zarejestruj się zaloguj się

Alergia na jad owadów

Tekst: Anna Owczarczyk
Alergia na jad owadów
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 11. lipca, 2013

Lato to czas wakacji, urlopów. Słoneczna pogoda i upały sprzyjają spędzaniu czasu na świeżym powietrzu. Niestety, wakacyjną atmosferę mogą zepsuć latające insekty. Ukąszenia komarów nie są przyjemne, ale stosunkowo niegroźne w porównaniu z użądleniami innych owadów, takich jak pszczoły czy osy.

SPIS TREŚCI:

    Uczulenie na jad owadów – antygeny w jadzie

     

    Ludzie najczęściej wykazują alergię na jad owadów błonkoskrzydłych. Zaliczamy do nich między innymi:

    • pszczoły,
    • osy,
    • trzmiele,
    • szerszenie,
    • klecanki.

    Najczęściej z objawami alergii zgłaszają się do szpitala osoby ukąszone przez pszczoły i osy. Pszczoły żądlą tylko raz. Po wkłuciu się w skórę zostawiają żądło wraz z aparatem mięśniowym, który wyciska toksyny z woreczka jadowego nawet wtedy, gdy pszczoła już odleci. Dlatego bardzo ważne jest, by jak najszybciej usunąć pozostawione żądło i zapobiec przedostaniu się do krwi większej ilości alergenu. Osy mogą ukąsić wiele razy, jednakże ilość jadu jest znacznie mniejsza niż w przypadku pszczoły. Szczególnie niebezpieczne są natomiast szerszenie, które wprowadzają do ustroju poszkodowanego wielokrotnie większe dawki jadu niż inne owady. Poszczególne gatunki owadów błonkoskrzydłych różnią się sposobem ukąszenia i składnikami jadu. Głównymi substancjami uczulającymi są białka i nieco mniejsze od białek – peptydy. Dodatkowo w jadzie obecne są substancje niskocząsteczkowe – mniejsze od peptydów, które są odpowiedzialne przede wszystkim za odczucia bólowe czy miejscową reakcję zapalną.

    Dwa główne czynniki toksyczne jadu pszczelego to melityna i apamina. Pierwsze białko blokuje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, zwiększa przepuszczalność naczyń i uszkadza komórki. Apamina jest nieco mniejszym polipeptydem, działającym głównie na ośrodkowy układ nerwowy.

    Jad os zawiera wiele antygenów, do których zaliczamy fosfolipazy A i B, hialuronidazę, kwaśną i zasadową fosfatazę oraz antygen 5 – obecny wyłącznie w jadzie osowatych.

     

    Uczulenie na jad owadów – objawy

     

    Prawie u wszystkich ludzi w miejscu ukąszenia owada powstaje bąbel lub niewielki obrzęk. Jest to niegroźny objaw, który w krótkim czasie po zdarzeniu ustępuje. Utrzymuje się on dłużej u dzieci i osób z jakąkolwiek postacią alergii. Ukąszenie owada jest szczególnie problemem osób uczulonych na jad insektów. Osoby nieuczulone nie doświadczają poważniejszych dolegliwości, chyba że zostały ukąszone równocześnie przez wiele owadów. Niebezpieczne są ukąszenia w okolicę twarzy i szyi, a szczególnie groźne jest ukąszenie we wnętrze jamy ustnej.

    Objawy alergii dzielimy na miejscowe i uogólnione. Miejscowe to zaczerwienienie czy rumień, mogący osiągać dość znaczne rozmiary pojawiające się w miejscu ukąszenia przez owada. Niekiedy może towarzyszyć im świąd.

