zarejestruj się zaloguj się

Kortyzol – badanie stężenia

Tekst: Katarzyna Paciorek
Kortyzol – badanie stężenia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. lipca, 2013

Badanie stężenia kortyzolu wykonuje się w diagnostyce zespołu Cushinga (podwyższony poziom kortyzolu) oraz choroby Addisona (obniżony poziom kortyzolu). Najczęściej przeprowadza się badanie dobowego rytmu wydzielania kortyzolu. Jego zwiększony poziom może być też wywołany stresem, stąd nazywany jest często „hormonem stresu”.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest kortyzol?

     

    Kortyzol jest glikokortykosteroidowym hormonem wytwarzanym w nadnerczach, dokładnie przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy.

    Kortyzol ma wpływ na gospodarkę węglowodanową, białkową, tłuszczową a także wodno-elektrolitową.

    Hormon ten nazywany jest również „hormonem stresu”. Nazwę swą zawdzięcza temu, iż jego wydzielanie znacznie zwiększa się w sytuacjach stresowych. Powoduje on wzrost stężenia glukozy we krwi. Organizm potrzebuje wówczas więcej energii i mobilizacji do działania i walki. Należy jednak zaznaczyć, że przewlekły stres bardzo niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie organizmu. Przewlekłe wydzielanie zwiększonych ilości kortyzolu wiąże się ze wzrostem stężenia glukozy we krwi. W konsekwencji stan ten może prowadzić do rozwoju cukrzycy, otyłości, a także nadciśnienia. Wzrasta ryzyko wystąpienia zawału serca.

     

    W jakim celu oznaczamy stężenie kortyzolu?

     

    Badanie w celu oznaczenia poziomu kortyzolu jest wykonywane w diagnostyce:

    • zespołu Cushinga – związanego ze zbyt dużym wydzielaniem kortyzolu,
    • zespołu Addisona – związanego ze zbyt małym wydzielaniem kortyzolu.

    W diagnostyce istotne jest określenie rytmu dobowego wydzielania kortyzolu.

    Ze względu na to, iż kortyzol wytwarzany jest w nadnerczach jego wzrost lub spadek poziomu we krwi związany jest odpowiednio z nadczynnością lub niedoczynnością tego gruczołu. Najczęstsze przyczyny nadczynności nadnerczy to:

    • gruczolak nadnerczy,
    • gruczolak przysadki,
    • ekotopowa produkcja ACTH – np. rak drobnokomórkowy płuca,
    • sterydoterapia.

    Najczęstszą przyczyną niedoczynności nadnerczy jest autoimmunizacja.

     

    Technika oraz przygotowanie do badania

     

    Krew do badania poziomu kortyzolu powinna być pobierana kilkakrotnie: rano, w południe i wieczorem, w celu określenia rytmu dobowego kortyzolu. Pomiary takie zazwyczaj wykonuje się w warunkach szpitalnych, w celu otrzymania jak najbardziej wiarygodnego wyniku. Pacjent nie powinien być zestresowany, gdyż wtedy stężenie kortyzolu wzrasta.

    Osoba wykwalifikowana pobiera od pacjenta próbkę krwi. Miejscem pobrania jest najczęściej żyła łokciowa, gdyż jest ona najlepiej widoczna.

    Przed planowanym oznaczeniem stężenia kortyzolu we krwi, pacjent powinien unikać wysiłku fizycznego oraz sytuacji stresowych.

     

    Norma kortyzolu

     

    Normą dla określenia stężenia kortyzolu dla dorosłych jest:

    • godzina 8:00 – południe – 5–25 μg/dl,
    • południe – godzina 20:00 – 5–15 μg/dl,
    • godzina 20:00 – godzina 8:00 – 010 μg/dl.

    W warunkach fizjologicznych poziom kortyzolu oznaczanego w godzinach wieczornych jest mniejszy o około 50% od poziomu oznaczanego w godzinach rannych.

     

    Interpretacja wyników – wysoki i nisko kortyzol

     

    Jeśli wynik pomiaru kortyzolu rano wynosi powyżej 5 μg/dl i zostaje zniesiony dobowy rytm wydzielania kortyzolu – wskazana jest dalsza diagnostyka kierunku nadczynności nadnerczy – zespołu Cushinga.

    Zmniejszone stężenie kortyzolu we krwi pobranego w godzinach rannych jest poniżej 5 μg/dl i równocześnie występuje duże stężenie badanego we krwi ACTH (hormon ten pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu) może sugerować chorobę Addisona (niedoczynność nadnerczy), jednak wymagana jest dalsza diagnostyka.    

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niedoczynność nadnerczy
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.