zarejestruj się zaloguj się

Kortyzol – badanie – przebieg, norma i wyniki badania kortyzolu

Tekst: Katarzyna Paciorek
Kortyzol – badanie – przebieg, norma i wyniki badania kortyzolu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. października, 2017

Badanie kortyzolu wykonuje się w diagnostyce zespołu Cushinga (wysoki kortyzol) oraz choroby Addisona (niski kortyzol). Jego zwiększony poziom może być też wywołany stresem, stąd nazywany jest często „hormonem stresu”. Najczęściej przeprowadza się badanie dobowego rytmu wydzielania kortyzolu. Norma zależy zatem od pory dnia i nocy. Jak odczytać wyniki badania kortyzolu? Wysoki i niski poziom hormonu – czy to choroba? 

SPIS TREŚCI:

    Kortyzol (hormon stresu) – co to jest?

     

    Kortyzol jest glikokortykosteroidowym hormonem wytwarzanym w nadnerczach, dokładnie przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy. Ma wpływ na gospodarkę węglowodanową, białkową, tłuszczową, a także wodno-elektrolitową.

    Kortyzol nazywany jest również „hormonem stresu”. Nazwę swą zawdzięcza temu, iż jego wydzielanie znacznie zwiększa się w sytuacjach stresowych. Powoduje on wzrost stężenia glukozy we krwi. Organizm potrzebuje wówczas więcej energii i mobilizacji do działania i walki. Należy jednak zaznaczyć, że przewlekły stres bardzo niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie organizmu.

    Przewlekłe wydzielanie zwiększonych ilości kortyzolu wiąże się ze wzrostem stężenia glukozy we krwi. W konsekwencji stan ten może prowadzić do: rozwoju cukrzycy, otyłości, a także nadciśnienia. Wzrasta ryzyko wystąpienia zawału serca.

     

    Badanie kortyzolu – kiedy wykonać?

     

    Badanie w celu oznaczenia poziomu kortyzolu jest wykonywane w diagnostyce zespołu Cushinga (związanego ze zbyt dużym wydzielaniem kortyzolu) oraz zespołu Addisona (związanego ze zbyt małym wydzielaniem kortyzolu). W diagnostyce istotne jest określenie rytmu dobowego wydzielania kortyzolu.

    Ze względu na to, że opisywany hormon kortyzol wytwarzany jest w nadnerczach jego wzrost lub spadek poziomu we krwi związany jest odpowiednio z nadczynnością lub niedoczynnością tego gruczołu. Najczęstsze przyczyny nadczynności nadnerczy to:

    • gruczolak nadnerczy,
    • gruczolak przysadki,
    • ekotopowa produkcja ACTH – np. rak drobnokomórkowy płuca,
    • sterydoterapia.

    Najczęstszą przyczyną niedoczynności nadnerczy jest autoimmunizacja.

     

    Kortyzol – badanie – jak się przygotować?

     

    Badanie krwi na poziom kortyzol powinno być wykonywane kilkakrotnie: rano, w południe i wieczorem, w celu określenia rytmu dobowego kortyzolu. Pomiary takie zazwyczaj wykonuje się w warunkach szpitalnych w celu otrzymania jak najbardziej wiarygodnego wyniku. Pacjent nie powinien być zestresowany, gdyż wtedy stężenie kortyzolu wzrasta.

    Podczas badania na kortyzol osoba wykwalifikowana pobiera od pacjenta próbkę krwi. Miejscem pobrania jest najczęściej żyła łokciowa, gdyż jest ona najlepiej widoczna. Przed planowanym oznaczeniem stężenia kortyzolu we krwi pacjent powinien unikać wysiłku fizycznego oraz sytuacji stresowych.

     

    Kortyzol – norma w badaniu krwi 

     

    Norma kortyzolu dla dorosłych zależna jest od pory dnia i przedstawia się następująco:

    • godzina 8:00 – południe – 5–25 μg/dl,
    • południe – godzina 20:00 – 5–15 μg/dl,
    • godzina 20:00 – godzina 8:00 – 010 μg/dl.

    W warunkach fizjologicznych stężenie kortyzolu oznaczanego w godzinach wieczornych jest mniejszy o około 50% od poziomu oznaczanego w godzinach rannych.

     

    Kortyzol – wyniki – co oznacza niski i podwyższony kortyzol?

     

    Niski kortyzol – co to znaczy?

     

    Obniżony (za niski) kortyzol we krwi pobranego w godzinach rannych jest poniżej 5 μg/dl i równocześnie występuje duże stężenie badanego we krwi ACTH (hormon ten pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu) może sugerować chorobę Addisona (niedoczynność nadnerczy), jednak wymagana jest dalsza diagnostyka.    

     

    Podwyższony i wysoki kortyzol – o czym świadczy?

     

    Jeśli wynik pomiaru stężenia hormonu rano wynosi powyżej 5 μg/dl (wysoki kortyzol) i zostaje zniesiony dobowy rytm jego wydzielania, wskazana jest dalsza diagnostyka w kierunku nadczynności nadnerczy – zespołu Cushinga.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niedoczynność nadnerczy
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.