zarejestruj się zaloguj się

Niski poziom żelaza

Tekst: lek. Kamil Kowal
Dodane: 02. marca, 2017

Żelazo to pierwiastek biorący udział w produkcji czerwonych krwinek (erytrocytów). Poziom tego pierwiastka oznacza się, wykonując badanie krwi i analizując wyniki morfologii. Niski poziom żelaza może wystąpić u dzieci, dorosłych i kobiet w ciąży. Objawy obniżonego stężenia tego pierwiastka to m.in.: wypadanie włosów i łamliwość paznokci oraz zaburzenia pamięci. Znaczny brak żelaza może prowadzić do niedokrwistości (anemii)

lek. Kamil Kowal
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Żelazo we krwi – jaką pełni funkcję?

     

    Żelazo jest zaliczane do bardzo ważnych pierwiastków występujących w organizmie człowieka i warunkujących jego prawidłowe działanie. Nie jest ono endogennie produkowane przez organizm człowieka, dlatego ważne, aby dostarczać odpowiednią ilość tego pierwiastka wraz z przyjmowanym pokarmem.

    Żelazo wchłaniane jest w początkowym odcinku jelita cienkiego – dwunastnicy, następnie wiąże się z transferyną i wraz z krwią transportowane jest do szpiku kostnego, mięśni, śledziony i wątroby. Wątroba magazynuje ten pierwiastek, a jego zapasy są uwalniane np. w trakcie krwawienia.

    Żelazo pełni ważną funkcję podczas produkcji czerwonych krwinek (erytrocytów). Jest składnikiem budulcowym hemoglobiny oraz mioglobiny. Przyczynia się do prawidłowego działania enzymów tkankowych, metabolizmu cholesterolu oraz detoksykacji toksycznych substancji w wątrobie. Pierwiastek ten wspiera także działanie układu nerwowego oraz układu odpornościowego poprzez zwalczanie bakterii i wirusów.

     

    Brak żelaza – jakie są przyczyny?

     

    Przyczynami niskiego (obniżonego) poziomu żelaza może być nadmierna utrata krwi, w tym krwawienie menstruacyjne u kobiet czy krwawienia z przewodu pokarmowego lub układu moczowego.

    Do innych przyczyn za niskiego żelaza we krwi zalicza się:

    • nieprawidłową dietę, która nie zaspakaja zapotrzebowania na żelazo (niedobory żywieniowe),
    • nadmierne zapotrzebowanie wynikające ze stanu, w jakim znajduje się pacjent, np. dojrzewanie, niedobór żelaza i anemia w ciąży, laktacja, leczenie erytropoetyną, przełom retikulocytowy,
    • nieprawidłowe wchłanianie w przewodzie pokarmowym – zespół upośledzonego wchłaniana/trawienia, zespół poresekcyjny, przewlekłe stany zapalne przewodu pokarmowego z towarzyszącą biegunką,
    • chorobę przewlekłą z niedokrwistością.

    Wymienić należy tu także nadmierne odkładanie się żelaza w tkankach, np. w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, w przebiegu stanów zapalnych.

     

    Niski poziom żelaza – jakie są objawy?

     

    W początkowym okresie niskie żelazo we krwi organizmie manifestowany będzie zawrotami głowy, uczuciem szybkiej pracy serca (szybsze bicie serca, kołatanie) czy apatią, czyli stanem zobojętnienia wyrażonym mniejszą wrażliwością na bodźce emocjonalne i fizyczne.

    Wśród innych objawów obniżonego żelaza wymienia się:

    • zaburzenia pamięci i koncentracji,
    • suchą skórę z tendencją do powstawania siników,
    • łamliwość i kruchość paznokci,
    • wypadanie włosów,
    • obniżenie odporności, częste przeziębienia, zajady w kąciku ust.

    Znaczne zaawansowanie stanu niedoboru tego pierwiastka we krwi będzie skutkowało rozwojem niedokrwistości z niedoboru żelaza (anemii).

     

    Niedobór żelaza u dziecka i młodzieży

     

    Na niedobór żelaza we krwi szczególnie narażone są niemowlęta między 6. a 20. miesiącem życia, a także młodzież w okresie dojrzewania. Młody organizm w trakcie rozwoju potrzebuje dużo substancji odżywczych i odpowiedniego zaopatrzenia w tlen. Musi być także odporny na działanie czynników chorobotwórczych. Z tych względów wzrasta zapotrzebowanie na mikro- i makroelementy, m.in. na żelazo.

    Początkowo zostają zużywane zapasy, które zgromadzone są np. w wątrobie. Po ich wyczerpaniu zaczynają się pojawiać pierwsze objawy niedoboru żelaza u dziecka.

    Przyczyną niskiego żelaza w surowicy krwi jest nieprawidłowe odżywianie. Pacjent przyjmuje zbyt małą ilość pierwiastka, która nie pokrywa zapotrzebowania organizmu.

     

    Badanie żelaza a wyniki morfologii

     

    Oprócz oznaczenia stężenia żelaza we krwi pacjenta można wykonać również inne badania, na wynik których ma wpływ zbyt niski poziom tego pierwiastka.

    Zmiany w morfologii krwi będą związane z niskim poziomem żelaza przechodzącym w niedokrwistość z jego niedoboru żelaza.W badaniu krwi pod kątem anemii ocenia się: ilość krwinek czerwonych – erytrocytów, ilość hemoglobiny (Hb), hematokryt (Ht), średnią objętość krwinki czerwonej (MCV) i masę hemoglobiny w krwinkach czerwonych (MCH), a także średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach czerwonych (MCHC). Ponadto gospodarkę żelaza ocenia się za pomocą: całkowitej zdolności wiązania żelaza w surowicy (TIBC) oraz stężenia transferyny w surowicy.

     

    Żelazo – norma – kiedy wykonać badanie krwi?

     

    Oznaczenie stężenia żelaza powinno wykonywać się w godzinach porannych, będąc na czczo. Kobiety nie powinny zgłaszać się na badanie w trakcie miesiączki. Do wykonania badania potrzebna jest niewielka ilość krwi pacjenta, którą można uzyskać poprzez nakłucie naczynia żylnego w dole łokciowym. Pobrany materiał umieszcza się w jałowej probówce i przekazuje do laboratorium w celu wykonania badania.

    Norma żelaza jest uzależniona od wieku pacjenta.

    • Noworodki (100–250 µg/dl).
    • Niemowlęta (40–100 µg/dl).
    • Starsze dzieci (50–120 µg/dl),
    • Dorośli mężczyźni (65–175 µg/dl).
    • Dorosłe kobiety (50–170 µg/dl).
    Autor: lek. Kamil Kowal

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.