    Uogólnione objawy alergii na jad owadów to pokrzywka, zaczerwieniona, swędząca skóra, bladość, niekiedy sinica. Chory uskarża się na zawroty i ból głowy. U poszkodowanego mogą wystąpić kolkowe bóle brzucha, masywna biegunka, wymioty. Choremu towarzyszy silny lęk, dreszcze, zlewne poty. Pojawia się trudność w oddychaniu związana ze skurczem oskrzeli. Obrzęk gardła, krtani może uniemożliwić połykanie, a nawet oddychanie. Zamknięte w ten sposób drogi oddechowe mogą doprowadzić do śmierci przez uduszenie. Opuchnięte są również inne części ciała – szczególnie powieki, usta, twarz. Oddech chorego staje się szybki, płytki. Tętno jest tak słabe, że prawie nieoznaczalne. Następuję znaczny spadek ciśnienia. Uogólnione objawy to wstrząs anafilaktyczny – stan zagrażający życiu pacjenta. Mogą one wystąpić u osób uczulonych na jad owadów. W tym wypadku należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

     

    Uczulenie na jad owadów – leczenie

     

    W większości przypadków ukąszenie owada nie jest groźne. Użądlenie pszczoły wymaga wyjęcia jżądła owada ze skóry. Zaleca się robienie tego jednym palcem przez podważenie. Użycie dwóch palców zwiększa ryzyko wyciśnięcia jadu z woreczka jadowego, który pozostał wraz z żądłem i samodzielnego wstrzyknięcia alergenu do organizmu.

    Miejsce użądlenia należy schłodzić. Niska temperatura wpływa na średnicę naczyń – zmniejsza ją. Obkurczenie naczyń skóry spowalnia przepływ jadu do pozostałych naczyń krwionośnych i ich drogą do reszty organizmu.

    Jeśli ukąszenie nastąpiło na kończynie, można założyć opaskę uciskową nad miejscem ukłucia i unieść lekko kończynę.

    Szczególnie niebezpieczne, nawet dla osób nieuczulonych, są ukąszenia w okolice twarzy, ust, gardła. Miejscowa reakcja – nawet lekki obrzęk – w tym wypadku może ucisnąć drogi oddechowe i zagrozić życiu pacjenta. Dlatego w takich przypadkach należy niezwłocznie udać się do lekarza w celu fachowej oceny sytuacji.

    U osób uczulonych na jad owadów przebieg zdarzeń może być znacznie bardziej dramatyczny. Często w bardzo szybkim czasie występują objawy uogólnione. W takich sytuacjach należy jak najszybciej podać domięśniowo adrenalinę. W sprzedaży dostępne są autostrzykawki z lekiem w odpowiednim stężeniu. Należy pamiętać, że wstrząs anafilaktyczny to sytuacja zagrożenia życia. Gdy stan chorego bardzo szybko ulega pogorszeniu, nie należy zwlekać. Zawartość autostrzykawki powinno się podać w przednio-boczną część uda. Po wtłoczeniu lekarstwa odczekać ok. 10 sekund i wyjąć igłę. Adrenalina w tym przypadku to często lek ratujący życie!

     

    Uczulenie na jad owadów – profilaktyka

     

    Aby zminimalizować zagrożenia wynikające z uczulenia na jad owadów warto przestrzegać kilku zasad:

    • nie chodzić boso po trawie,
    • nie używać silnych perfum, dezodorantów przed wyjściem na zewnątrz (zapach kosmetyków wabi owady),
    • nie ubierać się kolorowo – jaskrawe barwy przyciągają owady,
    • szczelnie zamykać pojemniki na odpadki – zmniejszy to ilość owadów w okolicy pojemnika,
    • pić napoje przez słomkę – często chwila nieuwagi może spowodować, że nie dostrzeżemy owada na szklance,
    • zakładać ubrania z długimi rękawami, nogawkami – warstwa tkaniny może ochronić przed atakiem owadów,
    • pamiętać, że gwałtowne ruchy mogą rozdrażnić latającego owada – zagrożony insekt może zaatakować,
    • ograniczyć posiłki na wolnym powietrzu – pokarm, szczególnie słodki, wabi owady.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.