zarejestruj się zaloguj się

Sialografia i sialometria – badania na wykrycie chorób ślinianek

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 28. marca, 2017

Ślinianki (przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa) są gruczołami odpowiedzialnymi za wydzielanie śliny. Niektóre z chorób powodują zaburzenia jej produkcji, prowadząc do suchości w jamie ustnej, tj. kserostomii. Sialografia i sialometria to badania pomocne w wykrywaniu chorób ślinianek, do których należy m.in. zespól Sjögrena, nowotwór lub kamica. Przeciwwskazaniem do badań jest np. ropne zapalenie ślinianek. 

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Choroby ślinianek – co o nich wiadomo?

     

    Wiele schorzeń sprzyja zaburzeniom wydzielania śliny, co powoduje uciążliwą suchość w ustach, czyli kserostomię (rzekoma lub prawdziwa). W wielu przypadkach, aby wyjaśnić przyczynę dysfunkcji ślinianek, pomocne są badania – sialografia i sialometria.

    Ślinianki (przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa) to gruczoły wydzielające ślinę zapewniającą odpowiednie trawienie wstępne pokarmów, a także odpowiednie pH i ochronę jamy ustnej przed stanami zapalnymi oraz bakteriami.

    Zaburzenia drożności kanałów wyprowadzających, stany zapalne lub nowotwory zaburzają wydzielanie śliny. Suchość w jamie ustnej prowadzi do występowania specyficznego odczucia i dyskomfortu w ustach, a także wielu objawów towarzyszących i powikłań zdrowotnych.

    Wtedy, aby ocenić stopień nasilenia zaburzeń w wydzielaniu śliny, wykonywane są badania czynnościowe, takie jak sialometria lub obrazowe – sialografia. Są to mało inwazyjne i bezpieczne badania. Czym różnią się te badania?

     

    Sialometria – na czym polega?

     

    Sialometria to badanie polegające na ocenie ilości wydzielanej śliny bez stymulacji. Badanie jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne – polega na zbieraniu śliny wydzielanej przez 15 minut.

    To badanie w kierunku suchości w ustach jest dodatnie, gdy objętość zebranej śliny wynosi mniej niż 1,5 ml. Badanie tego typu próbowano udoskonalić na drodze połączenia go z analizą chemiczną śliny, czyli ilościową oceną jonów: sodowych, potasowych, fosforanowych, wapniowych, oraz białka i amylazy. Jednak znacznie skuteczniejszym badaniem okazuje się być sialografia.

     

    Sialografia – jak wygląda badanie?

     

    Sialografia to obrazowe badanie polegające na wykonaniu zdjęcia RTG ślinianek przed i po podaniu kontrastu do głównego przewodu gruczołu przyusznego. Umożliwia to ocenę budowy ślinianek i przewodów, a także zlokalizowanie zmian chorobowych i określenie ich zasięgu.

    Przygotowanie ze strony pacjenta nie jest wymagane. Niekiedy dzieciom przed badaniem podaje się delikatny środek uspokajający. Poszczególne etapy badania są następujące:

    • wykonuje się zdjęcie RTG ślinianek (w pozycji siedzącej);
    • pacjentowi podawany jest środek kontrastujący: ujście ślinianki osuszane zostaje tamponem, po czym wykonuje się delikatny masaż w celu uwidocznienia przewodu ślinianki; osoba wykonująca badanie wprowadza cieniutki cewnik na głębokość 2–3 cm, a następnie wstrzykiwany jest środek kontrastujący w objętości 1–2 ml;
    • po podaniu kontrastu ponownie wykonuje zdjęcia RTG w różnych ujęciach (ujęcie boczne, skośne i przednio-tylne).

    Całe badanie trwa około 20 minut i nie jest uciążliwe dla pacjenta. Powikłania po sialografii zdarzają się bardzo rzadko – zazwyczaj sprowadzają się do wystąpienia alergii skórnej po podaniu kontrastu.

    Przeciwwskazaniem do sialografii są: stany zapalne jamy ustnej i gardła, alergie, ropne zapalenia ślinianek oraz ciężki stan ogólny.

     

    Zespół Sjögrena i rak ślinianek – jakie są objawy?

     

    Najczęstszymi wskazaniami do wykonania sialografii są charakterystyczne objawy wskazujące na zaburzenia pracy ślinianek. Najczęstszą przyczyną takich zaburzeń jest zespół Sjögrena (zespół suchości) – choroba autoimmunologiczna prowadząca do stanów zapalnych gruczołów zewnątrzwydzielniczych.

    Inne przyczyny zaburzeń pracy ślinianek to kamica ślinianek bądź nowotwór. Objawy zespół Sjögrena to:

    • stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej;
    • suchość oczu;
    • suchość w jamie ustnej;
    • nasilona próchnica;
    • powiększenie ślinianek, głównie przyusznych;
    • suchość skóry;
    • spadek masy ciała i osłabienie;
    • trudności w połykaniu pokarmów;
    • utrudniona mowa.  

    W przypadku kamicy lub nowotworu ślinianek dodatkowymi symptomami są te wynikające z zamknięcia światła gruczołu wyprowadzającego, tj.: obrzęk ślinianek utrzymujący się do 2 godzin po posiłku oraz ból pojawiający się kilkadziesiąt sekund po rozpoczęciu posiłku, najczęściej na dnie jamy ustnej.

    W diagnostyce zespołu Sjögrena  pomocnicze okazać się mogą badania: USG ślinianek, biopsja gruczołów ślinowych oraz badania krwi – markerów chorób autoimmunologicznych.

    Autor: mgr Justyna Mazur
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.