zarejestruj się zaloguj się

Hematokryt

Tekst: Katarzyna Paciorek
Hematokryt
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. października, 2014

Hematokryt jest jednym z najczęściej oznaczanych parametrów krwi. Jest wykonywany w zakresie podstawowego badania krwi – tzw. morfologii, a na otrzymanym z laboratorium wydruku znajdziemy go pod skrótem Ht lub Hct. Hematokryt to parametr, który mówi jaki procent całej objętości krwi krążącej stanowią krwinki czerwone.

SPIS TREŚCI:

    Czym to jest hematokryt?

     

    Hematokryt jest parametrem, który mówi nam jaki procent całej objętości krwi stanowią krwinki czerwone, tzw. erytrocyty. Hematokryt pozwala na określenie procentowego udziału erytrocytów do pozostałych elementów morfotycznych krwi, a więc płytek krwi i leukocytów. Wartość hematokrytu to stosunek objętości skoagulowanych erytrocytów do objętości całej krwi. Wartość ta najczęściej podawana jest w procentach. Badanie poziomu hematokrytu polega na wykonaniu pomiaru zawartości krwinek czerwonych we krwi. Wyrażony jest on jako procent frakcji komórkowej krwi. Jeżeli np. zawartość hematokrytu wynosi 40%, oznacza to, że na 100 ml krwi 40% elementów morfotycznych to właśnie erytrocyty. Parametr ten jest niezwykle ważny w diagnozowaniu i monitorowaniu jednostek chorobowych, które mają wpływ na zmiany liczby krwinek czerwonych.

    W organizmie człowieka krwinki czerwone pełnią wiele bardzo ważnych funkcji, niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu. Ich podstawowe zadanie to dostarczanie tlenu do wszystkich tkanek ustroju. Erytrocyty wytwarzane są w szpiku kostnym. Do zmian w ich ilości może dojść w wyniku zaburzenia pracy szpiku, które mają miejsce w przebiegu niektórych jednostek chorobowych.

    Nieprawidłowe wyniki hematokrytu mogą świadczyć toczącym się procesie chorobowym. Na wartość hematokrytu wpływa liczba erytrocytów – zarówno ich nadmiar jak i niedobór, a także ich rozmiar.

     

    Kiedy oznacza się hematokryt?

     

    Hematokryt jest oznaczany w ramach badania zwanego morfologią krwi. W zakres tego badania wchodzą jeszcze takie parametry jak: hemoglobina, liczba erytrocytów, a także wskaźniki erytrocytowe. Lekarz zleca badanie morfologii krwi, gdy pacjent zgłosi się z niepokojącymi objawami wskazującymi konieczność jego wykonania (np. w podejrzeniu niedokrwistości).

    W celu potwierdzenia, bądź wykluczenia anemii wykonuje się badanie morfologii krwi. Niedokrwistość objawia się w badaniach laboratoryjnych spadkiem liczby czerwonych krwinek. Przyczyn takiego stanu może być niezwykle wiele. Do najczęstszych przyczyn niedokrwistości zalicza się: niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza, kwasu foliowego, bądź chorób przewlekłych.

    Wykonanie morfologii krwi, w tym hematokrytu będzie potrzebne do dalszej diagnostyki, bądź monitorowania choroby. Badanie morfologii krwi może być wykonywane także w ramach profilaktyki. Należy pamiętać, że rutynowe badanie krwi pozwala na wcześniejsze wykrycie nieprawidłowości i możliwość szybkiego wdrożenia leczenia.

    Stanem przeciwnym do niedokrwistości jest nadkrwistość, czyli nadmiar krążących w ustroju krwinek czerwonych. Jej objawy są mało charakterystyczne, więc możliwe do przeoczenia. Należą do nich m.in.: bóle i zawroty głowy, szumy w uszach, a także zaburzenia widzenia. Wśród głównych przyczyn nadkrwistości wymienia się: czerwienice prawdziwą, a także odwodnienie.

    Należy przy tym pamiętać, że hematokryt ulega także zmianie, gdy następuje zmiana objętości krwinki czerwonej. Przy zmniejszeniu jej objętości zmniejsza się wartość hematokrytu i odwrotnie.

     

    Jak wykonuje się badanie hematokrytu?

