zarejestruj się zaloguj się

Dlaczego chorujemy na alergię?

Tekst: lek. Rafał Drobot
Dlaczego chorujemy na alergię?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 23. marca, 2015

Choroby alergiczne występują u niespełna jednej trzeciej populacji. Na ich rozwój mają wpływ zarówno czynniki genetyczne (dziedziczne), jak również środowiskowe, czyli m.in. zanieczyszczenie środowiska czy kurz. Na alergię ma też wpływ stosowanie pewnych leków oraz dieta. Dotychczas nie udało się jednak jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie: „Dlaczego chorujemy na alergię?”.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Alergia a czynniki genetyczne

     

    Długoletnie obserwacje kliniczne prowadzone przez lekarzy wskazują jednoznacznie, że prawdopodobieństwo zachorowania na alergię jest większe wśród osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w jej kierunku. Dziedziczne obciążenie alergią można stwierdzić w 40-80 % przypadków osób chorych na astmę lub alergiczny nieżyt nosa. Szacuje się, że ryzyko rozwoju alergii wynosi:

    • około 40 % – w przypadku alergii u jednego z rodziców;
    • ponad 60 % – w przypadku alergii zarówno u matki, jak i u ojca.

    Co ciekawe, zapadalność na choroby alergiczne jest większa wśród chłopców, natomiast ryzyko zachorowania jest większe w przypadku alergii u matki, niż w sytuacji gdy ojciec jest alergikiem.

    Dotychczas udało się znaleźć bardzo liczne korelacje pomiędzy występowaniem określonych antygenów układu zgodności tkankowej (MHC z ang. major histocompatibility complex) a patologiczną odpowiedzią na konkretny alergen. Niemniej jednak o wiele istotniejsze z klinicznego punktu widzenia wydają się starania naukowców, mające na celu wyjaśnienie dziedziczenia pewnego rodzaju ogólnej nadreaktywności układu odpornościowego z udziałem przeciwciał IgE (predyspozycji do wystąpienia alergii). Dotychczas udało się dowieść, że nie można wskazać pojedynczego genu, który byłby odpowiedzialny za wystąpienie alergii. Wykazano natomiast, że choroby alergiczne są raczej wynikiem oddziaływania na siebie wielu różnych genów kodujących białka biorące udział w reakcjach odpornościowych.

     

    Alergia a czynniki środowiskowe

     

    Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci znacznie polepszyły się warunki życia. Zmiany objęły zmniejszenie częstości zachorowań na choroby zakaźne, ograniczenie kontaktu z patogennymi mikroorganizmami, zmiany dietetyczne oraz wzrost zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Nie da się ukryć, że powyższe zmiany przyczyniły się w większym lub mniejszym stopniu do wzrostu zapadalności na choroby alergiczne – szczególnie wśród dzieci i młodzieży.

    W krajach wysoko rozwiniętych kontakt z wieloma patogennymi i niepatogennymi mikroorganizmami został ograniczony do minimum. Co więcej, dzięki wprowadzeniu obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci nie chorują, a tym samym nie nabywają odporności na schorzenia typowe dla ich wieku w sposób naturalny. Zgodnie ze sformułowaną w 1989 roku przez Davida Strachana tzw. hipotezą higieny uważa się, że brak „aktywności” układu odpornościowego przyczynia się do wykształcenia patologicznych reakcji w odpowiedzi na niektóre antygeny. Dochodzi do:

    • przewagi odpowiedzi immunologicznej w zakresie limfocytów pomocniczych Th2 (promujących produkcję przeciwciał, w tym IgE uczestniczących w reakcjach alergicznych), w stosunku do Th1 (promujących aktywność komórek odpornościowych);
    • przewagi odpowiedzi eozynofilów i komórek tucznych (czyli komórek biorących udział w reakcjach alergicznych).

    Hipotezę tę wydają się potwierdzać dane epidemiologiczne, zgodnie z którymi zachorowalność na alergie jest znacznie niższa wśród osób, które w przeszłości przebyły infekcje, bądź były narażone na kontakt z takimi patogenami jak WZW typu A, czy prątek gruźlicy. Ponadto zakażenia pasożytami (zwłaszcza przewodu pokarmowego, takimi jak: tasiemce, owsiki) wiążą się ze znacznym spadkiem ryzyka wystąpienia alergii. Z drugiej jednak strony istnieją przypuszczenia, że infekcje dróg oddechowych wirusem RSV (z ang. respiratory syncytial virus) w wieku dziecięcym predysponują do zachorowania na astmę w późniejszym okresie czasu.

