zarejestruj się zaloguj się

Test na krew utajoną w kale – jakie badanie na krew utajoną wybrać?

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 14. lutego, 2017

Krew w kale może świadczyć o chorobach układu pokarmowego. Krew w stolcu to wynik krwawienia z układu pokarmowego. Czasem mamy do czynienia z krwią utajoną w kale. Należy pamiętać, że choroby, takie jak np. rak jelita grubego, mogą przez pewien czas nie dawać objawów. Test na krew utajoną to bezpieczny test przesiewowy. Badanie na krew utajoną (FOBT) można przeprowadzić w laboratorium oraz warunkach domowych.

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Krew w kale a krwawienie z układu pokarmowego

     

    Codziennie wraz z kałem wydalane są minimalne ilości krwi, które nie są wykrywane żadnymi testami. Każda ilość krwi większa niż ta fizjologiczna, stanowi powód do obaw. Krew w stolcu może świadczyć o krwawieniu występującym w każdym odcinku przewodu pokarmowego.

    Krew w kale widoczna gołym okiem może świadczyć o obecności krwawiących hemoroidów, wtedy stolec wygląda jakby był nakropiony świeżą, żywoczerwoną krwią. Inną przyczyną zauważalnej makroskopowo krwi w stolcu jest choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz rak jelita grubego.

    Świeże krwawienie z odbytu podczas wypróżniania może także świadczyć o obecności infekcji, np. duru brzusznego, czerwonki, a także w przebiegu skaz krwotocznych.

    Natomiast smoliste, czarne stolce są manifestacją krwawień z górnych odcinków przewodu pokarmowego – przełyku, żołądka czy dwunastnicy.

     

    Krew utajona w kale – co to znaczy?

     

    W kale może występować również tzw. krew utajona. To nic innego, jak krew niezauważalna gołym okiem, której wykrycie na jak najwcześniejszym etapie jest kluczowe dla ograniczenia stopnia zaawansowania choroby.

    Co oznacza utajona krew w kale? Najczęściej świadczy o krwawieniach z wrzodu żołądka lub dwunastnicy, obecności polipów, ale także raka jelita grubego. I to właśnie podejrzenie tego ostatniego schorzenia jest najważniejszą przesłanką do wykonania testu na krew utajoną w kale.

    Bardzo wiele chorób układu pokarmowego, w tym rak jelita grubego, może przez dłuższy okres czasu przebiegać bezobjawowo. Idealnym testem przesiewowym wydaje się być test na krew utajoną w kale, który w nieinwazyjny i całkowicie bezpieczny dla pacjenta sposób może wykryć krwawienie z przewodu pokarmowego (z dowolnego jego odcinka).

     

    Test na krew w kale – kiedy wykonać badanie?

     

    Test na krew utajoną powinien być wykonywany co roku u każdej osoby po 50. roku życia. Postępowanie takie jest elementem profilaktyki raka jelita grubego – drugiego co do częstości występowania nowotworu złośliwego w Polsce.

    Inne wskazania do badania na krew utajoną w kale to:

    • występowanie charakterystycznych objawów ze strony układu pokarmowego: nawracające bóle brzucha, naprzemienne biegunki i zaparcia, czarne stolce, problemy trawienne, nagły spadek masy ciała;
    • ustalenie przyczyny niedokrwistości, która może być spowodowana krwawieniami z przewodu pokarmowego; badanie na krew utajoną wykonywane jest zarówno u pacjentów z objawami anemii (osłabienie, bladość, męczliwość, kołatanie serca, zawroty głowy), jak i u tych, u których na anemię wskazują wyniki badań laboratoryjnych (obniżony hematokryt, obniżona hemoglobina, obniżone żelazo we krwi, zmniejszone wysycenie transferryny).

    Badanie na krew utajoną w kale wykonuje się także w przypadku postępowania profilaktycznego u osób z rodzin dotkniętych przypadkami raka jelita grubego.

     

    Badanie na krew utajoną – jakie testy na badanie kału?

     

    Który test na krew w kale jest lepszy? Najczęściej wykonywane badanie kału na krew utajoną to test gwajakolowy. Jednorazowy wynik wykrywa krew utajoną jedynie u 30 proc. pacjentów, stąd wymagane jest wykonanie serii trzech oznaczeń. Wynik obciążony jest pewnym odsetkiem wyników fałszywych. Wynik fałszywie dodatni wynika ze stosowania diety obfitującej w mięso, stąd na trzy dni przed badaniem warto zrezygnować ze spożywania dużych ilości mięsa. Wynik fałszywie ujemny może wynikać z zażywania dużych ilości witaminy C. Cena testu gwajakolowego to ok. 14 zł.

    Badanie kału na krew utajoną (FOBT) wykonane może być zarówno w laboratorium, jak i w warunkach domowych. Obecnie dostępne są trzy metody oznaczania krwi utajonej w kale:

    • testy gwajakalowe – wykorzystują właściwości obecnego w próbce kału hemu, czyli składnika krwinek czerwonych; dodany do badanej próbki kwas gwajakolowy, na skutek reakcji utlenienia, zabarwia się na niebiesko;
    • testy immunochemiczne – wykrywające białka wskazujące na obecność krwi: albuminę, hemoglobinę oraz globinę; użycie specyficznych przeciwciał powoduje powstanie kompleksów immunologicznych, które mogą być uwidocznione różnymi technikami;
    • test porfirynowy – umożliwiający ilościową ocenę hemoglobiny w kale.

    Znacznie bardziej czułym testem jest badanie na krew utajoną metodą immunochemiczną. Ten test na krew utajoną jest mniej podatny na interferencje spowodowane dietą, ponadto wykrywa tylko krew pochodząca z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, co ma szczególne znaczenie w profilaktyce raka jelita grubego. Cena badania na krew utajoną metodą immunochemiczną to około 22 zł.

    Dostępny jest także bibułkowy test domowy – polega on na wykorzystaniu bibułek testowych, które wrzuca się do toalety po oddaniu kału. Mimo sprawdzenia wiarygodności testu poprzez użycie bibułki kontrolnej, zawsze istnieje ryzyko ingerencji środków czyszczących do toalet w wynik testu.

    Domowy test na krew utajoną jest zatem najmniej wiarygodny i ma wartość jedynie orientacyjną. Koszt testu domowego to 20 zł, można go w każdej aptece.

     

    Badanie kału na krew utajoną – jak przebiega?

     

    Przed wykonaniem testu na krew utajoną należy na dwa dni przed badaniem zrezygnować ze stosowania środków przeczyszczających oraz kwasu acetylosalicylowego. Należy także zrezygnować z picia alkoholu. Ponadto w przypadku testu gwajakolowego konieczna jest rezygnacja z diety bogatej w mięso na trzy dni przed badaniem.

    Należy wykonać trzy oznaczenia kału z trzech różnych próbek, pobranych w przeciągu kilku dni. Nie należy pobierać kału podczas krwawienia hemoroidów oraz do trzech dni po krwawieniu miesięcznym. Próbkę należy pobrać czystą szczoteczką do specjalnego pojemniczka, unikając zanieczyszczenia próbki moczem.

    W przypadku diagnostyki krwi utajonej w kale wynik dodatni wymaga dalszej diagnostyki – wykonywana jest m.in. kolonoskopia w celu zlokalizowania miejsca krwawienia oraz morfologia i żelazo. Te badania laboratoryjne pozwalają oszacować obecność utraty krwi.

    Autor: mgr Justyna Mazur
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Angiodysplazja jelita grubego

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.