zarejestruj się zaloguj się

Ultrasonografia prostaty (TRUS)

Tekst: Miłosz Turkowiak
Ultrasonografia prostaty (TRUS)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. listopada, 2013

Ultrasonografia transrektalna prostaty (ang. TRUS) należy do metod diagnostyki obrazowej i umożliwia dokładne uwidocznienie niektórych narządów miednicy mniejszej za pomocą głowicy USG wprowadzonej do odbytnicy. Z uwagi na anatomię tej okolicy, transrektalne badanie USG służy do oceny prostaty (gruczołu krokowego) i jego sąsiedztwa.

SPIS TREŚCI:

    Zawartość miednicy mniejszej

     

    Ultrasonografia transrektalna (TRUS) wykorzystywana jest w badaniu narządów znajdujących się w okolicach miednicy mniejszej. To część ciała, w której zawarta jest m. in. odbytnica, pęcherz moczowy oraz narządy układu rozrodczego – u mężczyzn są to nasieniowody, pęcherzyki nasienne i gruczoł krokowy (inaczej prostata).

    Prostata przylega do przedniej ściany odbytnicy. Jest to narząd wielkości orzecha włoskiego, odpowiedzialny za produkcję płynu nasiennego. Rak rozwijający się w obrębie gruczołu krokowego (rak prostaty) jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów z powodu nowotworów u mężczyzn. Narząd ten otoczony jest gęstą siecią naczyń żylnych, z czego wynika duże ryzyko przerzutów.

    W sąsiedztwie prostaty położone są również pęcherzyki nasienne i końcowe odcinki nasieniowodów. Dzięki temu za pomocą USG prostaty możliwa jest diagnostyka niektórych przyczyn bezpłodności u mężczyzn.

     

    Na czym polega ultrasonografia transrektalna?

     

    TRUS należy do ultrasonograficznych metod obrazowania. Oznacza to, że do uzyskania obrazu używane są ultradźwięki, które wnikają w głąb tkanek i odbijane są od nich w różny sposób, zależny od budowy poszczególnych struktur. Odbite ultradźwięki powracają do urządzenia i są przetwarzane. Do ich emisji służy odpowiednia głowica (sonda) z odbiornikiem odbitych fal, a utworzony obraz wyświetlany jest na monitorze.

    W przypadku ultrasonografii transrektalnej, sonda wielkości palca wprowadzana jest przez odbyt do odbytnicy. Przesuwanie głowicy po przedniej ścianie odbytnicy umożliwia lekarzowi precyzyjne zobrazowanie gruczołu krokowego, z uwidocznieniem jego wielkości i struktury wewnętrznej. Badanie umożliwia analizę objętości narządu i pomaga w rozpoznaniu zmian patologicznych, w tym zapalnych i nowotworowych. Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, pozwala na wykonanie biopsji prostaty pod kontrolą USG.

    Ponadto może być stosowane w próbach leczenia celowanego raka prostaty, jak brachyterapia i krioterapia. W ultrasonografii transrektalnej oceniane są również leżące w sąsiedztwie gruczołu krokowego pęcherzyki nasienne i końcowe odcinki nasieniowodów. Umożliwia to m.in. rozpoznanie zarośnięcia nasieniowodów jako przyczyny bezpłodności.

     

    Wskazania do ultrasonografii transrektalnej

     

    Badanie to zalecane jest w celu oceny gruczołu krokowego, szczególnie w przypadku:

    • nieprawidłowego wyniku badania per rectum (np. guzek wyczuwalny przez przednią ścianę odbytnicy);
    • trudności w oddawaniu moczu – mogą być one wynikiem powiększenia objętości gruczołu krokowego, który wskutek tego uciska przechodzącą przez niego cewkę moczową. Powiększenie prostaty może być spowodowane przez zmiany łagodne (jak łagodny rozrost stercza) lub złośliwe (rak prostaty). TRUS jest pomocna w odróżnieniu ich od siebie;
    • nieprawidłowych wyników badań krwi – w szczególności podwyższony poziom PSA (ang. Prostate Specific Antigen) nasuwa podejrzenie rozwoju raka prostaty. Nie jest to jednak parametr wystarczający do jego rozpoznania;
    • nieprawidłowych wyników biopsji;

    Badanie może być również wykorzystane jako kontrola w diagnostyce inwazyjnej prostaty (biopsja – pobranie wycinków narządu w celu przeprowadzenia badania mikroskopowego) oraz w leczeniu miejscowym raka prostaty metodami takimi jak:

    • brachyterapia (umieszczenie źródła promieniowania w bezpośredniej bliskości lub wewnątrz guza);
    • krioterapia (miejscowe zamrażanie w temperaturze do -40°C);

    Używana jest też do kontroli aspiracji torbieli i ropni gruczołu krokowego.

    Ponadto TRUS służy do diagnostyki chorób dotyczących pęcherzyków nasiennych i nasieniowodów, które mogą być przyczyną bezpłodności u mężczyzn.

