zarejestruj się zaloguj się

Badanie SPECT – tomografia emisyjna pojedynczych fotonów

Tekst: Kamil Kowal
Badanie SPECT – tomografia emisyjna pojedynczych fotonów
Źródło: Wikimedia Commons; CC BY-SA 3.0
Dodane: 27. listopada, 2014

Badanie SPECT to bardzo dokładne badanie obrazowe. Tomografia emisyjna pojedynczych fotonów wykorzystuje promieniowanie gamma. Bo badania wykorzystuje się radioznaczniki, które wprowadza się do krwi pacjenta. SPECT pozwala cenić strukturę oraz czynność badanych narządów. Badanie wykorzystuje się do badania niemal wszystkich narządów, a także oceny zmian nowotworowych.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest tomografia emisyjna pojedynczych fotonów (SPECT)?

     

    Tomografia emisyjna pojedynczych fotonów (ang. single photon emission computed tomography – SPECT) jest bardzo dokładnym, nieinwazyjnym badaniem obrazowym. Dziedziną nauki zajmującą się badaniami SPECT jest medycyna nuklearna.

    Do obrazowania narządów w tomografii emisyjnej pojedynczych fotonów używa się promieniowania gamma. Promieniowanie gamma jest emitowane przez podane izotopy promieniotwórcze (tzw. radioznaczniki) do krwiobiegu pacjenta. Rozmieszczenie radioznaczników, a także ich przepływ oraz wydzielanie i wydalanie jest przedstawione na ekranie monitora za pośrednictwem gamma kamer. Umieszczony w nich detektor przesuwa się nad badanym narządem. Podaje się niewielkie dawki izotopów, więc badanie jest mało szkodliwe.

    Uzyskane obrazy przy pomocy badania SPECT są bardzo precyzyjne i charakteryzujące się wysoką rozdzielczością, dzięki temu są niezwykle przydatne w diagnostyce lekarskiej. Dzięki temu lekarz może ocenić strukturę oraz czynność badanych narządów.

     

    Czym są radioznaczniki?

     

    Radioznaczniki są to pierwiastki promieniotwórcze, radioizotopy lub izotopy promieniotwórcze. W medycynie nuklearnej znalazły zastosowanie następujące pierwiastki: tal, jod, gal, selen, fluor, kobalt, tlen, żelazo, ksenon, węgiel i azot. Najważniejsze cechy jakimi powinien się charakteryzować radioznacznik to:

    • powinien emitować tylko promieniowanie gamma,
    • powinien mieć na tyle krótki okres półtrwania, aby nie uszkadzać komórek, a tym samym na tyle długi, aby przeprowadzić badanie.

     

    Wskazania oraz przeciwwskazania do wykonania badania SPECT

     

    Wskazaniem do badanie tomografii emisyjnej pojedynczych fotonów jest diagnostyka chorób:

    • kości,
    • nerek,
    • układu nerwowego, w tym mózgu,
    • wątroby,
    • serca i naczyń,
    • tarczycy.

    Ponadto badanie SPECT stosuje się w celu:

    • zróżnicowania złośliwych i łagodnych zmian w sutku – scyntygrafia guzów sutka,
    • oceny hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego,
    • diagnostyki endokrynologicznej,
    • scyntygrafii nowotworów pierwotnych i wtórnych,
    • diagnozy nawracających zapaleń płuc u dzieci,
    • diagnostyki krwawień przewodu pokarmowego, a także – scyntygrafia przewodu pokarmowego, scyntygrafia uchyłka Meckela,
    • lokalizacji gruczolaka przytarczyc – scyntygrafia przytarczyc,
    • diagnostyki guzów ślinianek, zaburzeń wydzielania śliny – scyntygrafia ślinianek,
    • wykrycia ognisk padaczkowych – szczególnie w neurologii pediatrycznej,
    • diagnostyki guzów mózgu, oceny przepływu mózgowego, a także rozmieszczenia receptorów mózgowych.
    • monitorowania przebiegu choroby i ocena zastosowanego leczenia.

    Przeciwwskazania do wykonania badania SPECT to:

    • ciąża lub podejrzenie ciąży przez pacjentkę,
    • nie uzasadnione badanie,
    • badania nie należy przeprowadzać w trakcie trwania radioterapii, chemioterapii, po przebytych operacjach, biopsjach czy po badaniach endoskopowych,
    • w okresie karmienia, należy zrobić przerwę 12 godzinną od chwili podania znacznika, a także nie należy podać dziecku pierwszej porcji mleka po badaniu (w niektórych przypadkach karmienie piersią może być zakazane po badaniu).

     

    Jak wykonuje się i jak wygląda badanie SPECT?

     

    W rozumieniu ogólnym przygotowanie do badania SPECT nie jest szczególnie potrzebne. W pewnych przypadkach, kiedy badanie skierowane jest w okolice układu pokarmowego, zaleca się zgłosić na badanie na czczo. Na badanie należy przyjść w ciepłym, wygodnym ubraniu pozbawionym metalowych elementów. Do badania nie trzeba się rozbierać, natomiast należy zdjąć biżuterię oraz inne przedmioty wykonane z metalu.

    Po zebraniu krótkiego wywiadu w punkcie rejestracyjnym i rozmowie lekarza z pacjentem zostaje założony wenflon przez który będzie podawany izotop. Następnie upoważniona do tego czynu osoba podaje radioaktywny izotop do krwiobiegu pacjenta. Samo wprowadzenie znacznika nie jest bolesne i nie powoduje żadnych przykrych dolegliwości. Później pacjent jest odprowadzony do specjalnego pomieszczenia gdzie kładzie się na leżance i przez około godzinę leży na niej spokojnie i odpoczywa, dzięki temu wprowadzony izotop rozchodzi się po organizmie pacjenta. Okres oczekiwania na dystrybucję środka również zależy od rodzaju badania, może ono trwać krócej, albo dłużej.

    Właściwe badanie przy pomocy tomografii emisyjnej pojedynczych fotonów odbywa się w specjalnym pomieszczeniu, gdzie znajduje się przyrząd do wykonania badania SPECT. Pacjent zostaje umieszczony na leżance, z którą zostanie wprowadzony do urządzenia. Za pomocą specjalnej kamery – tzw. gamma kamery zostaje odczytane rozmieszczenie znacznika w organizmie pacjenta, a także jego przepływy i wydalanie. Promieniowanie pochodzące od izotopów jest wychwytywane przez specjalne detektory. Gamma kamera połączona jest z komputerem. Po zastosowaniu odpowiednich algorytmów, otrzymuje się przestrzenny obraz rozłożonego izotopu w organizmie. Zaleca się pacjentowi, aby w tym czasie przebywał w pozycji nie ruchomej. Czas trwania badania SPECT zależy od badanego narządu i trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.

     

    Po badaniu SPECT

     

    Po zakończonym badaniu tomografii pojedynczych fotonów pacjent nie wymaga dalszej hospitalizacji. Może wrócić do codziennych obowiązków. Podany radiofarmaceutyk nie wpływa na zdolność wykonywania przez pacjenta codziennych funkcji, prowadzenia samochodu, czy też obsługi maszyn.

    Zaleca się spożywanie dużej ilości płynów, aby wypłukać izotop. Przez kilka godzin nie jest wskazany bliski kontakt z małymi dziećmi oraz kobietami w ciąży. W domu należy dokładnie myć ręce przed każdym posiłkiem i po skorzystaniu z toalety, do wycierania rąk należy używać osobnego ręcznika.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.