zarejestruj się zaloguj się

Kreatynina – badanie

Tekst: Redakcja Wylecz.to
Kreatynina – badanie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. lutego, 2014

Badanie kreatyniny we krwi jest prostym sposobem na ocenę funkcji nerek. Obecnie oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi, należy do podstawowych badań wykonywanych w trakcie przyjęcia do szpitala, przed zabiegami operacyjnymi, a także przed wieloma badaniami diagnostycznymi. Podwyższona kreatynina oznacza złą pracę nerek.

SPIS TREŚCI:

    Kreatynina – co to jest?

     

    Kreatynina jest związkiem organicznym, który powstaje w mięśniach z fosforanu kreatyny w wyniku przemian biochemicznych. Ilość, w jakiej jest ona wydalana w ciągu doby wraz z moczem jest powiązana z masą mięśni danego pacjenta, a także jego wiekiem oraz płcią.

    Kreatynina po przejściu przez nerki nie ulega ponownemu wchłonięciu (tzw. reabsorpcji), jak to ma miejsce przy innych substancjach występujących w organizmie. Jest także w niewielkim stopniu wydzielana przez same nerki. Dzięki tym właściwościom badanie stężenia kreatyniny służy do diagnostyki nerek – oceny tzw. przesączania kłębuszkowego (kłębuszki nerkowe są odpowiedzialne za filtrowanie krwi), czyli stopnia, w jakim jest zachowana prawidłowa funkcja nerek w oczyszczaniu krwi z toksycznych substancji powstałych w przebiegu różnych przemian metabolicznych w organizmie.

     

    Wskazania do oznaczenia stężenia kreatyniny

     

    Kreatynina we krwi oznaczana jest u pacjentów chorujących na nerki, w celu oceny stopnia ich uszkodzenia w przebiegu ostrej niewydolności nerek (ONN) oraz przewlekłej chorobie nerek (PChN). Oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi stosuje się również rutynowo przed zabiegami operacyjnymi takich jak zabiegi kardiochirurgiczne, zabiegi z zakresu chirurgii naczyniowej czy chirurgii ogólnej.

    Wskazaniem do oznaczenia kreatyniny jest również szereg badań diagnostycznych, w których musi zostać podany pacjentowi kontrast (kontrast jest substancją, którą podaje się pacjentowi dożylnie podczas badania, w celu lepszego uwidocznienia jego naczyń krwionośnych). Do tych badań zaliczamy:

    • badanie za pomocą tomografii komputerowej z użyciem kontrastu (tzw. angio-TK),
    • badanie za pomocą rezonansu magnetycznego (ang. Magnetic Resonance Imaging – MRI) z podaniem kontrastu,
    • koronarografia – jest to badanie wykonywane u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz w przebiegu zawału serca. Polega ono na uwidocznieniu tętnic wieńcowych, które są naczyniami doprowadzającymi krew do mięśnia sercowego,
    • arteriografia – badanie to polega na podaniu kontrastu i uwidocznieniu poszczególnych tętnic. W zależności od potrzeby można uwidocznić tętnice w obrębie kończyny górnej, kończyny dolnej, nerek czy mózgu.

    Również pacjenci w ciężkim stanie zdrowia np. przy niewydolności wątroby i trzustki czy niewydolności serca wymagają wykonania oznaczenia kreatyniny, aby wykluczyć towarzyszące tym schorzeniom uszkodzenie nerek.

    Kreatynina jest także oznaczana u pacjentów po przeszczepie nerek oraz u osób wymagających stałych dializ, czyli podłączenia do urządzenia, które pełni funkcję nerek i oczyszcza organizm z substancji toksycznych.

     

    Kreatynina a GFR

     

    Stężenie kreatyniny w surowicy krwi pozwala również na obliczenie wskaźnika przesączania kłębuszkowego (ang. glomerular filtration rate – GFR). Ponieważ bezpośrednie obliczenie GFR wymaga oznaczenia stężenia kreatyniny we krwi oraz w dobowej zbiórce moczu to w praktyce klinicznej stosuje się odpowiedni wzór, który pozwala na podstawie wieku, płci oraz stężenia kreatyniny na oszacowanie GFR (ang. estimated GFR – eGFR). Obliczenie eGFR jest wskazane u osób, u których wartości kreatyniny w surowicy mogą być niskie np.:

    • u osób wyniszczonych,
    • osób starszych,

    które mają małą masę mięśniową.

