zarejestruj się zaloguj się

Kreatynina w surowicy krwi – badanie

Tekst: Kamil Kowal
Dodane: 20. lipca, 2015

Oznaczenie kreatyniny w surowicy krwi jest stosowane do oceny zdolności filtracyjnej nerek. Stanowi podstawowe badanie w celu określenia przesączania kłębuszkowego nerek. Oznaczenie kreatyniny we krwi stosuje się przed zabiegami operacyjnymi oraz przed badaniami diagnostycznymi z użyciem kontrastu. Podwyższone wyniki kreatyniny w surowicy mogą wskazywać na zaburzenie funkcjonowania nerek.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest kreatynina?

     

    Kreatynina jest azotowym związkiem organicznym powstającym w procesie metabolizmu zachodzącego w mięśniach człowieka. Powstała kreatynina trafia do krążącej krwi. Z krwią trafia do nerek, a konkretnie do kłębuszków nerkowych, gdzie zostaje przefiltrowana do moczu. Wraz z moczem kreatynina ulega wydaleniu z organizmu człowieka. Wynika z tego, że poziom kreatyniny można oznaczać zarówno w surowicy krwi jak i w moczu.

    Ilość kreatyniny we krwi zależna jest od płci, ilości masy mięśniowej konkretnego pacjenta oraz od zdolności filtracyjnej kłębuszków nerkowych. W przypadku kiedy połowa kłębuszków nerkowych ulega unieczynnieniu (zaczynają nieprawidłowo działać) dochodzi do wzrostu poziomu kreatyniny we krwi.

    Poziom kreatyniny u każdego człowieka jest wartością stałą zależną od produkcji tego związku w mięśniach oraz zależną od wydalania kreatyniny z moczem. Kontrolowanie poziomu kreatyniny we krwi lub w moczu pozwala na monitorowanie pracy nerek i zdolności filtracyjnej kłębuszków nerkowych. Prawidłowe funkcjonowanie nerek jest bardzo ważnym elementem życia człowieka. Nerki usuwają toksyczne produkty metabolizmu z organizmu człowieka.

     

    Wskazania do badania kreatyniny w surowicy krwi

     

    Wskazaniem do oznaczenia kreatyniny we krwi jest ocena zdolności filtracyjnej nerek. Oznaczone stężenie kreatyniny we krwi przelicza się za pomocą specjalnego wzoru pozwalającego obliczyć GFR – wskaźnik przesączania kłębuszkowego. Wartość GFR określa jaką objętości krwi mogą przefiltrować nerki w ciągu minuty. Kreatynina jest w całości przefiltrowywana z krwi do moczu, nie ulega wchłanianiu zwrotnemu jak np. glukoza. Dlatego też może stanowić doskonały wskaźnik filtracji.

    Oznaczenie kreatyniny we krwi stosuje się u:

    • pacjentów z chorobami nerek w celu określenia stopnia niewydolności nerek,
    • pacjentów, którzy mają być poddani dużym operacjom chirurgicznym z zakresu chirurgii naczyniowej, kardiochirurgii, chirurgii ogólnej,
    • pacjentów poddawanych badaniom diagnostycznym – tomografia komputerowa z kontrastem, rezonans magnetyczny z kontrastem, koronarografia, arteriografia,
    • pacjentów w ciężkim stanie z niewydolnością wątroby, trzustki, serca w celu wykluczenia niewydolności nerek,
    • pacjentów po przeszczepie nerek lub u pacjentów dializowanych w celu określenia zdolności usuwania toksycznych metabolitów z organizmu człowieka.

     

    Poziom kreatyniny we krwi u dzieci i dorosłych

     

    Pacjent na badanie powinien zgłosić się rano, na czczo – należy 8 godzin przed pobraniem krwi nie spożywać żadnych pokarmów i nie pić płynów.

    Do wykonania oznaczenia kreatyniny w surowicy krwi należy pobrać próbkę krwi z obwodowego naczynia krwionośnego pacjenta – najczęściej jest to żyła łokciowa. Uzyskaną próbkę krwi należy niezwłocznie przekazać do laboratorium w celu wykonania oznaczenia.

    Jak wspomniano powyżej na poziom kreatyniny w surowicy wpływa kilka istotnych czynników. Prawidłowe wyniki można odnieść do poszczególnych grup wiekowych:

    • noworodki – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,3–1,0 mg/dl,
    • niemowlęta – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,2–0,4 mg/dl,
    • starsze dzieci – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,3–0,7 mg/dl,
    • młodzież – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,5–1,0 mg/dl,
    • dorośli – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,6–1,3 mg/dl (niektóre źródła podają wartość poniżej 1,5 mg/dl za wartość prawidłową).

    Należy mieć na uwadze, iż poziom kreatyniny we krwi jest zależny również od płci pacjenta. U mężczyzn wartości prawidłowe dla kreatyniny są z reguły wyższe, niż u kobiet. Otrzymane wyniki koniecznie należy pokazać swojemu lekarzowi prowadzącemu, aby on zinterpretował ich znaczenie.

     

    Co może oznaczać podwyższony lub obniżony poziom kreatyniny w surowicy krwi?

     

    Podwyższone wartości kreatyniny w surowicy krwi mogą występować:

    • podczas odżywiania się pacjenta dużą ilością pieczonego mięsa (błędy dietetyczne),
    • w trakcie przyjmowania preparatów suplementujących kreatynę,
    • w chorobach mięśni na przykład towarzyszące gigantyzmowi lub akromegalii,
    • w trakcie azotemii przednerkowej (wzrost poziomu związków azotowych) najczęściej spowodowanych obniżonym ciśnieniem krwi na skutek niewydolności sercowo-naczyniowej, ostrego krwotoku lub zwężeniem tętnicy nerkowej,
    • podczas wzrostu związków azotowych wywołanych niedrożnością moczowodu, uniemożliwiającą odprowadzenie moczu (azotemia pozanerkowa), spowodowaną kamicą nerkową, rozrostem prostaty lub guzami uciskającymi na moczowody,
    • w przebiegu postępującego upośledzenia funkcji filtracyjnej miąższu nerek, obniżone przesączanie kłębuszkowe, którego zadaniem jest usuwanie kreatyniny z surowicy krwi do moczu,
    • podczas zatrucia związkami organicznymi i nieorganicznymi,
    • w trakcie przyjmowania leków przeciwbólowych, niektórych antybiotyków z grupy tetracyklin lub cefalosporyn.

    Przyczyn obniżonego poziomu kreatyniny w surowicy jest znacznie mniej i najczęściej stan ten wywołany jest przyjmowaniem niektórych leków sterydowych o działaniu przeciwalergicznym lub przeciwzapalnym. Do obniżenia stężenia kreatyniny we krwi może również przyczynić się zanik mięśni lub restrykcyjna dieta polegająca na głodówce.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.