zarejestruj się zaloguj się

Skłonność do alergii a mikroflora jelitowa

Tekst: lek. Rafał Drobot
Skłonność do alergii a mikroflora jelitowa
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. marca, 2015

Współcześnie coraz częściej podkreśla się fakt, że skład mikroflory jelitowej we wczesnym dzieciństwie może wpływać na ryzyko rozwoju chorób alergicznych. Dotychczas udało się udowodnić związek zaledwie kilku czynników wpływających na skład mikroflory jelitowej ze skłonnością do alergii, a wiele kwestii nadal pozostaje niewyjaśnionych.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest mikroflora jelitowa?

     

    Mikroflora jelitowa to cała populacja bakteryjna zwarta w świetle jelit. Szacuje się, że w naszych jelitach znajduje się około ponad 1000 organizmów bakteryjnych, reprezentujących co najmniej 400 różnych gatunków. Istnieje znaczna zmienność w składzie flory bakteryjnej jelit, zarówno pomiędzy poszczególnymi osobami, jak również u tego samego osobnika w różnym okresie czasu.

    Równoczesna ewolucja rasy ludzkiej oraz mikroorganizmów jelitowych wymusiła istnienie symbiozy (ścisłego współżycia), w której mikroflora jelitowa odgrywa kluczową rolę w rozwoju i utrzymaniu bariery mechanicznej i czynności immunologicznej jelit. Jeśli ta wzajemna relacja staje się niezrównoważona (na rzecz mikroorganizmów), mogą wystąpić procesy patologiczne, takie jak zapalenie jelit o podłożu immunologicznym oraz sepsa, w której inwazja toksycznych substancji produkowanych przez nadmiar szkodliwych bakterii może się okazać śmiertelna.

    W celu utrzymania swego rodzaju równowagi, układ odpornościowy człowieka wykształcił wiele mechanizmów, mających na celu zapewnienie obopólnych korzyści. Należy tutaj wymienić:

    • rozwój stanu tolerancji immunologicznej – czyli swoistej zdolności układu immunologicznego do rozpoznawania nieszkodliwych antygenów i do aktywnego tłumienia odpowiedzi zapalnej. Wziąwszy pod uwagę ogromne obciążenie antygenami pochodzącymi z mikroflory jelitowej, utrzymanie takiej tolerancji jest niezbędne. Proces ten jest wspomagany przez anatomiczną izolację mikroflory w świetle jelit. Zaburzenia stanu tolerancji immunologicznej przyczyniają się do rozwoju chorób alergicznych;
    • barierę śluzową – śluz produkowany przez komórki kubkowe nabłonka ściany jelit utrudnia penetrację mikroflory jelitowej w głąb ściany;
    • białka przeciwdrobnoustrojowe – produkowane przez komórki nabłonka ściany jelit mają zdolność do zabijania bakterii poprzez naruszenie integralności ich ściany komórkowej;
    • wydzielnicze przeciwiciała (immunoglobuliny) klasy IgA (s-IgA) – produkowane przez tzw. limfocyty B i wydzielane do światła jelita przez ścianę nabłonka jelitowego. Wydzielnicze IgA odgrywają pomocniczą rolę w unieruchamianiu bakterii w warstwie śluzu, zapobiegając tym samym inwazji wgłąb ściany jelita. Uczestniczą również w wykształcaniu tolerancji na antygeny pokarmowe poprzez ich wiązanie w jelitach i zapobieganie absorpcji. Częstość występowania alergii pokarmowej jest większa u dzieci z niedoborem IgA.

     

    Skład mikroflory jelitowej a skłonność do chorób alergicznych

     

    Dotychczas dowiedziono, że wiele czynników środowiskowych (tj. zewnętrznych) ma wpływ na skład flory bakteryjnej jelit. Należy tutaj wymienić:

    • drogę, jaką prowadzony jest poród (siłami natury, cięciem cesarskim);
    • ekspozycję na antybiotyki we wczesnym dzieciństwie;
    • praktyki żywieniowe (sposób karmienia) u niemowląt;
    • stopień industrializacji, czyli uprzemysłowienia (środowisko rolnicze);
    • różnice w poziomie higieny między krajami rozwijającymi się a krajami rozwiniętymi.

    Związek wymienionych wyżej czynników modyfikujących skład mikroflory jelitowej z występowaniem chorób alergicznych jest wyraźny, aczkolwiek wyniki niektórych badań pozostają ze sobą w sprzeczności. Dotychczas jednoznacznie udało się udowodnić, że podawanie dzieciom probiotyków (najczęściej bakterii kwasu mlekowego) po urodzeniu znamiennie zmniejsza ryzyko rozwoju alergii.

