zarejestruj się zaloguj się

Profil lipidowy

Tekst: Kamil Kowal
Profil lipidowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. września, 2014

Profil lipidowy, inaczej lipidogram to badanie, które ma na celu oznaczenie stężenie frakcji cholesterolu HDL i LDL, a także poziomu trójglicerydów. Kontrola gospodarki lipidowej jest ważna u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, z nadciśnieniem tętniczym. Podwyższone składowe profilu lipidowego wskazywać mogą na hipercholesterolemię rodzinną, choroby nerek, tarczycy.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest profil lipidowy?

     

    Mianem profilu lipidowego nazywa się badanie krwi pozwalające określić stężenie cholesterolu, jego frakcji HDL oraz LDL, a także poziom trójglicerydów. Wykonanie lipidogramu pozwala dokładniej określić gospodarkę tłuszczową w organizmie pacjenta, aniżeli pojedyncze oznaczenie cholesterolu całkowitego. Cholesterol całkowity stanowi sumę cholesterolu LDL (zwanego „złym cholesterolem”) oraz cholesterolu HDL (zwanego „dobrym cholesterolem”). Zachowanie odpowiedniego bilansu pomiędzy wymienionymi powyżej składnikami profilu lipidowego chroni przed pojawieniem się poważnych dolegliwość m.in. miażdżycą, chorobą wieńcową, zawałem serca, a nawet udarem mózgu.

    Cholesterol jest tłuszczowym związkiem chemicznym. Jego głównym źródłem w organizmie człowieka jest spożywany pokarm (pochodzenie egzogenne cholesterolu). Alternatywnym źródłem tego związku w organizmie ludzkim jest synteza cholesterolu w wątrobie (pochodzenie endogenne). Cholesterol pełni kilka istotnych funkcji w organizmie, m.in. odpowiedzialny jest za budowanie błon biologicznych, bierze udział w tworzeniu hormonów sterydowych (testosteron, estrogen, kortyzol, aldosteron), syntezie kwasów żółciowych – niezbędnych podczas trawienia pokarmów), niezbędny jest również w syntezie i przyswajaniu witaminy D.

    Głównym zadaniem cholesterolu HDL jest usuwanie cholesterolu z tkanek obwodowych, jest to działanie protekcyjnie przed miażdżycą. Dzięki osłonie proteinowej utworzonej przez „dobry cholesterol” tłuszcze w mniejszym stopniu odkładają się na ścianach naczyń. „Zły cholesterol”, jeżeli jest go za dużo we krwi krążącej, odkłada się w tętnicach, przyczyniając się tworzenia blaszek miażdżycowych, które z kolei powodują zwężenie naczyń krwionośnych. Z tej właśnie przyczyny pacjenci z zaburzoną gospodarką lipidową zapadają na choroby sercowo-naczyniowe.

    Trójglicerydy pełnią funkcję magazynowania oraz dostarczania organizmowi energii. Trójglicerydy dostarczane są człowiekowi razem z pokarmem, dlatego ważna jest dieta stosowana przez pacjenta.

     

    Kiedy wykonuje się profil lipidowy?

     

    Wykonanie profilu lipidowego zaleca się u wszystkich osób. Systematyczne jego oznaczanie powinny wykonywać kobiety po 45 roku życia, natomiast mężczyźni po 35 roku życia. Wczesne wykonanie lipidogramu i wykrycie ewentualnych zaburzeń gospodarki lipidowej pozwala na uniknięcie negatywnego oddziaływania cholesterolu na naczynia krwionośne.

    Badanie powinno się wykonywać u osób, u których rodzinnie występują problemy z zachowaniem prawidłowych wartości gospodarki lipidowej, a także u osób cierpiących na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, palących papierosy, otyłych – stosujących złą dietę, w rodzinach z obciążonym wywiadem rodzinnym dotyczącym chorób sercowo-naczyniowych, u osób z podejrzeniem hipercholesterolemii pierwotnej i wtórnej.

    Oznaczenie profilu lipidowego zalecane jest również u osób przyjmujących leki regulujące poziom cholesterolu lub triglicerydów. Pełni funkcję kontrolującą proces leczenia w zaburzeniach gospodarki lipidowej.

     

    Jak wykonuje się profil lipidowy?

     

    Na oznaczenie lipidogramu należy zgłosić się rano, na czczo – ostatni posiłek zaleca się spożyć o godzinie 18 dnia poprzedzającego badanie. W dniu poprzedzającym badanie zaleca się ograniczenie spożywania potraw tłustych, nadmiernej ilości słodyczy, a także alkoholu. Po zdezynfekowaniu miejsca ukłucia, wprowadza się cienką igłę do żyły, najczęściej zlokalizowanej w dole łokciowym, tam żyły są najlepiej widoczne, a także proces wkłuwania jest łatwiejszy. Następnie nie wielką ilość krwi pobiera się do strzykawki lub specjalnej próbówki próżniowej. Po uzyskaniu próbki wyjmuje się igłę, a miejsce ukłucia uciska się wacikiem, aby nie powstał w tym miejscu siniak.

    Otrzymaną probówkę przesyła się do analizy.

     

    Parametry profilu lipidowego

     

    Prawidłowe wyniki poszczególnych składowych profili lipidowego:

    • cholesterol całkowity 3,0-5,2 mmol/l (114-200 mg/dl),
    • cholesterol LDL <2,6 mmol/l,
    • cholesterol HDL u mężczyzn >1,0mmol/ l, u kobiet >1,3 mmol/l.

    Należy pamiętać, aby każdy otrzymany z laboratorium wynik skonsultować z swoim lekarzem.

     

    Profil lipidowy – wyniki

     

    Podwyższone składowe profilu lipidowego występuje w:

    • hipercholesterolemii rodzinnej,
    • hipercholesterolemii wielogenowej,
    • rodzinnym defekcie apolipoproteiny B100,
    • niedoczynności tarczycy – upośledzona,
    • zespole nerczycowym,
    • przewlekłej chorobie nerek,
    • chorobie wątroby przebiegające z cholestazą,
    • przebiegu kuracji lekami (prostaglandyny, kortykosteroidy oraz inhibitory proteazy stosowane w leczeniu zakażenia HIV),
    • zwiększonej podaży cholesterolu w przyjmowanych pokarmach.

    Obniżone składowe profilu lipidowego towarzyszą:

    • nadczynności tarczycy (zwiększony metabolizm cholesterolu),
    • zaawansowanej marskość i innym ciężkim uszkodzeniom miąższu wątroby (uszkodzenie hepatocytów skutkujące niedostateczną biosyntezą cholesterolu),
    • sepsie,
    • wyniszczeniu, niedożywieniu,
    • upośledzonemu wchłanianiu cholesterolu z przewodu pokarmowego (zespoły wadliwego trawienia oraz wchłaniania).
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Test na cholesterol

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.