zarejestruj się zaloguj się

Apteczka alergika

Tekst: lek. Karina Bartoszek
Apteczka alergika
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. października, 2013

Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii wciąż pozostaje unikanie ekspozycji na alergeny. Jednak często staje się to trudne, a czasem nawet niemożliwe. Wtedy z pomocą przychodzi farmakoterapia.

lek. Karina Bartoszek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Mechanizm alergii

     

    Mimo ogromnych nakładów finansowych, przeznaczanych każdego roku na badania nad patogenezą alergii, problem narasta i staje się zagadnieniem nie tylko zdrowotnym, ale także ekonomicznym czy społecznym. Szacuje się, że alergia może dotyczyć nawet 25% populacji ogólnej. Przyczyn nadwrażliwości możemy doszukiwać się zarówno wśród czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Nie bez znaczenia pozostaje wysoko przetworzona żywność, konserwanty i barwniki w środkach spożywczych i kosmetykach, a nawet przewlekły stres. Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach. Mimo że tam alergenów jest mniej, to połączenie ich ze skażeniem środowiska sprawia, że problem uderza ze zdwojoną siłą.

    W sytuacji, gdy atakują nas chorobotwórcze drobnoustroje, układ odpornościowy dzielnie broni dostępu do wnętrza ludzkiego ciała, a także mobilizuje wszystkie siły w zwalczaniu patogenów. U podłoża alergii leży nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na tak zwane alergeny. Są to substancje, które u zdrowego człowieka nie są źródłem choroby, natomiast w organizmie alergika prowadzą do wystąpienia uciążliwych objawów. Ta swoista nadwrażliwość może objawiać się jako: katar sienny, astma, a nawet bardzo groźny w skutkach wstrząs anafilaktyczny.

    Alergenami mogą być na przykład:

    • pyłki traw,
    • roztocza kurzu domowego,
    • pleśnie, substancje spożywcze,
    • leki.

     

    Alergia a atopia

     

    Atopię możemy opisać jako dziedziczną predyspozycję do wystąpienia w organizmie wysokich stężeń immunoglobulin klasy IgE. Immunoglobuliny są to cząsteczki wytwarzane przez nasz organizm w odpowiedzi na kontakt z alergenem. W organizmie alergika wysoki poziom immunoglobulin utrzymuje się dłużej, a przede wszystkim produkcja przeciwciał jest zapoczątkowana nie przez wrogą bakterię, ale przez białko występujące w bardzo małym stężeniu, zwane alergenem. Jednak podwyższony poziom przeciwciał we krwi nie musi skutkować chorobą. U części osób z atopią przez całe ich życie mogą nie wystąpić symptomy nadwrażliwości. Jeżeli natomiast pojawiają się typowe objawy, mówimy o alergii.

    Możemy wyróżnić różne typy alergii:

    • alergia kontaktowa (alergeny wnikają przez skórę),
    • alergia pokarmowa (uczulające substancje dostają się do organizmu przez przewód pokarmowy),
    • alergia wziewna (alergeny wnikają przez drogi oddechowe).

     

    Leki w apteczce alergika 

     

    Terapia alergii może przybierać postać dwóch rodzajów działań. Leczenie objawowe polega na niwelowaniu doskwierających choremu objawów, takich jak:

    • katar,
    • obrzęk spojówek,
    • duszność.

    Lecząc natomiast przyczynowo, staramy się dotrzeć do miejsca powstawania symptomów i je zlikwidować lub przynajmniej doprowadzić do zmniejszenia nasilenia dolegliwości. Sposób leczenia zależy też od rodzaju alergii. Środki przeciwalergiczne mogą być podawane w postaci doustnej, ale także miejscowej, jak to ma miejsce w przypadku kropli do nosa lub maści. Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii wciąż pozostaje unikanie ekspozycji na alergeny. Jednak często staje się to trudne, a czasem nawet niemożliwe. Wtedy z pomocą przychodzi farmakoterapia. Terapia powinna być dobierana przez lekarza specjalistę po postawieniu diagnozy. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich i przed zażyciem leku zapoznać się z ulotką produktu leczniczego.

