zarejestruj się zaloguj się

Transaminazy – badanie

Tekst: Katarzyna Paciorek
Dodane: 10. sierpnia, 2015

Termin transaminaza określa dwa enzymy – transaminazę asparaginianową i aminotransferaza alaninowa. Enzymy określane są skrótami – AspAT i AlAT. Wzrost stężenia enzymów może wskazywać na choroby wątroby, zarówno pochodzenia wirusowego, autoimmunologicznego, jak i związanego z nadużywaniem alkoholu. Badanie stosunku AspAT do AlAT określa się jako wskaźnik de Ritisa.

SPIS TREŚCI:

    Czym są transaminazy?

     

    Pod pojęciem transaminaz kryją się dwa enzymy wątrobowe: aminotransferaza asparaginianowa oraz aminotransferaza alaninowa. Enzymy te często określane są również jako: aminotransferazy. Występują one w wątrobie, mięśniu sercowym, a także w mięśniach szkieletowych. W przypadku uszkodzenia komórek wątroby, bądź komórek mięśni, enzymy te przedostają się do surowicy. Dzięki temu możliwe jest oznaczenie ich stężenia z próbki krwi. Do uszkodzenia komórek wątrobowych oraz mięśniowych może dojść w wyniku niedotlenienia, działania toksyn.

    Wartości prawidłowe dla transaminaz to:

    • transaminaza asparaginianowa – AspAT<40IU/l;
    • aminotransferaza alaninowa – AlAT < 40IU/l.

     

    Aminotransferaza alaninowa

     

    Aminotransferaza alaninowa oznaczana jest skrótem AlAT. Głównym miejscem występowania tego enzymu jest wątroba. Wzrost aktywności tego enzymu ma miejsce w przebiegu ostrego uszkodzenia miąższu wątroby. Może dochodzić do niego w wyniku zapalenia wątroby na tle wirusowym, toksycznym, bądź polekowym (np. po przedawkowaniu paracetamolu). W takim przypadku aktywność aminotransferazy alaninowej może przekraczać normę od 10 do nawet 100 razy.

    Gdy wzrost AlAT przekracza normę około 2–10 razy, może mieć to związek z przewlekłymi zapaleniami wątroby, marskością, poalkoholowym zapaleniem wątroby, a także nowotworem wątroby.

    Wzrost aktywności AlAT w granicach około 2 razy powyżej normy może być związany ze stłuszczeniem wątroby, bądź zapaleniem wątroby typu C.

     

    Aminotransferaza asparaginianowa

     

    Aminotransferaza asparaginianowa oznaczana jest skrótem AspAT. Jest enzymem o mniejszej swoistości niż AlAT, bowiem występuje w komórkach takich narządów jak: wątroba, mięsień sercowy, mięśnie szkieletowe, a także nerki oraz mózgu.

    Aktywność tego enzymu znacznie wzrasta w przebiegu ostrego zapalenia wątroby na tle toksycznym. Wysokie wartości mogą również występować u pacjentów z zawałem mięśnia sercowego. Do wzrostu AspAT dochodzi także w przebiegu:

    • marskości wątroby,
    • nowotworów wątroby,
    • zapalenia wątroby na tle wirusowym, bądź autoimmunologicznym,
    • cholestazy zewnątrzwątrobowej.

    Dodatkowo wzrost aktywności aminotransferazy asparaginianowej może być spowodowany zapaleniem trzustki, niewydolnością serca (dochodzi wówczas do niedotlenienia komórek wątrobowych i ich obumarcia).

     

    Kiedy lekarz zleca oznaczenie transaminaz?

     

    Oznaczenie aktywności tych enzymów zlecane jest przez lekarza zwykle razem. Znaczenie w diagnostyce procesu chorobowego ma określenie stosunku aktywności AspAT/AlAT. Wartość ta określana jest mianem wskaźnika de Ritisa.

    Lekarz zleca oznaczenie aminotransferaz w przypadku podejrzenia choroby wątroby. Objawy, które mogą występować wówczas u pacjenta to m.in.: ból w prawym podżebrzu, żółtaczka, świąd skóry, nudności, wymioty, wzdęcia, ogólne złe samopoczucie, zaburzenia krzepnięcia krwi. U kobiet zaburzenia miesiączkowania. U mężczyzn mogą wystąpić takie zaburzenia jak utrata libido, powiększenie gruczołów piersiowych.

    Oznaczenie aktywności aminotransferaz wykonuje się z próbki krwi. Pacjent na pobranie krwi powinien zgłosić się na czczo.

     

    Wskaźnik de Ritisa

     

    Określenie wartości współczynnika ma znaczenie, tylko wówczas, gdy aktywności aminotransferaz przekraczają granicę normy <5 krotnie. Określa on stosunek aktywności aminotransferazy asparaginianowej do aminotransferazy alaninowej – AspAT/AlAT.

    Wskaźnik de Ritisa <1 może oznaczać:

    • ostre wirusowe zapalenie wątroby;
    • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby;
    • autoimmunologiczne zapalenie wątroby;
    • niealkoholowe stłuszczenie wątroby;
    • hemochromatozę;
    • uszkodzenie hepatocytów przez toksyny.

    Wskaźnik de Ritisa >1 może oznaczać:

    • marskość wątroby;
    • stłuszczenie wątroby;
    • choroby wątroby, które spowodowane są przez nadmierne spożywanie alkoholu.

    Z taką wartością wskaźnika de Ritisa możemy mieć do czynienia u pacjentów z zawałem mięśnia sercowego.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wskaźnik de Ritisa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.