zarejestruj się zaloguj się

Wyprysk alergiczny

Tekst: lek. Paweł Stacha
Dodane: 21. stycznia, 2014

Wyprysk alergiczny, nazywany często również egzemą, jest to choroba dotycząca skóry, zaliczana do grupy chorób alergicznych. Zmiany skórne obserwowane w tym schorzeniu powstają pod wpływem różnego rodzaju czynników uczulających, które u osoby chorej powodują nadmierne pobudzenie układu immunologicznego.

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jak powstaje wyprysk alergiczny?

     

    Wyprysk alergiczny powstaje w wyniku nieprawidłowej i zarazem nadmiernej odpowiedzi naszego układu odpornościowego na substancje będące alergenami. Zaliczany jest do IV (czyli komórkowego) typu reakcji nadwrażliwości według Coombsa, w którym największą rolę odgrywają limfocyty T. Do powstania objawów konieczna jest przewlekła ekspozycja na alergen, czyli więcej niż jedno spotkanie z nim, zwykle kilka lub kilkanaście. Podczas pierwszego kontaktu organizmu ze związkiem uczulającym dochodzi do produkcji limfocytów pamięci, których rola polega na zapamiętaniu danego związku. Podczas ponownej ekspozycji alergen zostaje rozpoznany przez układ odpornościowy i organizm zaczyna się przed nim bronić wykorzystując do tego limfocyty T1 uczulone na ten konkretny antygen. Prowadzi to do produkcji cytokin prozapalnych, które są odpowiedzialne za powstanie widocznego zaczerwieniania skóry. Dodatkowo w miejscu kontaktu skóry z alergenem gromadzą się monocyty i makrofagi, co powoduje powstanie charakterystycznego nacieku zapalnego w skórze.

     

    Objawy wyprysku alergicznego

     

    Zmiany skórne zlokalizowane są w miejscu bezpośredniego zetknięcia substancji uczulającej ze skórą, czyli na przykład w miejscu, w którym guzik spodni dotyka skóry brzucha, czy na uchu wokół kolczyka.

    • Najbardziej charakterystyczną, a zarazem występującą jako pierwsza zmianą skórną w przebiegu wyprysku alergicznego jest grudka wysiękowa oraz pęcherzyk. Zmiany te zwykle są niewyraźnie odgraniczone od otoczenia, to znaczy, że w sposób płynny przechodzą w zdrową skórę otaczającą i zwykle nie jesteśmy w stanie odnaleźć granic zmiany.
    • Dodatkowym objawem, często spotykanym u chorych jest zaczerwienienie skóry w miejscu zetknięcia z substancją uczulającą.
    • Chorzy często skarżą się także na uporczywy, czasami wręcz trudny do zniesienia świąd skóry. Uczucie swędzenia nasila się bezpośrednio po narażeniu na alergen.
    • Rzadziej obserwowanym objawem wyprysku alergicznego jest obrzęk, który najczęściej jest umiejscowiony na twarzy, zwłaszcza w okolicach oczu.

    Zmiany skórne ustępują nie pozostawiając po sobie najmniejszego śladu na skórze, o ile nie dojdzie do jej nadkażenia przez bakterie. Powstaniu zakażeń bakteryjnych skóry w przebiegu wyprysku alergicznego sprzyjają uszkodzenia naskórka, powstałe najczęściej w wyniku silnego i długotrwałego drapania i pocierania jej przez chorego celem zmniejszenia uczucia swędzenia. W tym przypadku istnieje spore prawdopodobieństwo, że po ustąpieniu objawów chorobowych typowych dla wyprysku alergicznego na skórze chorego pozostaną zmiany pod postacią blizn. Ważne jest pamiętanie o tym, że objawy wyprysku alergicznego nie pojawiają się od razu po pierwszym kontakcie z alergenem, na ich pojawienie potrzebne jest zwykle 2-3 dni. Oczywiście, im kontakt ze związkiem, który wywołuje u nas objawy chorobowe jest częstszy i intensywniejszy, tym zmiany są bardziej nasilone i pojawiają się po coraz krótszym czasie od ekspozycji.

     

    Przyczyny wyprysku alergicznego

     

    Znanych jest bardzo wiele substancji, które mogą być odpowiedzialne za powstanie wyprysku alergicznego. Do najczęstszych przyczyn zaliczyć należy:

    • metale – nikiel, chrom, kobalt, złoto,
    • gumę i jej składowe – lateks, antyutleniacze, związki przyspieszające wulkanizację,
    • kosmetyki,
    • leki.