     

    Przed wykonaniem badania hematokrytu zaleca się, aby pacjent był na czczo na około 12 godzin przed badaniem. Od pacjenta pobierana jest próbka krwi. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najbardziej widocznych, najczęściej tych w obrębie dołu łokciowego. Otrzymana próbka przesyłana jest następnie do analizy. Czas oczekiwania na wynik wynosi zwykle jeden dzień.

    W celu jak najlepszego przygotowania się do badania i ustalenia diagnozy, należy skonsultować z lekarzem stosowane leki, zdiagnozowane wcześniej choroby, które mogą mieć wpływ na wynik badania. W przypadku kobiet, należy zgłosić lekarzowi ewentualną ciążę oraz miesiączkę. W ciąży fizjologicznie zwiększa się objętość płynów ustrojowych, czego skutkiem jest spadek wartości hematokrytu.

     

    Hematokryt – wartości referencyjne

     

    Zakres wartości referencyjnych różni się w zależności od płci.

    • U kobiet za wartości prawidłowe uznaje się: 37-47%
    • Zakres wartości prawidłowych dla mężczyzn to: 40-54%
    • Wartości te różnią się u dzieci w zależności od wieku:
      • noworodki: 48-69%
      • dzieci 6-12 lat: 35-35%
      • dziewczynki w wieku 13-18 lat: 36-46%
      • chłopcy w wieku 13-18 lat: 37-49%

    Należy pamiętać, że wartości te mogą różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonane zostało badanie. Przy każdym otrzymanym wyniku znajduje się podany dla danego laboratorium zakres referencyjny.

    Otrzymane wartości hematokrytu lekarz zawsze analizuje w oparciu o uzyskane pozostałe składowe badania morfologii krwi: liczbę czerwonych krwinek, hemoglobinę i inne parametry.

     

    Hematokryt – jak interpretować wyniki?

     

    Jeśli otrzymany wynik znajduje się w granicach normy świadczy to o prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Należy jednak zwrócić uwagę, czy wynik nie znajduje się w obrębie dolnej, albo górnej granicy normy. Lekarz może wówczas zalecić badanie kontrolne za wskazany okres czasu. Na wynik hematokrytu ma wpływ wiele czynników, które należy ze sobą odpowiednio powiązać i przeanalizować.

     

    Wysokie wartości hematokrytu

     

    Jeśli otrzymany wynik znajduje się powyżej górnej granicy normy może to świadczyć o:

    • odwodnieniu organizmu, np. w przebiegu biegunek, wymiotów, nadmiernego pocenia się,
    • czerwienicy prawdziwej – jest to nowotwór zwany mieloproliferacyjnym, w wyniku którego wzrasta liczba krwinek czerwonych, co skutkuje wzrostem hematokrytu, oprócz erytrocytów, w chorobie tej zwiększa się również ilość krwinek białych i płytek krwi,
    • stanach niedotlenienia – organizm próbuje się bronić i wytwarza wówczas większą ilość czerwonych krwinek, do niedotlenienia organizmu prowadza między innymi choroby płuc, choroby serca,
    • chorobie nowotworowej nerek – niektóre nowotwory nerki produkują erytropoetynę, jest to hormon, który pobudza produkcję erytrocytów przez szpik kostny,
    • przewlekłym paleniu tytoniu (podwyższony poziom hematokrytu może występować u palaczy tytoniu).

     

    Niskie wartości hematokrytu

     

    Jeśli otrzymany wynik znajduje się poniżej dolnej granicy normy może to świadczyć o:

    • niedokrwistości – to jedna z najczęstszych przyczyn. Do przyczyn niedokrwistości należą między innymi:
      • niedobór żelaza, kwasu foliowego,
      • krwawienia z przewodu pokarmowego,
      • zaburzenia pracy szpiku kostnego,
      • choroby nerek, dochodzi wówczas do zaburzeń wydzielania hormonu erytropoetyny – jego funkcją jest pobudzanie szpiku kostnego do produkcji czerwonych krwinek,
      • niedokrwistości o podłożu immunologicznym,
      • niedokrwistości związane z nieprawidłową budową krwinek czerwonych, bądź hemoglobiny,
      • niedokrwistości związane z chorobami przewlekłymi, zakażeniami,
    • stanie przewodnienia,
    • krwotoku,
    • o ciąży.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.