zarejestruj się zaloguj się

Choroby alergiczne oczu – leczenie

Tekst: mgr Monika Pyzio
Choroby alergiczne oczu – leczenie
Źródło: Wikimedia Commons
Dodane: 28. lutego, 2014

Leki stosowane w leczeniu chorób alergicznych oczu to przede wszystkim glikokortykosterydowe leki przeciwzapalne oraz inne leki przeciwalergiczne. Leczenie chorób alergicznych oczu (np. alergiczne zapalenie spojówek) to także unikanie alergenu oraz przepłukiwanie oczu roztworami soli fizjologicznej lub kroplami nawilżającymi.

mgr Monika Pyzio
AUTOR
mgr Monika Pyzio farmaceuta
SPIS TREŚCI:

    Objawy i leczenie chorób alergicznych oczu

     

    Objawy alergii

     

    Objawy reakcji alergicznych oka występują przede wszystkim w obrębie powiek i spojówek. Choroby alergiczne powiek mogą być związane zarówno z:

    • reakcją typu wczesnego (na alergeny pokarmowe, wziewne i lekowe oraz po ukąszeniach owadów),
    • reakcją typu późnego (uczulenia kontaktowe na składniki kosmetyków, mydeł czy środków piorących, także na związki metali, gł. chromu i niklu, oraz na leki stosowane miejscowo do oka).

    Alergiczne zapalenie spojówek często towarzyszy zaś alergicznemu nieżytowi nosa (ANN). O występowaniu tej choroby uczuleniowej świadczą głównie takie symptomy, jak :

    • objawy stanu zapalnego,
    • zaczerwienienie,
    • łzawienie,
    • uporczywy (ostry, ale przemijający) świąd obu oczu.

    Pojawia się ponadto łagodny obrzęk spojówki gałkowej i/lub lekki obrzęk powiek (w ostrym stanie zapalnym obserwuje się również rozlaną reakcję brodawkową). Opisywane dolegliwości mogą mieć charakter sezonowy lub całoroczny, a ich rozwój warunkowany jest głównie przez alergeny zawarte w kosmetykach, a także przez pyłki kwiatów, traw i drzew, zarodniki pleśni, roztocza kurzu domowego oraz wełnę, włosy i sierść zwierząt (alergiczne sezonowe zapalenie spojówek). Rzadziej stan zapalny w obrębie narządu wzroku wywołują alergeny pokarmowe.

     

    Leczenie alergii

     

    Podstawą leczenia alergicznych chorób oczu, do których zaliczmy:

    • pokrzywkę,
    • obrzęk naczyniowo-ruchowy Quincke’go,
    • atopowe zapalenie spojówek,
    • kontaktowe zapalenie spojówki i brzegów powiek,
    • kontaktowe zapalenie skóry powiek,

    jest ustalenie przyczyny ich występowania oraz wyeliminowanie lub możliwie maksymalne ograniczenie kontaktu z alergenem. Jeżeli odizolowanie się od czynnika uczulającego oraz przepłukanie oczu, na przykład dostępnymi w aptekach bez recepty jałowymi roztworami soli fizjologicznej lub kroplami nawilżającymi do oka, nie spowoduje ustąpienia objawów, należy wdrożyć odpowiednią farmakoterapię.

    Stosuje się zwłaszcza leki przeciwalergiczne i odczulające, ale pomocne są także glikokortykosteroidowe leki przeciwzapalne. Niekiedy zalecane są ponadto preparaty obkurczające naczynia krwionośne. Leczenie zewnętrzne ma przede wszystkim charakter przeciwświądowy.

     

    Glikokortykosteroidowe leki przeciwzapalne

     

    Potrzeba doraźnego zahamowania odczynów zapalnych oczu i uczuleniowych stanowi względne wskazanie do podania leków steroidowych. Stosowanie glikokortykosteroidów, mimo że charakteryzują się bardzo dużą skutecznością (szczególnie w opanowywaniu zaostrzeń choroby), dozwolone jest bowiem jedynie w poważnych, obfitych stanach alergicznych.

    Podane do worka spojówkowego przenikają do gałki ocznej, hamują toczące się w obrębie oczu procesy zapalne oraz w znacznym stopniu tłumią odczyny uczuleniowe. Ich wykorzystanie w farmakoterapii wymaga jednak bezwzględnego nadzoru lekarza okulisty, ponieważ leki te mają bardzo silne działanie i stwarzają możliwość wystąpienia poważnych objawów ubocznych.

    Do glikokortykosteroidów podawanych miejscowo do worka spojówkowego w postaci maści, kropli lub zawiesin należy: hydrokortyzon, deksametazon, betametazon, prednizolon, medryson oraz fluorometolon (lek skuteczny i bezpieczny, który może być stosowany długotrwale bez ryzyka wystąpienia ciężkich działań niepożądanych).