    • środki przeciwhistaminowe – blokują receptory histaminy. Histamina jest jedną z substancji odpowiedzialnych za wystąpienie objawów alergii, zwana jest także mediatorem reakcji alergicznej. Doprowadza do skurczu oskrzeli w astmie, powoduje zwiększone wydzielanie śluzu w drogach oddechowych, co łącznie przyczynia się do utrudnienia oddychania. Antagoniści receptorów histaminy znajdują szerokie zastosowanie w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, mogą być stosowane w postaci doustnej lub miejscowej. Oprócz blokowania receptorów histaminy zmniejszają też napływ komórek zapalnych do miejsca reakcji alergicznej, przez co niwelują objawy stanu zapalnego, jakim jest alergia. Leki I generacji (difenhydramina) ustąpiły miejsca nowym preparatom: loratydynie, cetyryzynie i feksofenadynie ze względu na ich większą skuteczność i mniejsze nasilenie działań niepożądanych, takich jak senność w ciągu dnia. Zwykle leki te wystarczy stosować jeden raz na dobę. Redukują świąd, kichanie i wyciek wydzieliny, ale niestety mają słabsze działanie udrażniające nos. Doboru leku dokonuje lekarz w oparciu o indywidualną skuteczność u danego chorego i tolerancję osobniczą;
    • kromony – hamują uwalnianie mediatorów reakcji alergicznej poprzez stabilizację błon komórkowych. Nie są lekami podstawowymi w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, częściej znajdują zastosowanie w alergicznym zapaleniu spojówek. Tą grupę leków częściej stosuje się w prewencji niż w leczeniu. Do kromonów zalicza się między innymi nedokromil sodu i kromoglikan disodowy;
    • leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa – zmniejszają obrzęk błony śluzowej nosa i poprawiają jego drożność. Fenylefryna, nafazolina i pseudoefedryna mogą być podawane donosowo lub doustnie. Preparatów tych jednak nie należy stosować dłużej niż 10 dni, gdyż może to skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak polekowy nieżyt nosa. Często w praktyce stosowane są preparaty złożone, na przykład lek przeciwhistaminowy i lek obkurczający naczynia w jednej tabletce;
    • leki pobudzające receptory beta – stosowane głównie u chorych na astmę oskrzelową. Rozkurczają mięśnie gładkie oskrzeli, przez co zmniejszają duszność w napadzie astmy;
    • leki pobudzające receptory alfa i beta – rozkurczają mięśnie gładkie oskrzeli i zmniejszają wydzielanie śluzu, przez co ułatwiają oddychanie;
    • leki pobudzające receptory alfa – zmniejszają przekrwienie błon śluzowych poprzez obkurczenie drobnych naczyń krwionośnych;
    • leki blokujące receptory cholinergiczne – stosowane głównie w alergiach dolnych dróg oddechowych, rozszerzają oskrzela oraz zmniejszają wytwarzanie śluzu, przez co ułatwiają oddychanie. Zwykle stosowane wziewnie;
    • metyloksantyny – rozszerzają oskrzela, hamują uwalnianie mediatorów zapalenia, osłabiają nadreaktywność oskrzeli. Stosowane w stanach przebiegających ze zwężeniem oskrzeli. Do tej grupy leków należy między innymi teofilina (lek stosowany przez chorych na astmę);
    • glikokortykosteroidy – stosowane we wszystkich postaciach chorób alergicznych, od nieżytu nosa po astmę i pokrzywkę, a nawet we wstrząsie anafilaktycznym. Zaleca się różne sposoby podawania, w zależności od rodzaju alergii i stanu pacjenta. Mogą być podawane donosowo – są najskuteczniejszymi lekami w terapii alergicznego nieżytu nosa. Efekt jest widoczny dopiero po kilku dniach podawania. Do tej grupy leków należą: beklometazon, bedezonid i flutikazon. Występują też w postaci maści na skórę. Działając na układ immunologiczny, zmniejszają nasilenie reakcji zapalnej;
    • immunoterapia swoista (potocznie zwana odczulaniem) – metoda leczenia przyczynowego u starannie dobranych chorych, prowadzona przez specjalistę alergologa, zwykle polega na systematycznym podawaniu szczepionki alergenowej. W ten sposób dążymy do wytworzenia tolerancji na dany alergen w organizmie chorego. Najczęściej jest ona stosowana w przypadku uczuleń na pyłki roślin i roztocza. Zwykle alergen podaje się we wstrzyknięciach podskórnych.
    Autor: lek. Karina Bartoszek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.