zarejestruj się zaloguj się

USG przezodbytnicze (transrektalne)

Tekst: Miłosz Turkowiak
USG przezodbytnicze (transrektalne)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 12. lutego, 2014

USG przezodbytnicze jest badaniem obrazowym, pozwalającym na dokładne uwidocznienie kanału odbytu i tkanek go otaczających. USG (ultrasonografia) odbytu stanowi cenne uzupełnienie standardowego badania proktologicznego (tzw. badania per rectum). Wskazaniem do USG przez odbyt są problemy z defekacją oraz ból i guzy odbytu.

SPIS TREŚCI:

    Budowa okolicy odbytu

     

    Odbyt stanowi końcowy odcinek układu pokarmowego. Odpowiedzialny jest on za regulację uwalniania stolca zgromadzonego w odbytnicy (jest to odcinek jelita położony przed odbytem) w procesie zwanym defekacją. Proces ten kontrolowany jest przez wiele czynników – w tym rozciągnięcie ścian odbytnicy przez masy kałowe – i prowadzi do wypchnięcia stolca przez tzw. kanał odbytu na zewnątrz organizmu.

    Kanał odbytu otoczony jest przez mięśnie zwieracze odbytu wewnętrzny i zewnętrzny. Mięsień zwieracz wewnętrzny nie podlega świadomej kontroli – rozluźnia się, kiedy ciśnienie w odbytnicy osiągnie pewną graniczną wartość.

    Mięsień zwieracz zewnętrzny natomiast podlega kontroli woli – jest więc odpowiedzialny za świadome rozpoczęcie procesu defekacji. W przypadku nieprawidłowej pracy wymienionych zwieraczy pojawiają się problemy z nietrzymaniem lub zaparciem stolca. Sytuacja taka może wystąpić np.:

    • w wyniku uszkodzenia tych mięśni podczas niektórych zabiegów operacyjnych,
    • podczas porodu.

    W obrębie i okolicy odbytu mogą pojawić się również inne nieprawidłowości – należą do nich ropnie i przetoki, guzy nowotworowe i stany zapalne. USG przezodbytnicze pozwala na ocenę wszystkich tych stanów.

     

    Czym jest USG przezodbytnicze?

     

    Ultrasonografia doodbytnicza jest badaniem obrazowym – oznacza to, że pozwala na uwidocznienie na ekranie obrazu badanego narządu i jego otoczenia.

    Wykonywana jest za pomocą urządzenia zwanego ultrasonografem. Działa ono na zasadzie emisji ultradźwięków, które wnikają w badane struktury i odbijają się od nich w różny sposób, zależny od ich właściwości akustycznych. Odbite ultradźwięki wracają do urządzenia, z którego zostały wysłane – jest to tzw. sonda lub głowica ultrasonografu (w przypadku ultrasonografii transrektalnej jest ona kształtem i wielkością zbliżona do palca; obraca się wokół własnej osi, dzięki czemu pozwala na jednoczesne uwidocznienie całego kanału odbytu na danym poziomie). Ultradźwięki są następnie analizowane i przetwarzane w celu utworzenia obrazu wyświetlanego na monitorze. Lekarz obserwuje go i ocenia badane narządy.

    W USG transrektalnym badanie przeprowadzane jest z użyciem sondy wprowadzanej do odbytu – dlatego odczucia podczas badania podobne są do badania per rectum.


    Wskazania do przeprowadzenia USG przezodbytniczego

     

    Wykonanie ultrasonografii doodbytniczej zalecane jest w przypadku:

