zarejestruj się zaloguj się

Biopsja prostaty

Tekst: Miłosz Turkowiak
Biopsja prostaty
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. lipca, 2014

Biopsja prostaty jest zabiegiem diagnostycznym mającym na celu ocenę struktury mikroskopowej prostaty (gruczołu krokowego, stercza). Biopsja wymaga pobrania niewielkiego wycinka prostaty – najczęściej dokonuje się tego przezodbytniczo, pod kontrolą USG. Biopsja stercza stanowi ważny etap w ustalaniu rozpoznania raka gruczołu krokowego.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest prostata?

     

    Prostata (inne nazwy to gruczoł krokowy i stercz) jest niewielkim gruczołem występującym tylko u mężczyzn, położonym poniżej pęcherza moczowego i „przebitym” przez wychodzącą z niego cewkę moczową. Przez prostatę przechodzi również przewód wytryskowy. Gruczoł ten pod względem kształtu i rozmiaru często porównywany jest do kasztana. Rolą prostaty jest produkcja składników płynu nasiennego. Dzięki swojemu położeniu jest łatwo dostępna do badania przezodbytniczego (per rectum), które powinno stanowić rutynowe, przesiewowe badanie lekarskie. Do najczęstszych chorób gruczołu krokowego należą:

    • łagodny rozrost stercza,
    • zapalenie stercza,
    • rak stercza.

     

    Na czym polega biopsja prostaty?

     

    Biopsja jest inwazyjnym zabiegiem diagnostycznym, polegającym na pobraniu wycinka narządu (tzw. bioptatu). Wycinek ten jest następnie poddawany badaniu histopatologicznemu pod mikroskopem, gdzie oceniana jest jego struktura oraz wygląd budujących go komórek. W zależności od zastosowanej techniki zabiegu, mówić możemy o wielu rodzajach biopsji.

    W przypadku prostaty, najczęściej stosowanym wariantem jest tzw. biopsja gruboigłowa, przeprowadzana zwykle drogą przezodbytniczą pod kontrolą ultrasonografii transrektalnej (tzw. TRUS). W tym celu konieczne jest wprowadzenie do odbytnicy specjalnie przystosowanej do tego głowicy ultrasonografu i tzw. pistoletu biopsyjnego z igłami biopsyjnymi.

    Możliwe jest również wykonanie biopsji przez cewkę moczową lub przez okolicę krocza. Zabieg polega na wprowadzeniu do prostaty igły o odpowiedniej średnicy przekroju (co najmniej 1.2 mm) i pobraniu zazwyczaj 12-24 cylindrycznych fragmentów tkanki z różnych obszarów gruczołu. Technika taka pozwala na dokładną ocenę całego narządu i zwiększa szanse na wykrycie ewentualnych zmian patologicznych.

     

    Biopsja prostaty - wskazania

     

    Najważniejszym wskazaniem do wykonania biopsji prostaty jest podejrzenie rozwijającego się raka gruczołu krokowego. Dzięki badaniu mikroskopowemu bioptatu możliwe jest potwierdzenie jego obecności, a w przypadku znalezienia komórek nowotworu, po uwzględnieniu innych jego cech, także określenie stopnia zaawansowania.

    Rak stercza rozwija się najczęściej u mężczyzn powyżej 50. roku życia i jest w tej grupie wiekowej drugą pod względem częstości przyczyną zgonów z powodu nowotworów. Z tego względu oraz z uwagi na to, że często jest to nowotwór nie dający objawów przed osiągnięciem znacznego zaawansowania, zaleca się wykonywanie badań przesiewowych – oznaczanie poziomu PSA (ang. prostate specific antigen – antygen specyficzny dla prostaty) oraz badanie per rectum. Podwyższony poziom PSA oraz nieprawidłowy wynik badania per rectum (np. wyczuwalne guzki w obrębie stercza) mogą sugerować wystąpienie raka prostaty, stanowią więc wskazanie do wykonania biopsji stercza. Zabieg przeprowadza się również w przypadku utrzymywania się podwyższonego poziomu PSA mimo prawidłowego wyniku poprzedniej biopsji lub w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości trudnych do oceny.

     

    Jak przebiega biopsja prostaty?

     

    Przed biopsją prostaty należy porozmawiać z lekarzem o wszystkich obecnych chorobach, zwłaszcza jeśli związane są one z zaburzeniami krzepnięcia krwi – pozwoli to zminimalizować ryzyko powikłań. Z tych samych względów konieczne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach (może istnieć konieczność odstawienia niektórych z nich, zwłaszcza obniżających zdolność krzepnięcia krwi – np. klopidogrelu). Aby zapobiec zakażeniu po biopsji, w okresie przed badaniem przepisywany jest antybiotyk.

    Zaleca się, aby przed zgłoszeniem się na biopsję prostaty, wykonać lewatywę. Bezpośrednio przed badaniem podawany jest zwykle środek znieczulający miejscowo w postaci specjalnego żelu, a w rzadkich przypadkach możliwe jest również podanie znieczulenia dożylnie. W przypadku dużego niepokoju, może zostać podany środek uspokajający.

    Zabieg biopsji prostaty wykonać można w różnych pozycjach, z których najczęściej stosowaną jest ułożenie na leżąco na lewym boku z nogami zgiętymi w kolanach i przyciągniętymi do klatki piersiowej. Do odbytnicy wprowadzana jest pokryta środkiem poślizgowym głowica ultrasonografu wielkości palca oraz pistolet biopsyjny. Lekarz pobiera pod kontrolą USG wycinki z gruczołu krokowego przez krótkie „strzały” z pistoletu. Jest to moment, w którym pacjent może poczuć niewielki dyskomfort.

    Po zakończeniu pobierania materiału, przyrządy są wyciągane, a bioptaty odpowiednio zabezpieczone i przekazane do badania patomorfologicznego. Biopsja prostaty trwa zwykle około 15-30 minut. Warto pamiętać, że niewielkie krwawienie z odbytu oraz obecność krwi w nasieniu i w moczu mogą zdarzać się przez pewien czas po biopsji stercza i nie są powodem do niepokoju. W przypadku przedłużania się krwawienia, jego nasilenia lub pojawienia się innych objawów (w tym objawów infekcji), należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

     

    Biopsja prostaty - przeciwwskazania

     

    Biopsja przezodbytnicza prostaty nie może zostać wykonana w przypadku braku odbytnicy (np. po operacji resekcji odbytnicy) lub obecności przetoki okołoodbytniczej. W takim wypadku biopsję stercza wykonać można przez okolicę krocza lub przezcewkowo. Względnym przeciwwskazaniem są zaburzenia krzepnięcia i przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.