    Ultrasonografia transrektalna prostaty zalecana jest u pacjentów z brakiem lub niedoborem plemników w nasieniu i małą jego objętością oraz z wyczuwalnymi w badaniu per rectum nasieniowodami, w celu oceny drożności dróg wyprowadzających nasienie. Badanie może również potwierdzić obustronną wrodzoną aplazję nasieniowodów (CBAVD).

     

    Jak przebiega ultrasonografia transrektalna?

     

    Przed badaniem USG prostaty potrzebne jest odpowiednie przygotowanie, zależne od tego, czy lekarz planuje biopsję w czasie badania.

    Jeśli biopsja prostaty nie jest planowana, wystarczy, oczyścić odbytnicę 2-4 godziny przed badaniem. Jest to konieczne, aby stolec i gazy nie utrudniały procedury. Najłatwiejszym sposobem jest wykonanie tzw. lewatywy.

    W przypadku planowanej biopsji, powinno się podjąć dodatkowe kroki.

    • Powinno się odstawić wszelkie leki osłabiające krzepnięcie krwi na 7-10 dni przed badaniem (najpopularniejsze z tych leków to aspiryna, warfaryna, klopidogrel, niesteroidowe leki przeciwzapalne). Zapobiegnie to nadmiernemu krwawieniu po badaniu. Dodatkowo przepisany zostanie antybiotyk (np. cyprofloksacyna), który należy zażyć w dzień badania i kontynuować przez następne dni. Szczegóły postępowania przekaże lekarz.
    • Przed badaniem prostaty należy poinformować lekarza o wszystkich lekach, jakie są obecnie przyjmowane. Dotyczy to również środków sprzedawanych bez recepty.
    • W dzień badania trzeba ubrać się w taki sposób, aby bez problemu można było się rozebrać – może to być konieczne w trakcie badania.
    • W niektórych przypadkach pacjent może zostać poproszony o wypicie wody przed rozpoczęciem, gdyż pełny pęcherz ułatwia uwidocznienie gruczołu krokowego.

    Ultrasonografia transrektalna może być wykonana w różnych pozycjach, ale najczęściej przeprowadza się ją w pozycji leżącej na lewym boku z nogami zgiętymi w kolanach. Przed właściwym badaniem, lekarz może wykonać badanie per rectum. Czasami na głowicę ultrasonografu zakładana jest prezerwatywa. Głowica pokrywana jest żelem w celu lepszego poślizgu i zwiększenia precyzji badania. Lekarz wprowadza ją do odbytnicy i rozpoczyna badanie.

    Poruszając sondą, uzyskuje różne przekroje badanego obszaru. Jeśli jest to wskazane, oprócz głowicy wprowadzane są specjalne nakładki, np. z igłami do biopsji. Procedura trwa około 10-15 minut. W czasie obecności sondy w odbytnicy pacjent może odczuwać dyskomfort i wypełnienie, jednak jest to przejściowe, a samo badanie jest bezbolesne (dyskomfort jest podobny, jak podczas badania per rectum).

    W przypadku wykonania biopsji prostaty, czas trwania badania może się wydłużyć. Zostanie podane znieczulenie miejscowe, aby złagodzić nieprzyjemne doznania towarzyszące przebiciu się igły przez ścianę odbytnicy. Po zakończonym badaniu głowica zostanie wyciągnięta, a lekarz poprosi o ubranie się i przystąpi do omówienia wyników badania i jego opisu.

    Jeśli została wykonana biopsja, pacjent zostanie poproszony o spokojne leżenie przez co najmniej 30 minut, w celu obserwacji ewentualnych komplikacji. Wyniki biopsji powinny być gotowe po ok. 2 tygodniach.

     

    Przeciwwskazania do ultrasonografii transrektalnej

     

    Badanie ultrasonografii transrektalnej nie powinno być przeprowadzane w przypadku:

    • hemoroidów,
    • krwawienia z odbytu,
    • braku odbytu/odbytnicy (np. po operacji resekcji odbytnicy),
    • bolesnych zaburzeń w okolicy okołoodbytowej.

    W przypadku TRUS bez biopsji badanie nie wiąże się z ryzykiem powikłań.

    W przypadku biopsji przeprowadzanej pod kontrolą TRUS dodatkowymi przeciwwskazaniami są skaza krwotoczna i zakażenie w obrębie gruczołu krokowego.

    Ponadto przeciwwskazaniem względnym jest przyjmowanie przez pacjenta leków upośledzających krzepnięcie krwi. Po badaniu z biopsją mogą wystąpić przejściowe zaburzenia w postaci niewielkiej bolesności oraz obecności krwi w moczu, stolcu i nasieniu. Utrzymują się one zwykle przez 2-4 tygodnie po badaniu.

    W przypadku silnego bólu, bólu trwającego dłużej niż 48 godzin, silnego krwawienia, trudności w oddawaniu moczu lub objawów infekcji (jak gorączka, dreszcze, pieczenie przy oddawaniu moczu), zgłoś się do lekarza.

    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.