    • problemów z defekacją – w szczególności nietrzymania stolca. Sytuacja taka może wynikać z różnych przyczyn np. uszkodzenia mięśni zwieraczy odbytu w wyniku zabiegów operacyjnych lub podczas porodu. Zdarza się również w wyniku osłabienia mięśni zwieraczy odbytu z wiekiem czy przez obecność w ich obrębie ropnia;
    • bólu w okolicy odbytu. Może on być spowodowany m.in. przez infekcje – powstają wtedy:
      • ropnie,
      • przetoki (bolesne połączenia między kanałem odbytu i okolicznymi strukturami lub powierzchnią ciała w okolicy odbytu; badanie to umożliwia pokazanie przebiegu i ujścia przetoki),
      • szczeliny odbytu (są to podłużne pęknięcia błony śluzowej kanału odbytu);
    • guzów okolicy odbytu. USG doodbytnicze bywa pomocna w ocenie rozległości zmiany, co pomaga w ocenie zaawansowania nowotworu. Ponadto służyć może do obserwacji wznowy guza kanału odbytu po leczeniu operacyjnym lub radioterapii;
    • oceny efektów operacyjnej rekonstrukcji odbytu.

     

    Jak wygląda USG przezodbytnicze?

     

    Ultrasonografia doodbytnicza jest badaniem łatwym do przeprowadzenia i nieinwazyjnym. Mimo to, z racji konieczności wprowadzenia do odbytu sondy ultrasonografu, powinno się do niej odpowiednio przygotować.

    • Od półtorej do trzech godzin przed planowanym badaniem należy wykonać lewatywę – masy kałowe zalegające w odbytnicy będą utrudniały badanie. Można zrobić to używając specjalnego zestawu dostępnego w każdej aptece.
    • W przypadku zaparć, bądź, gdy wypróżnienie miało miejsce ponad trzy dni przed badaniem, powinno się wykonać ją dodatkowo wieczorem przed zaplanowanym dniem badania.
    • Nie ma potrzeby odstawiania leków przed przeprowadzeniem ultrasonografii doodbytniczej. W dniu badania można popijać je małymi łykami wody, starając się jednak unikać jedzenia i picia w ciągu dwóch godzin przed wizytą u lekarza.
    • Ubrać należy się w taki sposób, aby łatwo było ściągnąć odzież do badania.

    Badanie przeprowadza lekarz radiolog lub odpowiednio przeszkolony lekarz innej specjalizacji. Trwa ono około pół godziny. Przed badaniem zostanie zebrany wywiad dotyczący historii choroby. Warto więc zabranie ze sobą wyniki wcześniejszych badań.

    Pacjent zostanie poproszony o rozebranie się (co najmniej od pasa w dół) i położenie się na kozetce na lewym boku z podkulonymi nogami. Zwykle przed wprowadzeniem sondy, lekarz wykonuje badanie per rectum – wprowadza do odbytu palec, w celu zorientowania się w twojej anatomii i obecności ewentualnych przeszkód w kanale odbytu i odbytnicy.

    Właściwe badanie USG transrektalnego polega na wprowadzeniu pokrytej specjalną osłoną i żelem sondy ultrasonografu do kanału odbytu. Jest to moment, w którym pacjent może odczuć pewien dyskomfort – podobny do uczucia podczas badania per rectum. Nie będzie to jednak bolesne, dlatego nie ma potrzeby stosowania znieczulenia.

    Urządzenie przesyła obraz do monitora, na którym lekarz obserwuje przebieg badania. Przesuwając sondę w przód i w tył, może oceniać mięśnie odbytu i okoliczne struktury na różnych poziomach. Podczas badania zostaną wykonane zdjęcia wybranych obrazów – są one częścią jego opisu.

    Po zakończeniu USG doodbytniczego, sonda zostanie wyciągnięta, pacjent może się ubrać, a lekarz omówi wyniki badania.

     

    Przeciwwskazania do USG przezodbytniczego 

     

    Bezwzględnym (wykluczającym badanie) przeciwwskazaniem do USG doodbytniczego jest perforacja – czyli „przedziurawienie” odbytu lub odbytnicy.

    Do przeciwwskazań względnych (niewykluczających badania, ale je utrudniających) należą:

    • brak możliwości współpracy ze strony pacjenta,
    • znaczne zwężenie odbytu.

    Ultrasonografia transrektalna jest badaniem bezpiecznym, obarczonym bardzo małym ryzykiem powikłań, do których należy np. czasowy dyskomfort po badaniu.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rak odbytnicy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.