zarejestruj się zaloguj się

Astma alergiczna (atopowa)

Tekst: Marta Cygoń
Astma alergiczna (atopowa)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. lutego, 2014

Astma alergiczna, inaczej astma atopowa to choroba układu oddechowego, w której czynnikiem wywołującym objawy jest przyczyna pochodząca z zewnątrz, np alergen w postaci pyłków. Najczęściej rozwija się u dzieci. Objawy alergiczne są ściśle związane z atopią, są to suchy, uporczywy kaszel, duszność, świszczący oddech. W badaniach wykorzystuje się testy skórne i ocenę stężenia przeciwciał.

SPIS TREŚCI:

    Mechanizm powstawania astmy atopowej

     

    Astma alergiczna występuje to inaczej astma, której czynnik wywołujący objawy choroby jest pochodzenia zewnętrznego – np alergen. Astma atopowa przede wszystkim występuje u dzieci (nawet 80% przypadków). Ten typ astmy jest równocześnie najczęstszą przewlekłą chorobą układu oddechowego u dzieci. W licznych przypadkach obserwuje się ją u pacjentów z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku chorób alergicznych, co potwierdza istnienie genetycznie uwarunkowanej skłonności organizmu do nadmiernie wyrażonej odpowiedzi immunologicznej.

    Zjawisko to (nazywane atopią) przebiega z wytwarzaniem immunoglobulin (przeciwciał) IgE skierowanych swoiście przeciwko konkretnemu czynnikowi uczulającemu (antygenowi). Antygen po wniknięciu do organizmu, łączy się z przeciwciałami znajdującym się na powierzchni mastocyta. Jest to wyspecjalizowana komórka należąca do układu immunologicznego mająca zdolność do syntezy substancji odpowiedzialnych za wywołanie dokuczliwych objawów alergicznych.

    U pacjentów bez atopii, przeciwciała przeciwko konkretnemu czynnikowi występują w ilości niewystarczającej do zapoczątkowania reakcji alergicznej. Inna sytuacja ma miejsce u osób predysponowanych, gdzie produkowane są one w nadmiarze. W wyniku wytworzenia kompleksu antygen-przeciwciało komórka wydziela do krwi wspomniane substancje prowadząc do wystąpienia zjawisk odpowiedzialnych za rozwój, na przykład napadu astmatycznego.

     

    Astma atopowa a niealergiczna

     

    Podstawowym kryterium, które różni obie postacie są czynniki wywołujące zaostrzenie. W astmie atopowej czynnik chorobotwórczy pochodzi z zewnątrz, w  przypadku nieatopowej – z wewnątrz organizmu. W przypadku wariantu alergicznego mogą to być pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt lub alergeny pokarmowe. W astmie niealergicznej ciężko wykazać faktor odpowiedzialny za rozwój choroby. Rozważany jest wpływ zakażeń wirusowych lub bakteryjnych, czynniki fizyczne (ekspozycja na zimne lub wilgotne powietrze), wysiłek czy przyjmowanie leków (astma indukowana przyjęciem aspiryny). Na przykład u dzieci bez atopii początek astmy bardzo często poprzedzony jest infekcją wirusową górnych dróg oddechowych.

    Wystąpienie choroby o podłożu atopowym zazwyczaj ma miejsce w wczesnych latach życia dziecka (2-5 rok), nie jest to jednak regułą. U około 60 % chorych dzieci wraz z okresem dojrzewania dochodzi do złagodzenia objawów a czasem samoistnej remisji. Zjawisko to nazywane jest „wyrastaniem z astmy”. Pozostałe 40 % pacjentów cierpi na schorzenie również w dorosłym życiu. Wspólne dla obu typów schorzenia są natomiast objawy oraz mechanizmy prowadzące do ich wystąpienia.

     

    Stan zapalny w drogach oddechowych

     

    Istotą astmy jest przewlekle utrzymujący się w drogach oddechowych stan zapalny powodujący przekrwienie błony śluzowej oskrzeli, ich zwężenie oraz nadmierne wydzielanie śluzu, który zalega w drzewie oskrzelowym utrudniając przepływ powietrza. Do cech charakterystycznych astmy zalicza się także nadreaktywność oskrzeli, również wynikająca z procesów zapalnych toczących się w organizmie osoby chorej. Jest to przyczyna przewlekłego przebiegu schorzenia, częstych zaostrzeń oraz trudności w prawidłowym doborze leczenia. Obturacja (zwężenie oskrzeli) jest odwracalna. Fakt ten jest niezbędny do postawienia diagnozy o chorobie.

