zarejestruj się zaloguj się

Badanie histopatologiczne

Tekst: Katarzyna Paciorek
Badanie histopatologiczne
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. października, 2014

Badanie histopatologiczne wykonuje się w celu oceny zmian chorobowych w wycinku tkankowym pobranym od pacjenta. Wynik tego badania w większości przypadków umożliwia lekarzowi postawienie właściwej diagnozy, a następnie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Badanie pobranego wycinka służy diagnozowaniu nowotworów i ocenie stopnia ich złośliwości.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest badanie histopatologiczne?

     

    Badanie histopatologiczne jest to badanie mikroskopowe, polegające na ocenie pobranego wycinka tkankowego. W celu wykonania takiego badania konieczne jest pobranie próbki materiału z miejsca chorobowo zmienionego. Materiał taki pobierany jest za pomocą odpowiednio dobranej metody (śródoperacyjnie lub w postaci biopsji), a w kolejnym etapie, poddawany jest analizie w laboratorium.

    Należy pamiętać, że jest to podstawowa i w wielu przypadkach, niezbędna metoda, która pozwala lekarzowi na wdrożenie odpowiedniej terapii. Dostarcza informacji o charakterze danej zmiany. Wykonanie badania histopatologicznego kojarzy się głównie z diagnostyką nowotworów. I tak pozwala ono określić czy badana zmiana jest zmianą złośliwą, czy tez łagodną. Ocena odbywa się po pobraniu próbki, barwieniu jej i dokładnej obserwacji pod mikroskopem.

     

    Kiedy wykonuje się badanie histopatologiczne?

     

    Badanie histopatologiczne zleca się w przypadku wykrycia przez lekarza chorobowo zmienionej tkanki. Zmiana taka może zostać wykryta za pomocą badań obrazowych: np. ultrasonografii, tomografii komputerowej, a także podczas badania palpacyjnego (badania dotykiem), np. w przypadku zmian w piersiach.

    W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości (podejrzenia guza, pojawienia się potencjalnie groźnej zmiany na skórze), konieczna jest jej drobiazgowa ocena. Badanie pobranego wycinka pod mikroskopem pozwala ocenić czy jest to zmiana łagodna, czy złośliwa. Ocena onkologiczna pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia, co ma szczególne znaczenie w leczeniu chorób nowotworowych.

    Badanie histopatologiczne wykonuje się także w celu oceny zmian zwyrodnieniowych i zmian zapalnych. Wykonywane jest także podczas sekcji sądowo-lekarskich, celem oceny przyczyny zgonu.

     

    Jak wykonuje się badanie histopatologiczne?

     

    Istnieje wiele różnych technik, za pomocą których można pobrać materiał histologiczny do badania. Wybór techniki zależy od rodzaju i miejsca lokalizacji zmiany.

    Wyróżnia się między innymi takie metody jak :

    • Biopsja gruboigłowa

    Taki rodzaj biopsji wykonuje się za pomocą igły o średnicy około 1,2 mm. Materiał tkankowy pobierany jest z miejsca chorobowo zmienionego. Wykorzystywana jest między innymi w diagnostyce chorób nerek, wątroby, guzów piersi, raka prostaty. Pobrany za pomocą biopsji gruboigłowej materiał można również poddać diagnostyce immunohistochemicznej.

    • Biopsja wiertarkowa

    Pobrany tutaj materiał jest większy niż w biopsji gruboigłowej. Biopsja wiertarkowa to odmiana biopsji gruboigłowej. Taki rodzaj badania stosowany jest najczęściej w diagnostyce chorób kości.

    • Biopsja otwarta

    Tutaj materiał pobiera się bezpośrednio z guza. Do badania może zostać pobrany jego fragment – wówczas mówi się o biopsji nacinającej, lub cały guz – biopsja wycinająca. Biopsja wycinająca jest operacją , która ma charakter zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy.

    • Biopsja śródoperacyjna

    Jest to bardzo ważne badanie, ponieważ od jego wyniku zależy często zakres zabiegu operacyjnego. Materiał do badania przesyłany jest w trakcie operacji do patomorfologa, gdzie jest od razu badany i lekarz dostaje odpowiedź o charakterze danej zmiany. Badanie to pozwala również na ocenę marginesu operacyjnego, w celu ustalenia, czy zmiana została usunięta z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych. Biopsja śródoperacyjna umożliwia potwierdzenie lub wykluczenie przerzutów nowotworowych do węzłów chłonnych, bądź innych tkanek. Czas oczekiwania na wynik wynosi około 20 minut. Należy jednak pamiętać, że ocena takiego preparatu jest trudniejsza ze względu na jego jakość, dlatego w każdym wątpliwym przypadku ostateczne potwierdzenie charakteru zmiany otrzymuje się po przeprowadzeniu badania w trybie planowym.

    • Wyskrobiny

    Jest to metoda pobierania strzępek tkanek za pomocą specjalnego przyrządu – skrobaczki. Metoda ta jest stosowana w zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy.

     

    Jak badany jest pobrany wycinek?

     

    Przygotowanie trwałego wycinka tkankowego wymaga wiele pracy. Aby wycinek był gotowy do oceny przez patomorfologa, wykwalifikowany personel musi wykonać szereg czynności przygotowawczych.

    Diagnostyka patomorfologiczna obejmuje następujące czynności:

    1. pobranie wycinka tkankowego,
    2. utrwalanie – w celu utrwalenia preparatu wykorzystuje się tzw. utrwalacze, np. 40% roztwór formaliny; dzięki temu etapowi pobrany wycinek tkankowy zachowuje strukturę, która jest zbliżona do tej jaką miał przed pobraniem,
    3. płukanie – etap wykonuje się w celu usunięcia z wycinka pozostałości utrwalaczy,
    4. odwadnianie – wykorzystywany jest alkohol o odpowiednim stężeniu,
    5. przeprowadzenie przez płyny pośrednie – wycinki przenosi się do ksylenu i oczyszcza z pozostałości alkoholu,
    6. zatapianie w parafinie,
    7. krajanie przy wykorzystaniu mikrotomu – to specjalne urządzenie, umożliwiające skrojenie odpowiednio obrobionego materiału tkankowego,
    8. odparafinowanie skrawków,
    9. barwienie skrawków.

    Po wykonaniu powyższych czynności preparat jest gotowy do oceny patomorfologicznej (oceny wynika pod mikroskopem). Rutynowe badanie histopatologiczne trwa około 3-4 dni. Czas oczekiwania na wynik zależy od placówki i może wynosić około 10 dni. Czas oczekiwania na wynik zależy także od możliwości wykonania skomplikowanych procesów chemicznych, np barwienia wycinka.

    W przypadku biopsji śródoperacyjnej proces ten przebiega zdecydowanie szybciej, wówczas wykonuje się preparaty mrożone. Czas przygotowania takiego preparatu wynosi kilkanaście minut, co ma znaczenie podczas oczekiwania na wynik badania w trakcie zabiegu operacyjnego.

    Rodzaj powikłań po badaniu histopatologicznym zależny jest od metody pobierania materiału, a także od miejsca, z którego dany materiał będzie pobierany.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.