zarejestruj się zaloguj się

Poziom cholesterolu – normy – jakie są przyczyny wysokiego cholesterolu?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Dodane: 16. grudnia, 2016

Cholesterol to substancja o właściwościach podobnych do tłuszczu. Badanie poziomu cholesterolu wykonuje się profilaktycznie lub w celu monitorowania leczenia podwyższonego cholesterolu (np. lekami obniżającymi cholesterol). Pierwsze badanie cholesterolu należy wykonać po ukończeniu 20. roku życia. Przyczyny wysokiego cholesterolu to m.in. niezdrowy styl życia i nieodpowiednia dieta. Jakie są normy cholesterolu? 

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Cholesterol – co to jest? Jakie badania na cholesterol wykonać?

     

    Cholesterol to naturalnie występująca w organizmie substancja o właściwościach podobnych do tłuszczu, niezbędna do prawidłowej pracy całego ciała. Spełnia wiele ważnych funkcji – między innymi bierze udział w budowie błon komórek oraz produkcji niektórych hormonów. Wykorzystywany jest w syntezie składników żółci, która ułatwia trawienie tłuszczu.

    Większość cholesterolu powstaje w wątrobie, resztę natomiast dostarczamy z jedzeniem. Mimo istotnej roli jaką spełnia, wysoki cholesterol utrzymujący się przez dłuższy czas okazuje się być szkodliwy dla zdrowia. Stan taki uznawany jest za jeden z najważniejszych czynników powodujących rozwój chorób serca i tętnic. Te zaś często stają się bezpośrednią przyczyną tak poważnych powikłań, jak: zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn. Problem jest o tyle istotny, że dotyczy dużej części społeczeństwa – szacuje się, że około 60 proc. wszystkich zdrowych Polaków ma nieprawidłowy poziom cholesterolu we krwi.

    Wczesne wykrycie  hipercholesterolemii (tak fachowo określa się stan podwyższonego poziomu cholesterolu) jest ważne, gdyż odpowiednie postępowanie wdrożone na wczesnym etapie jest zazwyczaj najbardziej skuteczne i często pozwala uniknąć konieczności przyjmowania leków. W celu możliwie szerokiej analizy w większości przypadków wykonuje się tzw. lipidogram – obejmuje on, oprócz badania samego poziomu cholesterolu, także jego poszczególne składowe. Należą do nich HDL (tzw. dobry cholesterol) oraz LDL (tzw. zły cholesterol). Ponadto bada się stężenie tzw. trójglicerydów.

     

    Poziom cholesterolu – kiedy wykonać badanie cholesterolu?

     

    Badanie poziomu cholesterolu wykonuje się w dwóch sytuacjach: jako badanie profilaktyczne oraz jako narzędzie służące do kontroli skuteczności leczenia.

    W pierwszym przypadku celem badania jest sprawdzenie, czy poziom cholesterolu w krwi jest prawidłowy i czy należy podjąć działania dążące do korekcji ewentualnych nieprawidłowości, np. zwiększyć aktywność fizyczną lub wprowadzić poprawki do codziennej diety (np. stosowanie diety na obniżenie cholesterol). Zaleca się, aby pierwsze badanie poziomu cholesterolu wykonała każda osoba, która ukończyła 20. rok życia.

    Termin kolejnych badań uzależniony jest od otrzymanych wyników cholesterolu. W przypadku wyniku prawidłowego następne badanie wykonuje się po upływie 5 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku powinien on być skonsultowany z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniej strategii działania.

    Druga sytuacja dotyczy osób, u których zaistniała konieczność przyjmowania leków na cholesterol (obniżających jego poziom) lub innych farmaceutyków, które mogą wpływać na jego poziom (podwyższać go lub obniżać). W tym przypadku sprawdzenie poziomu cholesterolu jest najłatwiejszym sposobem oceny prawidłowości dobrania leków i dawek, a także może stanowić sposób monitorowania działań niepożądanych.

    Czasem konieczne staje się częstsze wykonywanie badań cholesterolu (nawet kilka razy w roku). Zależy to m.in. od: wysokości poziomu cholesterolu, rodzaju przyjmowanych leków i współistniejących chorób czy nałogów.

    Badanie poziomu cholesterolu bywa wykorzystywane również w celu diagnostyki chorób przebiegających z jego podwyższeniem – np. niedoczynności tarczycy czy hipercholesterolemii rodzinnej.

     

    Badanie cholesterolu – jak wygląda?

     

    Badanie poziomu cholesterolu nie różni się w sposób znaczący od badania innych parametrów krwi. Próbkę wykorzystywaną do analizy uzyskuje się przez nakłucie żyły sterylną igłą i zebranie niewielkiej ilości krwi do probówki (badanie krwi). Najczęściej nakłuwa się żyłę w dole łokciowym lub na przedramieniu. Próbka zostaje następnie poddawana automatycznej analizie.

    Jak się przygotować do badania cholesterolu? Pamiętajmy, że na poziom cholesterolu i innych oznaczanych przy okazji parametrów (szczególnie trójglicerydów) istotny wpływ może mieć nasza dieta. Wyniki stają się niemiarodajne szczególnie wtedy, gdy przed badaniem spożyta zostanie duża ilość tłustego jedzenia. Z tego względu przed pobraniem krwi do badania powinniśmy całkowicie powstrzymać się od jedzenia przez około 12–14 godzin. W praktyce oznacza to, że jeśli krew będzie pobrana następnego dnia o godzinie 8:00 rano, ostatni posiłek powinniśmy spożyć wieczorem, między godziną 18:00 i 20:00. W tym czasie dozwolone jest tylko picie czystej wody. Dodatkowo, w trosce o wiarygodność wyników, w ciągu 2–3 dni przed badaniem nie należy spożywać posiłków bogatych w tłuszcz (np. mięsa z grilla czy fast foodów).