     

    Jak badamy stężenie kreatyniny?

     

    W celu oznaczenia stężenia kreatyniny w surowicy krwi, osoba badana powinna przyjść na czczo tzn. pozostając od 8 do 10 godzin bez posiłku. Badanie powinno się wykonać w godzinach porannych między 7:00-8:00, a przed wyjściem z domu osoba, która ma mieć oznaczone stężenie kreatyniny powinna wypić szklankę wody.

    Takie nawodnienie organizmu pozwala na zmniejszenie możliwości powstania wyniku fałszywie podwyższonego, a także ułatwia pobieranie krwi, ze względu na jej rozrzedzenie.

    Bardzo ważne jest, aby nie uprawiać dużego wysiłku fizycznego (np. bieg w półmaratonie) dobę przed wykonaniem oznaczenia, ponieważ może to doprowadzić do powstania fałszywie wysokiego wyniku, który nie będzie świadczył o uszkodzeniu nerek.

     

    Wartości referencyjne badania stężenia kreatyniny

     

    Należy zaznaczyć, że w każdym laboratorium norma kreatyniny, a także wyniki innych badań, w nieznaczny sposób różnią się od siebie. Wynika to z metody, jaka została użyta do oznaczenia stężenia kreatyniny oraz od rodzaju aparatu, w którym to badanie zostało wykonane. Można przyjąć, że prawidłowe wartości stężenia kreatyniny w surowicy krwi znajdują się w zakresie:

    • 0.6-1.3 mg/dl (53-115 µmol/l).

    Prawidłowa wartość GFR to:

    • ≥ 90 ml/min/1.73m2.

     

    Interpretacja wyniku badania stężenia kreatyniny i GFR

     

    W przypadku kreatyniny interesują nas tylko wartości powyżej górnej granicy normy, czyli wartości podwyższone (pot. wysoka kreatynina). Wartości kreatyniny powyżej 1.3 mg/dl mogą wystąpić w następujących sytuacjach:

    • w ostrej niewydolności nerek (ONN) – jednym z kryteriów, które muszą zostać spełnione, aby rozpoznać to schorzenie jest szybki wzrost stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Pod pojęciem szybki wzrost, rozumiemy zwiększenie stężenia kreatyniny o ponad połowę lub więcej niż połowę w stosunku do wartości wyjściowej lub o 0.3 mg/dl w ciągu 48 godzin. Oznaczanie GFR w ostrej niewydolności nerek jest w większości przypadków nieprzydatne.
    • Przewlekła choroba nerek (PChN) – podwyższona kreatynina wraz z innymi nieprawidłowymi wynikami badań może wskazywać na tę chorobę. Warunek, jaki musi zostać spełniony w celu rozpoznania PChN to utrzymywanie się nieprawidłowych wyników badań oraz nieprawidłowej funkcji nerek przez okres 3 miesięcy lub dłużej. Na podstawie wartości GFR możemy wyróżnić następujące stadia przewlekłej niewydolności nerek:
      • Stadium 1: GFR ≥90 ml/min – jest określane jako choroba nerek z prawidłowym GFR,
      • Stadium 2: GFR 60-89 ml/min – jest to PChN wczesna,
      • Stadium 3: GFR 30-59 ml/min – jest to PChN w stopniu umiarkowanym,
      • Stadium 4: GFR 15-29 ml/min – opisywane jest jako ciężka postać PChN,
      • Stadium 5: GFR ≤15 ml/min – taka wartość GFR wskazuje na schyłkową postać PChN,
    • Przy innych schorzeniach tj. niewydolność serca, wstrząs, niewydolność wielonarządowa dochodzi do spadku filtrowania krwi przez kłębuszki nerkowe, a także do uszkodzenia samych nerek. Prowadzi to do rozwoju ostrej niewydolności nerek i wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy krwi.

    Tzw. niska kreatynina, czyli niskie stężenie kreatyniny we krwi świadczy o właściwej pracy nerek.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Podwyższona kreatynina
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.