zarejestruj się zaloguj się

Fibrynogen – badanie stężenia

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Fibrynogen – badanie stężenia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. lutego, 2014

Badanie stężenia fibrynogenu w osoczu jest jednym z podstawowych wskaźników oceny układu krzepnięcia. Fibrynogen jest wskaźnikiem pozwalającym określać wszelkie nieprawidłowości procesów krzepnięcia oraz fibrynolizy. Fibrynogen podwyższony stwierdza się w przebiegu ciężkich chorób i infekcji, gdyż należy do białek ostrej fazy.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest fibrynogen?

     

    Pod nazwą „fibrynogen” kryje się białko osocza biorące udział w procesie krzepnięcia krwi. Powstaje ono w wątrobie i w procesie wytwarzania skrzepu ulega przemianie do postaci fibrylarnej, co oznacza, że stanowi swoiste pojedyncze ogniwa, mogące formować łańcuch budujący skrzep.

    W przypadku uruchomienia kaskady układu krzepnięcia, dochodzi m.in. do aktywacji tak zwanych czynników krzepnięcia. Jeden z nich – trombina, przekształca omawiane przez nas pojedyncze cząsteczki fibrynogenu w łańcuch, a proces ten określamy jako polimeryzację. Fibrynogen w postaci usieciowanej nazywamy już fibryną. Budują ją stabilne, nierozpuszczalne w osoczu łańcuchy białek, pomiędzy które łatwo wplątują się płytki krwi, krwinki białe oraz czerwone. Tak powstały twór jest niczym innym, jak skrzepem tamującym krwawienie.

     

    Wskazania do badania fibrynogenu

     

    Poziom fibrynogenu, jako wykładnik wydolności procesów krzepnięcia oraz procesu przeciwstawnego, czyli fibrynolizy, oznaczany jest w przypadku podejrzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w tych mechanizmach. Do stanów takich należą m.in.:

    • niedobór fibrynogenu z towarzyszącą skazą krwotoczną,
    • dysfibrynogemia w przebiegu trombofili (wrodzona lub nabyta nadmierna skłonność do powstawania skrzepów),
    • koagulopatia ze zużycia (skaza krwotoczna spowodowana zużyciem czynników krzepnięcia po masywnym epizodzie wykrzepiania wewnątrznaczyniowego),
    • kontrola leczenia fibrynolitycznego (metoda rozpuszczania skrzepu powodującego niedrożność naczyń i niedokrwienie poszczególnych organów),
    • kontrola leczenia asparaginazą (lek stosowany w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej),

     

    Jak wygląda badanie fibrynogenu?

     

    Istnieje kilka metod oznaczania poziomu fibrynogenu w osoczu.

    • Koagulometria według Claussa polega na dodaniu do osocza trombiny i mierzeniu czasu krzepnięcia. Czas ten jest odwrotnie proporcjonalny do stężenia badanego białka. Jest to najpopularniejsza i najczęściej wykorzystywana metoda badania fibrynogenu.
    • Kolejną technikę stanowi metoda cieplna według Schulza, w której fibrynogen wytrąca się w temperaturze 56°C. Analiza kinetyczna polega na skomplikowanych pomiarach spektrofotometrycznych po przekształceniu fibrynogenu w fibrynę.
    • Pomiar immunologiczny opiera się na przeprowadzeniu rozdziału białek zawartych w próbce metodą immunoelektroforezy oraz oznaczeniu fibrynogenu przy pomocy znakowanych przeciwciał.
    • Wreszcie ostatnia z opisywanych technik – metoda fotometryczna według Ratnoffa-Menziego polega na przekształceniu fibrynogenu w fibrynę i poddaniu jej hydrolizie. Następnie dokonuje się oznaczenia poziomu białka. Jest to technika uznawana za najdokładniejszą, ale jednocześnie najbardziej czasochłonna i z tego względu nie jest wykorzystywana rutynowo w laboratoriach.

