zarejestruj się zaloguj się

Urografia

Tekst: Redakcja Wylecz.to
Urografia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. października, 2013

Urografia to radiologiczne badanie nerek i układu moczowego. Pozwala na ocenę obrazu i czynności nerek. Urografia jest badaniem z kontrastem, dlatego też klasyczne badanie jest coraz częściej zastępowane tomografią komputerową i rezonansem. Niemniej, urografia nerek jest jednym z podstawowych badań w nefrologii i urologii.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest urografia?

     

    Urografia to seria zdjęć rentgenowskich jamy brzusznej i miednicy, po uprzednim podaniu dożylnym kontrastu. Środki kontrastowe obecnie używane do badań radiologicznych to pochodne kwasu benzoesowego zawierające jod. Dzieli się je na jonowe i niejonowe, te drugie są chętniej stosowane, ponieważ wywierają mniej działań niepożądanych.

    Kontrast na zdjęciu urograficznym zostawia bardzo mocny ślad, dlatego jest używany w celu wzmocnienia obrazu. Środek kontrastowy jest specjalnie dobrany, tak, aby był wydzielany przez nerki. Naśladuje wtedy inne związki krwi występujące we krwi.

     

    Na czym polega urografia?

     

    Badanie nerki

     

    Badanie urograficzne wykorzystuje fizjologiczną czynność nerek – kontrast znajdujący się w żyłach jest filtrowany przez nerki i wydzielany do moczu, jak większość substancji. Urografię podzielono na dwie fazy.

    • I faza – tzw. nefrograficzna ukazuje wypełnienie miąższu nerki kontrastem.
    • W II fazie – wydzielniczej dochodzi do zakontraktowania miedniczki nerkowej, moczowodu i pęcherza moczowego. Nieprawidłowe pokrycie się kontrastem nerek i pozostałych elementów układu moczowego świadczy o upośledzonym wydzielaniu przez nerki lub innych zaburzeniach.

    Urografia może wskazać:

    • brak nerki,
    • wady nerki,
    • upośledzony rozwój,
    • nieprawidłowe położenie – wtedy w obrazie pojawią się ubytki w zakontrastowaniu.

    Agenezja to całkowity brak nerki – wtedy w urografii uwidoczni się tylko jedna nerka. Zmniejszona masa nerki, co odwzoruje urografia, występuje w nerce aplastycznej, hipoplastycznej i dysplastycznej, czyli ogólnie w nerkach niedorozwiniętych. W takich przypadkach często obserwuje się kompensacyjny przerost drugiej, zdrowej nerki. Nieprawidłowości w położeniu nerek są wynikiem ich zatrzymania wstępowania na anatomiczne miejsce w życiu płodowym. Taka nerka może być położona w miednicy, w okolicy biodra lub po przeciwnej stronie, w pobliżu zdrowej nerki. Często występują wady moczowodu odchodzącego od nerki ektopowej (czyli położonej poza miejscem naturalnej lokalizacji).

    Zarysy nerek prawidłowo powinny być gładkie. Zmiana kształtu nerki na zdjęciu może wskazywać na nerkę podkowiastą, powstałą wskutek połączenia dolnych biegunów obu nerek, nerkę esowatą – kiedy obie nerki ulegają przemieszczeniu i dolny biegun jednej zrasta się z górnym biegunem drugiej, wreszcie na nerkę plackowatą, kiedy obie nerki zrastają w jeden owalny kształt. Nieprawidłowe zarysy nerek występują w przypadku wielotorbielowatości, kiedy liczne torbiele zniekształcają zarysy nerek. Także blizny po zapaleniach, urazach zmieniają kształt nerek.

     

    Badanie moczowodów

     

    Za pomocą urografii można także zdiagnozować zaburzenia w budowie moczowodów i ich połączenia z nerką. Wykrycie tych wad jest bardzo ważne, gdyż utrudnienia w odpływie moczu powodują wsteczne zarzucanie moczu do nerek i ich marskość. Najczęściej spotykane wady to podmiedniczkowe zwężenie moczowodu (spowodowane pierścieniem włóknistym, nieprawidłowym ułożeniem mięśni lub naczyń), nieprawidłowe ujście moczowodu do pęcherza moczowego, torbiel ujścia moczowodowo-pęcherzowego, moczowód olbrzymi, lub zdwojenie moczowodu.

