zarejestruj się zaloguj się

USG jamy brzusznej

Tekst: lek. Marcin Fajkis
USG jamy brzusznej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. lutego, 2014

Ultrasonografia jest techniką obrazowania narządów miąższowych w obrębie jamy brzusznej. Dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera USG jamy brzusznej znalazło również zastosowanie do oceny prawidłowości przepływu krwi w naczyniach w badanym obrębie. Ultrasonografia jamy brzusznej jest przede wszystkim bezpieczne i nieinwazyjne oraz całkowicie bezbolesne dla pacjenta.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest USG jamy brzusznej?

     

    Badanie USG jamy brzusznej jest przeprowadzane za pomocą aparatu zwanego ultrasonografem, w skład którego wchodzi głowica ultradźwiękowa oraz aparat z monitorem, na którym obserwuje się badane struktury. Ultrasonografia jamy brzusznej jest nieskomplikowanym badaniem służącym do oceny:

    • wątroby,
    • pęcherzyka żółciowego,
    • jelit,
    • trzustki,
    • nerek,
    • śledziony,
    • naczyń.

    USG brzucha stanowi cenne narzędzie diagnostyczne w przypadku tzw. ostrego brzucha i niejednokrotnie już na podstawie samego badania możliwe jest trafne postawienie diagnozy. W pozostałych przypadkach dokładne rozpoznanie udaje się ustalić dopiero po przeprowadzeniu bardziej szczegółowych badań obrazowych, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. USG jamy brzusznej umożliwia monitorowanie w warunkach stacjonarnych przebiegu choroby, a opcja kolorowego Dopplera daje podgląd o kierunku i prędkości przepływu krwi w badanych naczyniach.

    Pod kontrolą USG wykonuje się również zabiegi, np.:

    • biopsję nerki,
    • drenaż ropni,
    • niszczenie guzów wątroby.

    Ultrasonografia w żaden sposób nie obciąża chorego, nie wymaga zastosowania kontrastu, dlatego często jest badaniem „pierwszego rzutu” w diagnostyce obrazowej schorzeń jamy brzusznej.

     

    Na czym polega działanie ultrasonografu?

     

    Ultrasonografia jest metodą obrazowania litych narządów wykorzystującą drgania mechaniczne wysyłane i odbierane przez głowicę ultradźwiękową. Fale ultradźwiękowe o częstotliwości 1-15 MHz, a więc powyżej zakresu słyszalności dla ludzkiego ucha, są odbijane na granicy tkanek o różnej gęstości akustycznej.

    Specjalny detektor umieszczony w głowicy, wykorzystując zjawisko piezoelektryczne, rejestruje powracające drgania akustyczne, które są następnie przetwarzane cyfrowo, dając obraz na ekranie monitora.

    W standardowej (przezskórnej) formie badania głowicę należy pokryć warstwą żelu, gdyż zawarte między nią a skórą powietrze może powodować zakłócenia w jakości odbieranego obrazu. Również obecność w jelitach gazów często uniemożliwia ocenę położonych głębiej narządów, np. trzustki.

    Z kolei struktury uwapnione, np. kamienie prawie całkowicie odbijają wysyłane przez sondę fale ultradźwiękowe, dając tzw. cień akustyczny za obiektem.

    Wykorzystując zjawisko Dopplera ultrasonografia pozwala określić nie tylko widma przepływu krwi w naczyniach, ale również stopień ukrwienia badanych narządów. Fakt ten ma duże znaczenie w wykrywaniu guzów podejrzanych o proces nowotworowy silnie ukrwionych przez patologiczne naczynia.

     

    Wskazania do badania USG jamy brzusznej

     

    Podstawowymi i najważniejszymi wskazaniami do przeprowadzenia USG jamy brzusznej są:

    • ocena wielkości, położenia, struktury narządów jamy brzusznej;
    • objawy „ostrego brzucha”: silny ból, nudności, wymioty, zatrzymanie gazów i stolca, deskowate napięcie mięśni;
    • uraz brzucha;
    • wodobrzusze;
    • ból w okolicy lędźwiowej, zmiany w moczu;
    • wyczuwalny guz przez powłoki jamy brzusznej;
    • podejrzenie istnienia zmian ogniskowych w wątrobie (przerzuty nowotworowe, nowotwory pierwotne, ropnie);
    • choroby miąższu wątroby (stłuszczenie, marskość);
    • diagnostyka nadciśnienia w żyle wrotnej (przy występowaniu np. żylaków przełyku);
    • rozpoznanie kamicy żółciowej;
    • podejrzenie ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego;
    • wykrycie polipów pęcherzyka żółciowego;
    • podejrzenie postaci obrzękowej ostrego zapalenia trzustki, obserwacja choroby w kierunku powstawania torbieli, ropni i powikłań naczyniowych;
    • rozpoznanie przewlekłego wapniejącego zapalenia trzustki;
    • podejrzenie istnienia nowotworu trzustki;
    • rozpoznanie zapalenia uchyłków;
    • podejrzenie zapalenia wyrostka robaczkowego;
    • podejrzenie niedrożności jelit;
    • obrazowanie w chorobie Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego;
    • ocena ilości płynu/krwi w jamie otrzewnej;
    • podejrzenie istnienia przetok lub patologicznych zbiorników płynu;
    • wykrycie powiększonych węzłów chłonnych w jamie brzusznej;
    • ocena kory nadnerczy oraz kontrola zmian niezakwalifikowanych do operacji;
    • podejrzenie nadciśnienia nerkowopochodnego oraz ocena skuteczności leczenia zwężenia tętnicy nerkowej;
    • tętniak aorty brzusznej;
    • ocena nerki przeszczepionej;
    • rozpoznawanie zakrzepicy w obrębie dużych naczyń jamy brzusznej;
    • ocena przepuklin brzusznych.

     

    Przebieg badania USG jamy brzusznej

     

    Przeprowadzenie USG jamy brzusznej nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Warto jedynie pamiętać, że dokładne zobrazowanie dróg żółciowych jest możliwe jedynie na czczo, aby zredukować odbicia spowodowane gazami w jelitach i wyeliminować obkurczanie pęcherzyka żółciowego. Dlatego badanie ambulatoryjne USG jamy brzusznej poleca się wykonywać w godzinach rannych przed pierwszym posiłkiem.

    USG jamy brzusznej odbywa się w pozycji leżącej na plecach. Ultrasonografista po przeprowadzeniu wstępnego wywiadu z pacjentem rozpoczyna badanie od nałożenia żelu na głowicę ultrasonograficzną. Następnie przykładając ją do powłok jamy brzusznej, obrazuje po kolei wątrobę, drogi żółciowe, nerki, śledzionę, trzustkę, jelita, pęcherz moczowy, duże naczynia oraz gruczoł krokowy u mężczyzn.

    Dokonuje się pomiarów wielkości, echogeniczności i jednorodności badanych struktur.

    Badanie kończy się poprzez rejestrację obrazu ultrasonograficznego, wydruku wykrytych ewentualnych zmian oraz wydania opisu.

     

    Przeciwwskazania do USG jamy brzusznej

     

    Jak dotąd nie potwierdzono w sposób jednoznaczny szkodliwości działania fal ultradźwiękowych na ludzki organizm, toteż badanie USG jest w pełni bezpieczne i może być wykonywane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu.

    Nie ma też określonych przeciwwskazań do ultrasonografii jamy brzusznej. Można od niego odstąpić jedynie w przypadkach braku współpracy ze strony chorego oraz braku jego zgody na przeprowadzenie badania.

    Autor: lek. Marcin Fajkis

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.