     

    Sposób porodu a skłonność do alergii

     

    Uważa się, że jelita płodu są zasadniczo jałowe (tj. nie zawierają bakterii). Podczas porodu drogami natury dziecko jest kolonizowane (zasiedlane) matczyną florą bakteryjną pochodzącą z kanału rodnego i jelit. Przez sześć pierwszych miesięcy życia niemowlaka, w jelitach dominuje flora beztlenowa. W wieku 2 lat w jelicie dziecka zaczyna rozwijać się wzorzec mikroflory jelitowej typowy dla dorosłych, którego pełne osiągnięcie może trwać długo – nawet kilka lat.

    Poród przez cięcie cesarskie wiąże się z ominięciem kanału rodnego, co przyczynia się bezpośrednio do zubożenia flory jelitowej noworodka w bakterie z gatunków Bacteroides oraz E. Coli, a także oraz sprzyja wzrostowi bakterii Clostridium difficile.

    Dowody na bezpośredni związek między cięciem cesarskim a alergią pokarmową są sprzeczne. W kilku badaniach stwierdzono, że dzieci matek urodzone przez cięcie cesarskie są bardziej narażone na rozwój alergii pokarmowej na mleko, jaja i orzeszki ziemne do 2 roku życia włącznie. Związek ten był znacznie bardziej wyraźny jeśli matka cierpiała na alergię.

     

    Antybiotyki a skłonność do alergii

     

    Istnieją silne dowody na to, że ekspozycja na antybiotyki we wczesnym okresie życia wpływa na skład mikroflory jelitowej. Szacuje się, że może dotyczyć to nawet 35% spośród wszystkich urodzonych dzieci. Wśród przyczyn wczesnej ekspozycji na antybiotyki należy wymienić:

    • zakażenie paciorkowcami grupy B,
    • gorączkę połogową (przez mleko matki),
    • sepsę noworodka,
    • skrajne wcześniactwo.

    U dzieci urodzonych przed 33 tygodniem ciąży początkowo w jelicie dominują gronkowce koagulazoujemne i enterobakterie. Z kolei zastosowanie antybiotyków wiąże się ze zubożeniem flory jelitowej w Bifidobacterium (tj. flory fizjologicznej) w pierwszym miesiącu życia.

    Dowody związku pomiędzy narażeniem na antybiotyki we wczesnym okresie życia a ryzykiem rozwoju alergii pokarmowej również są niejednoznaczne. Niektóre badania wskazują na związek okołoporodowej ekspozycji na antybiotyki ze zwiększonym ryzykiem wykształcenia alergii na białko mleka krowiego. Nie wykazano natomiast powyższego związku w przypadku alergii na białka zawarte w jajach kurzych. Warto zauważyć, że samo wcześniactwo niepowikłane zakażeniem nie wydaje się wiązać ze zwiększonym ryzykiem alergii pokarmowej.

     

    Sposób karmienia niemowląt a skłonność do alergii

     

    Sposób karmienia niemowlęcia (karmienie piersią bądź mlekiem modyfikowanym) wpływa bezpośrednio na skład mikroflory jelitowej. Nie udało się dotychczas udowodnić, że u dzieci karmionych piersią promowany jest rozwój kolonii Lactobacillus i Bifidobacterium. Wykazano natomiast zubożenie flory w Clostridium difficile w porównaniu do dzieci karmionych mieszankami sztucznymi. Co więcej, dzieci karmione mieszankami sztucznymi miały mniej zróżnicowaną gatunkowo florę jelitową niż te karmione piersią.

    Zapobieganie alergii pokarmowej wiąże się z zapewnieniem większej różnorodności drobnoustrojów w świetle jelit. Mleko matki jest bogatym źródłem wydzielniczej IgA (s-IgA) we wczesnym okresie po urodzeniu. Wykazano, że spożywanie wydzielniczej IgA zawartej w mleku ludzkim w pierwszym roku życia wiąże się z obniżonym ryzykiem zachorowania na atopowe zapalenie skóry.

     

    Miejsce urodzenia a skłonność do alergii

     

    Hipoteza higieny, sformułowana przez Strachan'a pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku, mówiąca o tym, że zakażenia we wczesnym okresie życia mają działanie ochronne przeciwko rozwojowi chorób alergicznych, była pewnego rodzaju przełomem w podejściu do przyczyn rozwoju alergii.

    Wychowywanie się w środowisku o mniejszym stopniu higieny (wiejskim) w dzieciństwie sprzyja nabyciu bardziej zróżnicowanej flory bakteryjnej w jelitach. Chociaż udowodniono ochronny efekt wychowywania się w „wiejskim środowisku” przed rozwojem astmy alergicznej, nie udało się dotychczas dowieźć takiego związku w przypadku alergii pokarmowej.

    Urodzenie dziecka w kraju wysoko rozwiniętym wiąże się z opóźnioną kolonizacją jelita oraz zmniejszoną różnorodnością bytującej tam flory bakteryjnej. Co więcej, badania dowodzą, że przekłada się to bezpośrednio na wzrost ryzyka rozwoju choroby alergicznej.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.