    Co ciekawe, na ryzyko wystąpienia choroby alergicznej może wpływać również skład flory bakteryjnej zasiedlającej w warunkach fizjologicznych nasz przewód pokarmowy. Udowodniono, że podawanie dzieciom probiotyków (najczęściej bakterii kwasu mlekowego) po urodzeniu znamiennie zmniejsza ryzyko rozwoju alergii.

     

    Alergia a zanieczyszczenie środowiska

     

    Wiele zanieczyszczeń znajdujących się w powietrzu atmosferycznym (np. spaliny produkowane przez silniki Diesla) predysponuje do wystąpienia chorób alergicznych. Zwiększają one produkcję przeciwciał IgE w wydzielinach błon śluzowych nosogardzieli oraz promują dojrzewanie i rozwój komórek prezentujących antygeny (komórek dendrytycznych) i limfocytów pomocniczych Th2. Podobne działanie wykazuje dym papierosowy (ściślej wchodzące w jego skład węglowodory aromatyczne, benzopiren i fenantren).

    Poświęcenia uwagi wymaga także kwestia zanieczyszczeń organicznych, takich jak kurz, które zawierają mikroorganizmy pochodzące ze środowiska (np. roztocza kurzu domowego). Mogą one zaostrzać symptomy chorób alergicznych u osób wcześniej uczulonych. Z drugiej jednak strony rzadziej obserwuje się choroby alergiczne u dzieci matek, które podczas ciąży narażone były na znaczne ilości kurzu.

    Na uwagę zasługuje również fakt, że stopień zanieczyszczenia środowiska znacznie słabiej wpływa na ryzyko rozwoju chorób alergicznych, niż sposób i warunki życia.

     

    Alergia a dieta i leki

     

    Postuluje się ochronną rolę zawartych głównie w rybach morskich kwasów tłuszczowych omega-3 (ω-3) przed rozwojem chorób alergicznych. Z drugiej strony istnieje związek między spożywaniem zawartych w margarynach utwardzanych tłuszczów roślinnych a częstością występowania alergii.

    Wiele stosowanych obecnie leków wydaje się sprzyjać rozwojowi zjawiska alergii. Na uwagę zasługują szczególnie:

    • hormony płciowe (szczególnie progesteron) przyjmowane przez matkę w okresie ciąży – dochodzi do faworyzowania odpowiedzi immunologicznej z udziałem limfocytów pomocniczych Th2;
    • antybiotyki, zwłaszcza stosowane we wczesnym dzieciństwie;
    • paracetamol – lek ten może prowadzić do wzrostu ryzyka wystąpienia astmy, gdyż osłabia on funkcjonujące w drogach oddechowych mechanizmy antyoksydacyjne.

    Należy również pamiętać, że stosowanie kwasu acetylosalicylowego może prowadzić do rozwinięcia się tzw. astmy aspirynowej, której patomechanizm nie jest związany z reakcjami alergicznymi.

     

    Alergia a karmienie piersią

     

    Do ujawnienia się alergii najczęściej dochodzi w okresie dzieciństwa. Tendencja ta jest najprawdopodobniej związana z niedojrzałością układu immunologicznego, jak również z rozwojem adaptacji do otaczających czynników pochodzących ze środowiska. Niezmiernie istotny wydaje się okres niemowlęctwa (tj. od narodzin do ukończenia przez dziecko 1 roku życia). W tym okresie szczególnie często dochodzi do ujawnienia się alergii pokarmowych. Bardzo ważnym, korzystnym działaniem zmniejszającym znacznie ryzyko ujawniania się alergii jest karmienie piersią. Jest to szczególnie istotne w przypadku istnienia rodzinnego obciążenia chorobami alergicznymi. To pożądane działanie pokarmu kobiecego może wynikać z:

    • ograniczenia narażenia na potencjalnie alergizujące składniki diety,
    • działania zawartych w nim wydzielniczych przeciwciał klasy IgA (S-IgA), które przyczyniają się do zmniejszenia częstości zakażeń przewodu pokarmowego oraz do zmniejszenia przepuszczalności nabłonka jelit dla czynników potencjalnie alergizujących.
    Autor: lek. Rafał Drobot
    Tagi: alergiaastma
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Astma alergiczna (atopowa)

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.