    Sytuacja komplikuje się w przypadku astmy trudnej, niereagującej na leczenie. Mechanizmy obronne organizmu prowadzą do przebudowy ścian oskrzeli a przez to przepływ powietrza może być trwale upośledzony. Nasilenie stanu zapalnego toczącego się w oskrzelach decyduje o przebiegu choroby. Zdecydowaną większość przypadków stanowi astma sporadyczna, lekka lub umiarkowana, niemniej jednak u  5 % chorych rozwija się postać ciężka.

     

    Astma oskrzelowa i napad astmatyczny – objawy

     

    Astma jest chorobą przewlekłą przebiegającą z okresami zaostrzeń, tzw. napadów astmatycznych. W okresie pomiędzy tymi epizodami, objawy mogą być bardzo skąpe lub w ogóle nie występować. Należy jednak pamiętać, że pomimo braku objawów choroby, zapalenie w obrębie dróg oddechowych toczy się stale a oskrzela pozostają nadreaktywne. Objawy napadu astmy to:

    • pacjent w trakcie zaostrzenia choroby doświadcza napadów suchego, uporczywego kaszlu,
    • pojawia się uczucie duszności oraz ciężaru w klatce piersiowej,
    • chory uruchamia dodatkowe mięśnie oddechowe w celu poprawienia mechanizmu oddychania,
    • charakterystyczny jest również świszczący oddech oraz przyspieszona praca serca,
    • w bardziej dramatycznym przebiegu może wystąpić zasinienie błon śluzowych lub utrata przytomności.

    Wymienione objawy są powodem ogromnego dyskomfortu odczuwanego przez pacjenta i przyczyniają się do pogłębienia uczucia niepokoju lub strachu w trakcie napadu astmatycznego. Bardzo często epizody te występują w nocy lub nad razem. Ustępują samoistnie lub po zastosowaniu leczenia doraźnego.

     

    Astma atopowa – badania  i testy

     

    Podstawą rozpoznania choroby jest przede wszystkim dokładnie zebrany wywiad przez lekarza oraz badanie fizykalne pacjenta. Pomocą służą również badania dodatkowe, m.in. RTG klatki piersiowej czy badania czynnościowe układu oddechowego. Wykazanie alergii na konkretny czynnik zewnętrzny nie pozwala na postawienie diagnozy ale może odegrać kluczową rolę w prewencji występowania objawów choroby. Obecnie stosowane badania pod kątem alergii to:

    • testy skórne punktowe (prick test) – wykazują natychmiastową reakcję na podany alergen, ale świadczą jedynie o alergii w obrębie skóry. Te same czynniki mogą nie wywoływać objawów w drogach oddechowych,
    • badanie stężenia przeciwciał IgE (także swoistych IgE). Nie wykazano jednak korelacji pomiędzy ich stężeniem a stopniem ciężkości objawów,
    • testy ekspozycyjne,
    • eozynofilia w plwocinie,
    • ocena mediatorów zapalnych.

     

    Astma alergiczna a marsz alergiczny

     

    Dowodem na istnienie związku pomiędzy alergią a astmą jest także występowanie u dzieci ze skłonnością do atopii szczególnej predyspozycji do rozwoju procesu zwanego marszem alergicznym. Objawia się on występowaniem po sobie (w określonej kolejności i odpowiednim wieku pacjenta) chorób o podłożu alergicznym. Jest to:

    • atopowe zapalnie skóry (AZS),
    • astma oskrzelowa,
    • alergiczny nieżyt nosa.
    1. Pierwszą manifestacją tego zjawiska jest atopowe zapalenie skóry (AZS) występujące najczęściej w pierwszych miesiącach życia dziecka (do drugiego roku). Alergen, (bardzo często są to roztocza kurzu domowego) przechodząc przez uszkodzony naskórek, wywołuje reakcje w organizmie prowadzące do zwiększonej produkcji immunoglobulin IgE, odpowiedzialnych za występowanie objawów alergicznych. Charakterystyczne są zmiany wypryskowe na skórze przebiegające z bardzo nasilonym świądem.
    2. Kolejny etap opisywanego zjawiska to alergiczny nieżyt nosa (ANN). Spowodowany jest on stanem zapalnym toczącym się w błonie śluzowej w wyniku ekspozycji na czynnik uczulający. Ogół objawów klinicznych obejmuje kichanie, świąd, wodnistą wydzielinę i zatkanie nosa, łzawienie oczu, pokasływanie, rzadko zaburzenia węchu i smaku.
    3. U dziecka, które chorowało na obie choroby bardzo często rozwija się pełnoobjawowa astma oskrzelowa. Nierzadko wymienionym jednostkom towarzyszy alergia pokarmowa, która może się rozwinąć na każdym etapie marszu alergicznego.
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.