     

    Lipidogram – jakie są normy cholesterolu?

     

    Cholesterol bada się najczęściej w ramach tzw. lipidogramu. Trzeba mieć na uwadze, że wytyczne dotyczące prawidłowego stężenia poszczególnych parametrów zmieniają się co pewien czas i zależą od wielu indywidualnych cech osoby badanej. Z tego względu wyniki cholesterolu powinny być zawsze interpretowane przez lekarza.

     W skład wspomnianego lipidogramu wchodzą elementy opisane poniżej.

    • Cholesterol całkowity (oznaczany skrótem TC) – jest to parametr oznaczający całkowity poziom cholesterolu we krwi, stanowiący sumę wszystkich jego składowych. Za prawidłowe uznajemy stężenie 114–190 mg/dl lub 3,0–4,9 mmol/l.
    • Cholesterol HDL(potocznie dobry cholesterol, na wynikach oznaczany jako HDL-C) – jest to składowa cholesterolu obecnego we krwi, którą uznaje się za korzystną dla zdrowia. Wysoki poziom HDL stanowi czynnik ochronny przed chorobami wynikającymi z wysokiego cholesterolu. Jego poziom powinien być nie mniejszy niż 50 mg/dl lub 1,3 mmol/l u kobiet oraz nie mniejszy niż 40 mg/dl lub 1 mmol/l  u mężczyzn.
    • Cholesterol LDL(potocznie zły cholesterol, oznaczany jako LDL-C) – to on w największym stopniu odpowiada za ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych. Pożądany poziom LDL zależy od wielu czynników, tworzących wspólnie tzw. poziom ryzyka sercowo-naczyniowego. Osoby z umiarkowanym ryzykiem sercowo-naczyniowym powinny mieć poziom LDL-C niższy niż 115 mg/dl (3 mmol/l). W przypadku dużego ryzyka poziom ten nie powinien przekraczać 100 mg/dl (2,5 mmol/l). Przy ryzyku bardzo dużym maksymalny dopuszczalny poziom wynosi 70 mg/dl (1,8 mmol/l).
    • Trójglicerydy (TG lub TAG) – nie należą one do frakcji cholesterolu, jednak stanowią bardzo ważną część związków tłuszczowych obecnych we krwi, są związane z metabolizmem cholesterolu i w podobny sposób przyczyniają się do rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych.

    Spośród wszystkich elementów lipidogramu to właśnie poziom trójglicerydy najsilniej zależą od naszej diety. Ich poziom nie powinien przekraczać 150 mg/dl lub 1,7 mmol/l.

     

    Podwyższony i wysoki cholesterol – co robić?

     

    Po otrzymaniu wyników badania cholesterolu powinno ono być prawidłowo zinterpretowane, odniesione do indywidualnych cech osoby badanej i, jeśli to konieczne, powinny zostać zaplanowane kolejne działania – w tym czas następnego badania. Zadanie to jest złożone i nie może być opisane w kilku zdaniach. W związku z tym wyniki powinny być zawsze skonsultowane z lekarzem. Prawidłowy wynik badania profilaktycznego lub kontrolnego może uspokoić nas na pewien czas. Jeśli nie mieliśmy nigdy problemu z wysokim cholesterolem, możemy spokojnie poczekać 5 lat na wykonanie kolejnego badania. W przypadku wyniku nieprawidłowego oraz w przypadku badań kontrolnych w trakcie leczenia powinniśmy wykonywać badania w odstępach zaleconych przez lekarza.

    Wysoki cholesterol, a zwłaszcza podwyższony poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz niski HDL, jest groźny dla zdrowia. Jednocześnie przez długi czas zmiany te nie dają żadnych zauważalnych objawów. Z tego względu wiele osób uważa problem za nieistotny i zaniedbuje leczenie. Pamiętajmy, że prowadzi to do ciągłego nawarstwiania uszkodzeń, które, gdy już dadzą objawy, często okazują się bardzo niebezpieczne i nieodwracalne lub bardzo trudne do leczenia. Z tego względu – szczególnie gdy nasze wyniki znacznie przekraczają normę – powinniśmy pozostać pod stałą opieką lekarza.

    Szczególną troskę o poziom cholesterolu powinny przykładać osoby, których najbliżsi cierpią na choroby serca i naczyń (w tym między innymi chorobę wieńcową, zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn). W tych przypadkach zawsze należy brać pod uwagę obciążenie genetyczne, zwiększające wyraźnie ryzyko. Osoby te powinny wykonywać badania cholesterolu częściej (zgodnie z zaleceniami lekarza).

    Stosowane obecnie leki na cholesterol okazują się skuteczne u niemal wszystkich, którzy je stosują. Nie są jednak zupełnie obojętne dla naszego organizmu.

    Podwyższony poziom cholesterolu w większości przypadków związany jest z przyzwyczajeniami dotyczącymi diety i aktywności fizycznej i stanowi jedną z przyczyn tzw. chorób cywilizacyjnych. Oznacza to, że w wielu przypadkach można uniknąć przyjmowania leków dzięki przestrzeganiu zasad zdrowego stylu życia.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Test na cholesterol
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.