    Spośród metali najczęściej za powstanie wyprysku alergicznego odpowiedzialne są nikiel oraz chrom. Wynika to w zdecydowanej mierze z tego, że z metalami tymi spotykamy się niemal codziennie, często nie zdając sobie nawet z tego sprawy. Objawy wyprysku alergicznego spowodowanego niklem, są bardzo często spotykane u kobiet, zwłaszcza młodych, co jest spowodowane dodatkiem tego metalu do biżuterii (kolczyki, łańcuszki, bransoletki). Poza tym jest on obecny w metalowych dodatkach do ubrań takich jak guziki w spodniach, zamki błyskawiczne, paski od zegarków, haftki w biustonoszach oraz bluzkach, sprzączki w paskach, metalowe ćwieki.

    Natomiast zmiany spowodowane chromem są częściej obserwowane w populacji mężczyzn. Tłumaczy się to faktem dodawania tego metalu do farb, lakierów, betonów oraz cementu. Chrom jest również w zapałkach. Spotykane są także zmiany typu wyprysku alergicznego spowodowane narażeniem na kontakt ze złotem, kobaltem.

    Coraz częstszą przyczyną wyprysku alergicznego stają się kosmetyki. Uczulać mogą zarówno mydła, szampony, jak i kosmetyki do makijażu, czy kremy. W kosmetykach za wywołanie objawów uczulenia odpowiedzialne są ich poszczególne składniki, dlatego też często zdarza się taka sytuacja, że dana osoba jest uczulona na kosmetyki produkowane przez określoną firmę, a inne toleruje dobrze.

    Kolejną bardzo ważną przyczyną wyprysku alergicznego są leki. Zdecydowana większość przypadków wyprysku alergicznego spowodowana jest lekami stosowanymi miejscowo, takimi w postaci kremów, maści, żeli czy past. Najczęściej obserwuje się zmiany skórne po stosowaniu antybiotyków – głównie neomycyny i penicyliny. Możliwe jest również wystąpienie wyprysku alergicznego podczas stosowania kortykosteroidów, kitu pszczelego, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, balsamu peruwiańskiego, środków wykazujących działanie przeciwbakteryjne, leków używanych podczas znieczulenia przed zabiegami, sulfonamidów, czy też leków mających działanie przeciwgrzybicze.

     

    Diagnostyka wyprysku alergicznego

     

    Rozpoznanie wyprysku alergicznego nie jest zwykle trudnym zadaniem, ale już określenie jakim konkretnie alergenem jest on spowodowany – tak, a czasami (ze względu na mnogość alergenów) jest to wręcz niemożliwe. Najważniejsze jest dokładne obejrzenie zmian przez doświadczonego lekarza, który już na ich podstawie będzie podejrzewał, że objawy obecne u chorego są spowodowane właśnie tym schorzeniem. Dla potwierdzenia diagnozy oraz w celu znalezienia przyczyny (czyli alergenu) lekarz może zlecić wykonanie testów naskórkowych.

     

    Leczenie wyprysku alergicznego

     

    W wyprysku alergicznym najczęściej stosowanym, ze względu na charakter zmian chorobowych, sposobem leczenia jest leczenie miejscowe. Polega ona na stosowaniu preparatów leczniczych bezpośrednio na obszar skóry zmienionej w przebiegu choroby. Najczęściej stosowanymi lekami są preparaty zawierające steroidy (np. hydrokortyzon, prednizolon), gdyż zmniejszają one zarówno zaczerwienienie skóry, jak i tak bardzo uciążliwe dla chorych uczucie swędzenia. Terapia taka jest jednak ograniczona wyłącznie do pacjentów, u których prezentowane objawy nie są bardzo nasilone. Nie wolno również zapominać o możliwości wystąpienia powikłań terapii miejscowymi steroidami. Spośród działań niepożądanych sterydów najczęściej wymienia się trądzik i paradoksalne nasilenie objawów chorobowych. U pacjentów z bardzo nasilonymi zmianami wskazane jest zastosowanie leczenia ogólnego. W tej terapii najczęściej stosujemy doustne preparaty antyhistaminowe, kortykosteroidy, a także leki immunosupresyjne.

    Autor: lek. Paweł Stacha

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.