zarejestruj się zaloguj się

Trójglicerydy

Tekst: Miłosz Turkowiak
Trójglicerydy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. sierpnia, 2014

Trójglicerydy stanowią parametr, będący składową oceny gospodarki tłuszczowej organizmu. Jest to ważna część tzw. profilu lipidowego – badania, które zyskuje szczególnie duże znaczenie w związku z rosnącą liczbą zachorowań na choroby sercowo-naczyniowe. Oznaczenie poziomu trójglicerydów odbywa się przez analizę automatyczną próbki krwi.

SPIS TREŚCI:

    Co to są trójglicerydy?

     

    Razem z węglowodanami i białkami tłuszcze należą do podstawowych źródeł energii. Zaliczamy do nich wiele różnych substancji, w tym właśnie trójglicerydy. W pewnej części są one wytwarzane w organizmie, w pozostałej natomiast trafiają do niego z pokarmami. W przypadku nadmiaru dostarczanej z pożywieniem energii, niewykorzystana jej część przekształcana jest w wątrobie i w tkance tłuszczowej w trójglicerydy, gdzie stanowią one magazyn do późniejszego wykorzystania. Ich transport we krwi między jelitem, wątrobą, tkanką tłuszczową i innymi tkankami odbywa się za pośrednictwem tzw. lipoprotein. Zaliczamy do nich chylomikrony, HDL (tzw. „dobry cholesterol”), LDL i VLDL (tzw. „zły cholesterol”, którego wysoki poziom prowadzi do odkładania się tłuszczów w ścianach naczyń i prowadzi do rozwoju miażdżycy).

    Podwyższony poziom trójglicerydów we krwi jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju tzw. chorób cywilizacyjnych – zwłaszcza chorób sercowo-naczyniowych, rozwijających się na tle miażdżycy naczyń, która doprowadzić może do zawału serca, udaru mózgu i wielu innych powikłań. Stanowi on również jedno z kryteriów rozpoznania tzw. zespołu metabolicznego.

    Wysokie trójglicerydy mogą być przyczyną ostrego zapalenia trzustki i stłuszczenia wątroby. Warto zauważyć, że nieprawidłowy poziom trójglicerydów nie daje zwykle objawów, dopóki nie nastąpi znaczny rozwój powikłań.

    Z drugiej strony dobra kontrola poziomu triglicerydów wiąże się ze znacznym obniżeniem ryzyka powikłań – stąd tak ważne jest regularne badanie ich stężenia.

     

    Kiedy badamy poziom trójglicerydów?

     

    W związku z tym, że hipertriglicerydemia (podwyższony poziom trójglicerydów w krwi) dotyka dużej i stale rosnącej części społeczeństwa, zaleca się regularne oznaczanie stężenia trójglicerydów w ramach profilu lipidowego (obejmuje on również pozostałe parametry gospodarki tłuszczowej – cholesterol LDL i cholesterol HDL).

    Badanie poziomu trójglicerydów wykonać powinny wszystkie osoby po 20. roku życia, zwłaszcza obciążone czynnikami ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Należą do nich:

    • palenie papierosów,
    • nadciśnienie tętnicze (lub jego leczenie),
    • stwierdzona cukrzyca,
    • stan przedcukrzycowy.

    W przypadku uzyskania dobrego wyniku przez osoby bez czynników ryzyka, zaleca się powtarzanie badania co 5 lat. W pozostałych przypadkach częstość kolejnych oznaczeń ustalana jest po konsultacji z lekarzem (zwykle zaleca się powtarzanie badania co roku, również u osób zdrowych po 40. roku życia w przypadku mężczyzn i po 50. roku życia u kobiet).

     

    Inne wskazania?

     

    • Do innych wskazań do badania poziomu trójglicerydów zalicza się kontrolę rozwoju miażdżycy naczyń (w tym choroby niedokrwiennej serca), cukrzycy, otyłości i innych chorób związanych ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym, w celu zapobiegania powikłaniom. Jak wcześniej wspomniano, dobra kontrola poziomu trójglicerydów pozwala w takich przypadkach opóźnić rozwój powikłań.
    • Badanie trójglicerydów wykonuje się w celu kontroli leczenia zaburzeń gospodarki lipidowej (tłuszczowej); w przebiegu leczenia pożądane jest obniżenie poziomu trójglicerydów, stąd oznaczanie ich stężenia jest dobrym sposobem kontroli skuteczności leczenia.
    • Wskazaniem do oznaczenia omawianego parametru jest podejrzenie lub rozpoznanie ostrego zapalenia trzustki, niedoczynności tarczycy, niewydolności nerek, zespołu nerczycowego. W przebiegu wymienionych chorób obserwuje się hipertriglicerydemię, stąd oznaczenie poziomu trójglicerydów może w takich przypadkach wspierać diagnostykę.
    • Trójglicerydy oznacza się w przypadku diagnostyki genetycznie uwarunkowanych zaburzeń gospodarki tłuszczowej. Jeżeli podejrzewa się rodzinną postać dyslipidemii (zaburzeń w profilu lipidowym, w tym związanych z podwyższonym poziomem trójglicerydów). Badanie może zostać wykonane u członków rodziny w celu wczesnego rozpoznania.