    Ponadto budesonid, flutykazon i mometazon, występujące w preparatach donosowych wskazanych głównie w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, mogą również dodatkowo łagodzić objawy oczne reakcji uczuleniowych.

    Leki glikokortykosteroidowe należy stosować możliwie jak najkrócej, także w okulistyce, ponieważ podawane długotrwale sprzyjają występowaniu powikłań posteroidowych, zwłaszcza nadciśnienia wewnątrzgałkowego i związanej z tym jaskry steroidowej.

    Nierozważne stosowanie glikokortykosteroidów na własną rękę grozi nawet ślepotą 

    Przeciwwskazaniem do ich miejscowego aplikowania są głównie uszkodzenia rogówki, niewygojone rany w obrębie oka (glikokortykosteroidy opóźniają ten proces), a także zakażenia drobnoustrojami i stany ropne.

     

    Agoniści receptorów alfa-adrenergicznych

     

    W razie rozpoznania ostrego zapalenia spojówek w przebiegu reakcji alergicznych lekarz najprawdopodobniej zastosuje, obok leku przeciwhistaminowego podawanego do oczu, także lek obkurczający naczynia spojówek.

    Leki α-sympatykomimetyczne wywołują skurcz mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych, czyli przyczyniają się do zwężenia ich światła (efekt wazokonstryktoryczny). Uchwytnym skutkiem takiego działania jest zmniejszenie przekrwienia spojówek, a ponadto ograniczenie obrzęku i stanu zapalnego w obrębie gałek ocznych.

    Po podaniu chlorowodorku tetryzoliny (Tetryzolini hydrochloridum – krople do oczu, roztwór 0,05%, dostępne na receptę lub jako leki OTC) efekt ten trwa blisko 4 godziny, a w przypadku azotanu nafazoliny (Naphazolini nitraskrople do oczu, roztwór z siarczanem cynku dostępny jako lek OTC w stężeniu 0,05%, a z przepisu lekarza – 0,1%) utrzymuje się nawet przez 6-8 godzin. Agoniści receptorów alfa-adrenergicznych znajdują zastosowanie w leczeniu alergicznego zapalenia spojówek oraz w stanach podrażnienia gałki ocznej, a kiedy występuje opuchlizna i duże zaczerwienienie sympatykomimetyki najczęściej kojarzone są z innymi substancjami czynnymi, głównie przeciwalergicznymi i odczulającymi.

    Leki α-sympatykomimetyczne działają głównie miejscowo, ale wchłaniają się także w pewnym stopniu do krążenia ogólnego, stąd też wynikają ich ogólnoustrojowe działania niepożądane m.in.:

    • ból i zawroty głowy,
    • senność,
    • nerwowość,
    • nudności,
    • nadciśnienie tętnicze,
    • zaburzenia rytmu serca,
    • nadmierna potliwość.

    Zaleca się krótkotrwałe podawanie azotanu nafazoliny lub chlorowodorku tetryzoliny (maksymalnie 3-4 dni bez porozumienia z lekarzem), ponieważ przy dłuższym stosowaniu mogą powodować rozwój przyzwyczajenia, występowanie nawrotów choroby albo pogorszenie objawów ze strony oczu, takich jak przekrwienie wtórne spojówek i obrzęk błon śluzowych oka. Rzadko mogą przyczyniać się również do niewielkiego rozszerzenia źrenic.

    Sympatykomimetyków nie należy stosować u dzieci, zwłaszcza poniżej drugiego roku życia.

     

    Dekspantenol w preparatach do oczu

     

    Dekspantenol (Dexpanthenolum) to analog kwasu pantotenowego, który należy do witamin grupy B. Wskazany jest w terapii wspomagającej zmian dotyczących spojówek oka, również na tle alergicznym, a także w stanach zapalnych, zwyrodnieniach i ubytkach rogówki. Występuje w stężeniu wynoszącym 5% w postaci maści, żeli oraz kropli aplikowanych do oczu. Często kojarzony jest z kwasem hialuronowym. Preparaty te mają działanie nawilżające i ochronne.

    Dekspantenol po zastosowaniu miejscowym dobrze penetruje przez błony i szybko przekształca się do kwasu pantotenowego (podstawowy składnik koenzymu A), który odgrywa ważną rolę w procesie wzrostu i w regeneracji podrażnionego nabłonka oraz przyspiesza proces gojenia ubytków i ran.

    Nie notowano doniesień na temat interakcji dekspantenolu z innymi lekami, dlatego jest on dostępny w preparatach OTC (bez recepty) i może być bezpiecznie stosowany (jedynie sporadycznie wywołuje reakcje nadwrażliwości), także miejscowo do worka spojówkowego raz lub kilka razy na dobę.

    Autor: mgr Monika Pyzio
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Apteczka alergika

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.