjentów oraz powtarzalne. Do wad zabiegu wewnątrznaczyniowego należy możliwość rozwarstwienia bądź uszkodzenia tętnicy lub poprzez odwarstwienie błony wewnętrznej naczynia stworzenie warunków do zakrzepu.

    Angioplastykę (balonoplastykę) tętnic kończyn dolnych wykonuje się z nakłucia tętnicy w pachwinie po stronie operowanej lub po przeciwnej stronie z przeprowadzeniem prowadników i balonów poprzez aortę i jej rozwidlenie do tętnic przeciwległej kończyny. Nakłucie wykonuje się przezskórnie lub, w niektórych przypadkach, przez niewielkie nacięcie w pachwinie z odsłonięciem tętnicy. Zmiany miażdżycowe ocenia się bezpośrednio podczas zabiegu, podając kontrast do naczynia. Specjalnie dobranymi balonami pod ciśnieniem rozszerza się tętnice w miejscach zwężeń miażdżycowych. W niektórych przypadkach implantuje się stenty – specjalne samorozprężalne lub rozprężane balonem konstrukcje metalowe, umieszczane wewnątrz naczynia, by zachować jego drożność. Stenty niekiedy dodatkowo pokryte są lekami mającymi na celu opóźnienie proliferacji komórek, co ma zapobiec tworzeniu się tkanki pokrywającej wnętrze naczynia – neointimy, z czasem powodującej jego powtórne zamknięcie. Cały zabieg wykonuje się pod kontrolą fluoroskopii.

    Możliwe są również tzw. operacje hybrydowe – wykonanie klasycznej operacji w jednym segmencie naczyniowym i balonoplastyki w innym. Tak jak po operacjach klasycznych, wskazane jest przyjmowanie leków przeciwpłytkowych oraz regularna kontrola po zabiegu.

     

    Amputacja kończyny dolnej

     

    Leczenie amputacyjne niekiedy staje się koniecznością, jednak nie należy go traktować jako porażki. Odpowiednio wykonana amputacja kończyny na odpowiedniej wysokości, tak aby kikut był prawidłowo ukrwiony i miał szansę na wygojenie, rehabilitacja i dobrze dobrana proteza mogą zasadniczo poprawić jakość życia chorego, nie wspominając o przypadkach, gdy bez amputacji kończyny może dojść do niewydolności nerek, następnie niewydolności wielonarządowej i zgonu pacjenta. Leczenie amputacyjne jest w takich przypadkach leczeniem ratującym życie.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.