     

    Badanie pęcherza moczowego

     

    Wady pęcherza moczowego również dają charakterystyczne odchylenia od normy w obrazie urograficznym. Pęcherz może być całkowicie lub częściowo zdwojony, może mieć w swoim wnętrzu przegrody lub kształt klepsydry. Uchyłki pęcherza wypełniające się moczem z kontrastem na zdjęciu to owalne lub okrągłe struktury dookoła pęcherza. Powstają przez uwypuklanie się błony śluzowej pęcherza na zewnątrz. Zalegający w nich mocz może być powodem nawracających zapaleń dróg moczowych, sprawiających duże trudności diagnostyczne.

     

    Badanie cewki moczowej

     

    W cewce moczowej występują podobne wady, powodujące zaburzenia w odpływie moczu – zarośnięcie, przetoki, uchyłki, zwężenia i zastawki. Jeżeli cewka moczowa uchodzi w innym miejscu niż zwykle, śledzenie drogi zakontraktowanego moczu pozwoli łatwo zlokalizować ektopowe ujście.

     

    Kamienie moczowe

     

    Złogi w drogach moczowych, czyli kamienie moczowe mogą zostać wykryte w urografii w przypadku, gdy inne, prostsze metody diagnostyczne zawodzą. Mocz ze środkiem kontrastowym będzie obmywał przeszkody na swojej drodze, co znajdzie swój obraz na zdjęciu czy ekranie. Zastój moczu nad przeszkodą świadczy o całkowitym zablokowaniu przepływu. Przed planowaną operacją urologiczną urografia pomaga w dokładnej lokalizacji kamieni.

    Wiele procesów patologicznych toczących się w układzie moczowym lub sąsiedztwie może wpływać na kształt tych narządów i odpowiednio ich zakontrastowania. Guzy nowotworowe, torbiele, krwiaki, ropnie, tętniaki aorty brzusznej, powiększona macica lub gruczoł krokowy, uciskając na pęcherz lub moczowody, przemieszczają je i zniekształcają.

    Zmiany w urografii pośrednio wykazują także zaburzenia w dopływie i odpływie krwi z nerki – gdy zakontraktowanie nerki nie jest zbyt mocne w określonym przedziale czasowym, możemy podejrzewać chorobę tętnic nerkowych, a opóźniony odpływ – na zakrzep żyły nerkowej. Urografia jest więc wszechstronnym badaniem.

     

    Wskazania do urografii

     Wskazaniami do urografii są:

    • wrodzone i nabyte wady układu moczowego,
    • podejrzeniu nieprawidłowego kształtu nerek, moczowodów, pęcherza,
    • ocena czynności wydzielniczej nerek,
    • zaburzenia ukrwienia nerek,
    • urazy miednicy, jamy brzusznej (w przypadku, gdy inne badania są niedostępne),
    • jako badanie pomocnicze, gdy obraz w USG lub tomografii komputerowej jest niejednoznaczny.

     

    Jak wygląda urografia?

     

    Do urografii powinno się poczynić przygotowania, w celu uniknięcia działań niepożądanych środka kontrastowego.

    Pacjent musi przyjąć dożylnie (w kroplówce) około 1 litra płynu przed i po badaniu. Na kilkanaście godzin przed urografią należy unikać takich niesteroidowych leków przeciwzapalnych (jak np. ibuprofen), bo powodują one skurcz naczyń nerkowych i mogą fałszować wynik. U osób z niewydolnymi nerkami podaje się także N-acetylocysteinę. Urografię poprzedza się zwykłym badaniem rentgenowskim jamy brzusznej, dla późniejszego porównania i prawidłowej interpretacji samej urografii.

    Do badania pacjent powinien zgłosić się na czczo. Masy kałowe i gazy jelitowe mogą utrudniać interpretację obrazu, dlatego wskazane jest oczyszczenie jelit.

    Do żyły zakłada się cewnik, przez który podaje się kontrast. W czasie podawania kontrastu pacjent może odczuwać takie nieprzyjemne dolegliwości jak:

    • bóle głowy,
    • zawroty głowy,
    • uderzenia gorąca.

    Są to normalne objawy, ale należy poinformować o nich personel przeprowadzający badanie. Następnie wykonuje się zdjęcia rentgenowskie po 5 (7), 10, 20, 30 i 60 minutach. Niekiedy wykonuje się także zdjęcia po 6, 12 i 24 godzinach.


    Przeciwwskazania do urografii

     

    Przeciwwskazaniami do wykonania badania urograficznego są:

    • nadwrażliwość (uczulenie) na środek kontrastowy,
    • zaburzenia krzepnięcia,
    • inne alergie,
    • niewydolność nerek (względne przeciwwskazanie),
    • ciąża,
    • wole toksyczne,
    • szpiczak mnogi,
    • ciężkie uszkodzenie wątroby.
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.