    Ważne, aby w przypadku bardzo niskich wartości stężenia fibrynogenu uzyskanych którakolwiek techniką, dokonać ponownego oznaczenia z wykorzystaniem metody cieplnej. Ma to na celu uniknięcia błędu związanego z nieprawidłową budową i funkcją badanego białka.

    Pobieranie, transport i przechowywanie próbek materiału uzyskiwanego do badania układu krzepnięcia jest ważne z punktu widzenia jakości i dokładności wyniku. Poziom fibrynogenu oznacza się z tak zwanego osocza cytrynianowego.

    Krew pobiera się do zamkniętej próżniowej próbówki, zawierającej już roztwór cytrynianu sodu. Substancja ta zapobiega krzepnięciu i dzięki temu po odwirowaniu uzyskuje się osocze – płynny przesącz krwi zawierający jednak wszystkie białka układu krzepnięcia (w przeciwieństwie do surowicy, która stanowi frakcję powstająca po procesie krzepnięcia i pozbawioną tychże białek). Z praktycznych uwag warto zwrócić uwagę, że czas zaciśnięcia stazy przy pobieraniu krwi z żyły nie powinien przekraczać 3 minut, nie powinno się także pobierać krwi z cewnika naczyniowego (popularne wenflony).

    Zaraz po uzyskaniu próbki materiału od pacjenta, należy delikatnie wymieszać zawartość próbówki, aby krew połączyła się równomiernie z cytrynianem. Badanie powinno zostać wykonane w czasie maksymalnie 2 godzin od pobrania materiału.

    W przypadku oznaczenia poziomu fibrynogenu nie wymaga się specyficznych zabiegów przygotowujących do przeprowadzeniem badania.

     

    Stężenie fibrynogenu – norma

     

    Prawidłowy poziom fibrynogenu powinien zawierać się w przedziale:

    • od 1,5 do 4,0 g/l.

     

    Interpretacja wyników stężenia fibrynogenu

     

    Podwyższony fibrynogen stwierdza się po pierwsze w przebiegu ciężkiej choroby lub infekcji, bowiem fibrynogen należy do tak zwanych białek ostrej fazy. Nie jest to zatem stan związany ścisłe z jego funkcją – krzepnięciem, ale wynika ze wzmożonej syntezy wszystkich białek ostrej fazy w wątrobie w przebiegu:

    • chorób zapalnych,
    • stanów pooperacyjnych,
    • chorób nowotworowych,
    • oparzeń,
    • nieprawidłowo leczonego nadciśnienia tętniczego,
    • zaburzeń metabolizmu węglowodanowego, w tym cukrzycy.

    Większość z tych stanów zostaje szybko ograniczona lub wyleczona, dlatego utrzymujące się długo podwyższone stężenie fibrynogenu powinno niepokoić, sugeruje bowiem nadmierną skłonność do krzepnięcia i tym samym stanowi niezależny czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Obniżone wartości fibrynogenu z reguły spowodowane są zaburzeniami syntezy białka w wątrobie w przebiegu:

    • marskości wątroby,
    • zapalenia wątroby,
    • zatrucia,
    • leczenia asparaginazą,
    • fizjologicznie niedostatecznym wytwarzaniem u noworodków.

    Inną przyczynę stanowią wrodzone dys-, hipo- oraz afibrynogemie, czyli wytwarzanie białka w prawidłowej ilości, ale o zmniejszonej aktywności. Przy stężeniach poniżej 0,4 g/l może wystąpić skłonność do krwawień.

    Wreszcie, stężenie fibrynogenu ulega obniżeniu w przypadku jego zużycia w procesie krzepnięcia, a więc przykładowo po większym krwotoku. Konieczne w tym miejscu jest dodać, że wbrew pozorom stosowanie heparyny – związku zapobiegającego krzepnięciu, nie wpływa znamiennie na wyniki badania poziomu fibrynogenu.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.