     

    Jak przeprowadza się badanie poziomu trójglicerydów?

     

    Badanie poziomu trójglicerydów wykonywane jest przez analizę automatyczną próbki krwi pobranej zwykle przez nakłucie żyły w okolicy dołu łokciowego. W celu zapewnienia miarodajnych wyników, wymagane jest odpowiednie przygotowanie. Ważne jest, aby badanie zostało wykonane na czczo, po upływie 12-14 (wg niektórych zaleceń nawet 16) godzin od ostatniego posiłku. W tym czasie dozwolone jest picie czystej wody.

    W ciągu 24 godzin przed pobraniem próbki nie należy spożywać alkoholu. W ciągu kilku dni przed badaniem poziomu trójglicerydów nie należy modyfikować diety, należy jednak unikać spożywania bardzo tłustych pokarmów. Należy również poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, gdyż wiele z nich wpływa na metabolizm tłuszczów oraz o aktualnych chorobach (zwłaszcza związanych z zaburzeniami krzepnięcia). W przypadku nosicielstwa patogenów przenoszonych drogą krwi – np. wirusów HIV, HBV lub HCV – poinformowanie o tym fakcie personelu laboratorium pozwoli zachować odpowiednie środki bezpieczeństwa.

    Pobranie próbki odbywa się przez nakłucie żyły po uprzednim założeniu na ramię stazy oraz odkażeniu miejsca wkłucia. Krew pobierana jest do probówki. Po wyciągnięciu igły, miejsce wkłucia należy uciskać przez kilka minut. Pozwoli to zapobiec krwawieniu.

     

    Jakie są normy trójglicerydów?

     

    Za prawidłowy wynik badania poziomu trójglicerydów uznaje się poziom trójglicerydów nieprzekraczający 150 mg/dl (jest to równoznaczne z wynikiem poniżej 1.7 mmol/l). W przypadku przekroczenia tych wartości, wynik przyporządkowany jest do jednej z następujących kategorii:

    • 150 –199 mg/dl (1.7–2.3 mmol/l) – stężenie granicznie duże;
    • 200–499 mg/dl (2.3–5.7 mmol/l) – stężenie duże;
    • 500 mg/dl (5.7 mmol/l) i powyżej – stężenie bardzo duże.

    Na podstawie powyższych kategorii przewidywać można ryzyko wystąpienia poszczególnych powikłań. Na wynikach otrzymanych z laboratorium, trójglicerydy oznaczane są zwykle jako TG lub TAG.

     

    Wynik badania – podwyższone i obniżone trójglicerydy

     

    Prawidłowy poziom trójglicerydów interpretuje się jako brak zaburzeń w zakresie ich metabolizmu. Należy jednak mieć na uwadze, że bardzo niskie stężenie trójglicerydów może być objawem stanów zaburzonego wchłaniania z przewodu pokarmowego, nadczynności tarczycy, niedożywienia i wyniszczenia – np. w przebiegu nowotworów, a także rzadkich chorób wrodzonych.

    Podwyższenie stężenia trójglicerydów nazywamy hipertriglicerydemią. W szerszym ujęciu jest to jeden z typów hiperlipidemii. W interpretacji hipertriglicerydemii znaczenie mają stopień podwyższenia poziomu trójglicerydów oraz zmiany pozostałych parametrów profilu lipidowego.

    Podwyższony poziom trójglicerydów wskazywać może na insulinooporność, która jest charakterystyczna dla cukrzycy typu drugiego i stanu przedcukrzycowego. Stanowi on również jedno z kryteriów rozpoznania zespołu metabolicznego. Wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych (w tym zawału serca), wskutek przyspieszania rozwoju miażdżycy. Wartości spełniające to kryterium wiążą się ze znacznym ryzykiem ostrego zapalenia trzustki (jest to stan zagrożenia życia). Jeśli przekraczają 1000 mg/dl, wymagają natychmiastowego podjęcia leczenia.

    Najczęstszą przyczyną hipertriglicerydemii jest:

    • nieprawidłowa dieta (zbyt duża podaż energii i wysoki udział tłuszczów nasyconych),
    • zbyt mała aktywność fizyczna,
    • otyłość.

    Wśród innych przyczyn wysokich trójglicerydów wyróżnia się:

    • palenie papierosów,
    • nadmierne spożywanie alkoholu,
    • choroby nerek,
    • niedoczynność tarczycy,
    • zaburzenia genetyczne.

    Fałszywe wyniki uzyskuje się w przypadku niezachowania warunków badania (zwłaszcza wymaganej przerwy od ostatniego posiłku) oraz w wyniku wpływu leków. Na poziom tłuszczów wpływają zwłaszcza kortykosteroidy, leki stosowane w infekcji wirusem HIV, β-blokery i estrogeny.

    Warto pamiętać, że w leczeniu dobre wyniki uzyskać można odpowiednio modyfikując styl życia, stąd w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, szczególnie ważna jest współpraca z lekarzem.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Co obniża cholesterol?
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.