zarejestruj się zaloguj się

Poikilocytoza – nietypowy kształt erytrocytów w rozmazie (badaniu) krwi

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 24. stycznia, 2017

Co to jest poikilocytoza? Tak definiuje się zmianę kształtu erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Ocena erytrocytów jest możliwa po wykonaniu badania krwi, które określa się jako rozmaz. Kształt krwinek może być bardzo różny – nieregularny, owalny, tarczowaty, półokrągły. W zależności od typu budowy mogą być objawem niedokrwistości, chorób szpiku, niewydolności nerek. Poikilocytoza nie jest chorobą krwi, a cechą innych schorzeń

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Erytrocyty – jaki mają kształt? Co to jest poikilocytoza?

     

    Prawidłowe erytrocyty (czerwone krwinki) to normocyty – komórki o kształcie owalnego, dwuwklęsłego dysku. Wszystkie występujące we krwi krwinki czerwone powinny mieć podobny kształt i objętość. Morfologia krwi dostarcza informacji o zróżnicowaniu objętości erytrocytów – jest to wskaźnik RDW, nie jednak nie mówi o zróżnicowaniu ich kształtu.

    W tym celu należy wykonać rozmaz krwi, czyli badanie krwi, które polega na roztarciu krwi na szkiełku, utrwaleniu i wybarwieniu w celu oceny mikroskopowej. Dzięki temu można ocenić budowę wszystkich komórek krwi. Rozmaz wykonywany jest z próbki krwi pobranej na czczo. Gdy zauważalne są zmiany kształtu erytrocytów, diagnozowana jest poikilocytoza, czyli znaczne zróżnicowanie kształtu erytrocytów.

    Poikilocytoza nie jest chorobą krwi, a jedynie objawem innych schorzeń. Pod względem różnokształtności krwinki czerwone można podzielić na: eliptocyty, sferocyty, krwinki tarczowate, krwinki sierpowate, stomatocyty, schistocyty akantocyty echinocyty lakrymocyty.

     

    O czym świadczą nieprawidłowe erytrocyty?

     

    Nieprawidłowe erytrocyty towarzyszące defektom genetycznym

    Eliptocyty (owalocyty) to erytrocyty o owalnym kształcie, niewielkie ich ilości mogą występować w prawidłowym rozmazie krwi. Znaczne ich ilości, od 25 – 75% występują w dziedzicznej owalocytozie, która prowadzi do rozpadu erytrocytów i niedokrwistości. Inne przyczyny występowania owalocytów to niedokrwistość złośliwa, niedokrwistość z niedobory żelaza oraz zespoły mielodysplastyczne (MDS).

    Sferocyty to erytrocyty o okrągłym kształcie, pozbawione centralnego przejaśnienia i o nieco mniejszych rozmiarach niż normocyty. Ich występowanie towarzyszy sferocytozie wrodzonej, zespołowi wykrzepiania śródnaczyniowego (DIC), chorobie hemolitycznej noworodków czy późnej reakcji poprzetoczeniowej.

    Krwinki tarczowate mają charakterystyczny wygląd przypominający tarczę, w zaciemnieniem na obwodzie i w samym centrum, a przejaśnieniem pomiędzy nimi. Wiąże się to z atypowym rozkładem hemoglobiny w erytrocycie. Najczęściej krwinki tarczowate występują w przebiegu talasemii – choroby genetycznej prowadzącej do ciężkiej niedokrwistości. W mniejszych ilościach krwinki tarczowe występują w hemoglobinopatiach, niedoborze żelaza, zatruciu ołowiem czy chorobach obstrukcyjnych wątroby.

    Krwinki sierpowate (drepanocyty) mają charakterystyczny wygląd półksiężyca, wynikający z nieprawidłowej budowy hemoglobiny. Wada ta uwarunkowana jest genetycznie i nosi nazwę anemii sierpowatokrwinkowej. Główny obszar występowania tej choroby to Afryka, u rasy białej anemia sierpowatokrwinkowa spotykana jest rzadko.

    Stomatocyty to nieprawidłowe krwinki czerwone z podłużnym centralnym przejaśnieniem. Występują w niedokrwistościach hemolitycznych i stomatocytozie wrodzonej, a także u alkoholików.

     

    Nieprawidłowe erytrocyty w przebiegu innych schorzeń

     

    Schistiocyty to fragmenty erytrocytów o nieregularnym kształcie, towarzyszom chorobom przebiegającym z niszczeniem krwinek czerwonych:

    • niedokrwistości polekowej,
    • niedokrwistości mechanicznej,
    • hemolitycznej niedokrwistości mikroangiopatycznej,
    • niewydolności nerek,
    • oparzeniach II i III stopnia.

    Lakrymocyty to erytrocyty to krwinki o kształcie łzy czy spadającej kropli. Są charakterystyczne dla mielofibrozy, czyli zwłóknienia szpiku. Wtedy znacznej poikilocytozie w rozmazie krwi towarzyszy anizocytoza.

    Echinocyty to erytrocyty z 10–30 wypustkami cytoplazmatycznymi. Towarzyszą hiperlipidemii, mocznicy, niewydolności nerek czy stanom po usunięciu śledziony.

    Akantocyty to sferocytowe krwinki posiadające nieliczne, ostro zakończone wypustki cytoplazmatyczne, dzięki czemu zyskują wygląd przypominający kasztana. Towarzyszą wrodzonej abetalipoproteinemii, polekowej niedokrwistości hemolitycznej mikroangiopatycznej, niedokrwistości hemolitycznej. Są obecne w rozmazie krwi osób cierpiących na mocznicę, nocną napadową hemoglobinurię, przewlekłe choroby wątroby czy schorzenia nerek.

     

    Poikilocytoza w rozmazie krwi – co dalej?

     

    Zróżnicowanie kształtu erytrocytów może wskazywać na wiele schorzeń, z których większość wymaga diagnostyki szczegółowej. Najczęściej nieprawidłowy kształt erytrocytów ukierunkowuje dalsze badania:

    • przy podejrzeniu wrodzonych defektów błony komórkowej erytrocytów wykonywany jest test oporności osmotycznej krwinek czerwonych;
    • wykonywane są badania w celu oceny stopnia nasilenia hemolizy: poziom żelaza, hemoglobiny i dehydrogenazy mleczanowej LDH we krwi oraz wydalanie hemoglobiny w moczem (hemoglobinuria) oraz retikulocyty we krwi;
    • niekiedy konieczne są specjalistyczne badania hematologiczne.
    Autor: mgr Justyna Mazur
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Anizocytoza – badanie RDW

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.