zarejestruj się zaloguj się

Choroba posurowicza

Tekst: lek. Karina Bartoszek
Dodane: 17. stycznia, 2014

Choroba posurowicza jest zaliczana do ogólnoustrojowych reakcji alergicznych. Wywołuje ją nadmierna reakcja układu immunologicznego na tzw. alergeny, czyli substancje niebędące u zdrowego człowieka źródłem choroby, natomiast w organizmie osoby uprzednio uczulonej mogące prowadzić do wystąpienia groźnych objawów.

lek. Karina Bartoszek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Choroba posurowicza – nadwrażliwość

     

    Kiedy organizm jest atakowany drobnoustrojami chorobotwórczymi, układ odpornościowy broni dostępu do wnętrza ludzkiego ciała, a także mobilizuje wszystkie siły w zwalczaniu patogenów. Alergię wywołuje nadmierna reakcja układu immunologicznego na tzw. alergeny, czyli substancje niebędące u zdrowego człowieka źródłem choroby, natomiast w organizmie osoby uprzednio uczulonej mogące prowadzić do wystąpienia groźnych objawów. Ta swoista nadwrażliwość może objawiać się jako:

    • katar sienny,
    • astma,
    • choroba posurowicza.

     

    Mechanizm powstawania choroby posurowiczej

     

    W zrozumieniu mechanizmów odgrywających kluczową rolę w patogenezie choroby posurowiczej pomocne będzie wyjaśnienie pojęcia antygenu i przeciwciała. Antygenem w uproszczeniu nazywamy substancję, która posiada zdolność do wyzwolenia reakcji naszego układu odpornościowego. Przeciwciała natomiast to cząsteczki wytwarzane przez białe ciałka krwi w odpowiedzi na inwazję antygenów, potrafiące łączyć się z antygenami w celu ich unieszkodliwienia. Połączenie antygenu i przeciwciała nazywane jest kompleksem immunologicznym. Tego rodzaju agregaty mogą prowadzić do uszkodzenia śródbłonka naczyniowego, a tym samym powstania stanu zapalnego. Mimo że kompleksy immunologiczne powstają we krwi, skutki ich działania widoczne są w tkankach, gdzie dochodzi do ich odkładania i niszczenia naczyń włosowatych.

    Choroba posurowicza jest zaliczana do ogólnoustrojowych reakcji alergicznych, dlatego, mimo iż antygen został podany pozajelitowo i jego obecność jest związana głównie z układem krążenia, jednak skutki działania uruchomionej kaskady alergicznej są widoczne w obrębie praktycznie całego organizmu.

     

    Objawy choroby posurowiczej

     

    Surowica obcogatunkowa jest substancją stosowaną w leczeniu i postępowaniu zapobiegawczym w takich stanach chorobowych, jak błonica lub tężec. W leczeniu tężca jednak surowica końska zostaje zastępowana obecnie ludzką gammaglobuliną. Przed podaniem surowicy bezwzględnie wymagane jest przeprowadzenie próby uczuleniowej z zastosowaniem małej dawki substancji.

    Pierwsze symptomy choroby posurowiczej mogą wystąpić od tygodnia do dwóch po podaniu białka obcogatunkowego.

    1. Zanim pojawią się objawy ogólnoustrojowe, zwykle około 24.-72. godziny przed wystąpieniem gorączki w miejscu podania surowicy skóra staje się zaczerwieniona, a nawet obrzęknięta.
    2. Następnie pacjent skarży się na złe samopoczucie, któremu zwykle już wtedy towarzyszy podwyższona temperatura ciała.
    3. Na skórze pojawia się typowy objaw chorób o podłożu alergicznym, jakim jest pokrzywka, początkowo niewzbudzająca niepokoju.
    4. Gdy do pokrzywki i gorączki dołącza powiększenie węzłów chłonnych, bóle brzucha, biegunka, a nawet obrzęk stawów, chory trafia do lekarza i wdrażane jest postępowanie mające na celu szerszą diagnostykę.

    Najważniejszym elementem pozostaje rozmowa lekarza z chorym, czyli wywiad lekarski, w tym przypadku pozwalający na postawienie trafnej diagnozy, gdy chory otrzymał surowicę obcogatunkową. Pomocne mogą okazać się także badania laboratoryjne. Ujawniają one cechy stanu zapalanego, takie jak:

    • podwyższona leukocytoza,
    • przyspieszony OB.

    Jednak nie zawsze w tej chorobie są one obecne i osiągają niezbyt wysokie wartości. We krwi pojawia się także eozynofilia, czyli zwiększona liczba leukocytów kwasochłonnych, typowych dla chorób o podłożu alergicznym. W badaniu ogólnym moczu obserwuje się zwykle zwiększoną ilość wydalanego z moczem białka (białkomocz).

     

    Leczenie choroby posurowiczej

     

    Objawy ogólnoustrojowe choroby posurowiczej ustępują zwykle w ciągu kilku dni, często nawet bez leczenia. Jednak czasem stosuje się leki takie jak:

    • adrenalina – zaliczana do grupy amin katecholowych, agonista receptorów alfa i beta,
    • leki przeciwhistaminowe – blokują receptory histaminy. Histamina jest jedną z substancji odpowiedzialnych za wystąpienie objawów alergii, zwana jest także mediatorem reakcji alergicznej. Antagoniści receptorów histaminy znajdują szerokie zastosowanie w leczeniu chorób o podłożu alergicznym. Mogą być stosowane w postaci doustnej lub miejscowej. Oprócz blokowania receptorów histaminy zmniejszają też napływ komórek zapalnych do miejsca reakcji alergicznej, przez co niwelują objawy stanu zapalnego, jakim jest alergia. Leki I generacji (difenhydramina), ustąpiły miejsca nowym preparatom: loratydyna, cetyryzyna, feksofenadyna, ze względu na ich większą skuteczność i mniejsze nasilenie działań niepożądanych, takich jak senność w ciągu dnia,
    • glikokortykosteroidy – hormony kory nadnerczy o budowie steroidowej, posiadają zdolność zmniejszania nasilenia odczynów zapalnych.

     

    Powikłania choroby posurowiczej

     

    Mimo że objawy choroby mogą ustąpić samoistnie, nawet bez wyszukanego leczenia, jednak należy się liczyć z możliwością pojawienia się powikłań. Patomechanizm zmian narządowych wynika z powstałego stanu zapalnego i uszkodzenia naczyń włosowatych, na skutek odkładania się w ich ścianie kompleksów immunologicznych. Powikłania w chorobie posurowiczej występują wprawdzie dość rzadko, jednak mogą być groźne w skutkach. Zalicza się do nich między innymi:

    • kłębuszkowe zapalenie nerek – powstałe na skutek odkładania się w kłębuszku nerkowym kompleksów immunologicznych i zapoczątkowania kaskady stanu zapalnego. Proces taki może prowadzić do uszkodzenia nerek, a w konsekwencji nawet do ich niewydolności,
    • zapalenie nerwu wzrokowego,
    • uogólnione zapalenie naczyń – powstaje w wyniku uszkodzenia śródbłonka naczyniowego. Może prowadzić do niedokrwienia narządów przez nie zaopatrywanych.
    Autor: lek. Karina Bartoszek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.