zarejestruj się zaloguj się

Czynnik Castle’a (czynnik IF) i przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 24. lipca, 2017

Czynnik wewnętrzny Castle’a IF to glikoproteina wytwarzana przez komórki okładzinowe żołądka. Jego najważniejszą rolą fizjologiczną jest umożliwienie wchłaniania witaminy B12 z przewodu pokarmowego. Deficyt czynnika IF prowadzi do niedoboru wspomnianej witaminy oraz rozwoju anemii megaloblastycznej (anemii złośliwej). Oznaczanie przeciwciał przeciwko czynnikowi Castle'a należy wykonać np. w przypadku bladości skóry czy chronicznego zmęczenia.

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Czynnik Castle’a (czynnik wewnętrzny IF) – co to jest?

     

    Czynnik Castle’a to mukoproteina wydzielana przez komórki okładzinowe żołądka. Zlokalizowane są one w okolicy trzonu i dna narządu. Poza czynnikiem IF wydzielają one także jony chlorkowe i wodorowe, z których w świetle żołądka powstaje kwas solny.

    Czynnik wewnętrzny IF tworzy z witaminą B12 (dostarczaną z dietą) trwały kompleks odporny na trawienie i umożliwiający wchłanianie tejże witaminy w jelitach.

    Witamina B12 jest kluczowa dla funkcjonowania układu krwiotwórczego oraz nerwowego, zatem zaburzenia jej wchłaniania i niedobory mogą skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

     

    Przyczyny niedoboru czynnika Castle’a

     

    Niedobór czynnika Castle’a spowodowany może być zarówno defektem wrodzonym, jak i mieć charakter nabyty.

    Wrodzony niedobór czynnika wewnętrznego to rzadko występujące schorzenie, które ujawnia się najczęściej w pierwszych latach życia. Z koeli nabyte przyczyny niedoboru czynnika Castle’a to: resekcja żołądka, uszkodzenie błony śluzowej żołądka w przebiegu infekcji Helicobacter pylori czy obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle’a oraz przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka.

     

    Czynnik wewnętrzny Castle’a a anemia złośliwa

     

    Anemia złośliwa (niedokrwistość Addissona-Biermera) to schorzenie dotykające najczęściej osób w wieku 40–60 lat polegające na zaburzeniu autoimmunologicznym. Układ odpornościowy pacjenta atakuje jego własne komórki, a ściślej – komórki okładzinowe żołądka lub czynnik wewnętrzny Castle’a.

    Dochodzi wtedy do zaburzenia wchłaniania niedoboru witaminy B12. Konsekwencją występowania przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka i przeciwciał przeciwko czynnikowi Castle’a jest anemia złośliwa.

    Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 objawia się w bardzo charakterystyczny sposób. Część symptomów to wspólne dla wszystkich rodzajów anemii symptomy wynikające z niedotlenienia organizmu.

    Inne objawy wynikają z rozwoju charakterystycznych dla anemii megaloblastycznej zaburzeń neurologicznych – ich wystąpienie jest wskazaniem do oznaczania przeciwciał przeciwko czynnikowi IF.

     

    Przeciwciała przeciwko czynnikowi Castle’a – kiedy badać?

     

    Wskazaniem do oznaczania przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle’a (IFA) jest wystąpienie następujących objawów: osłabienie i chroniczne zmęczenie, bladość skóry i śluzówek czy przyspieszona akcja serca.

    Oznaczanie przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka należy oznaczać także, gdy występują symptomy, takie jak:

    • bóle i zawroty głowy,
    • zaburzenia neurologiczne: zaburzenia czucia dystalnego, mrowienie oraz drętwienie kończyn, splątanie, zaburzenia koncentracji,
    • nudności i wymioty, biegunki,
    • stany zapalne jamy ustnej oraz tzw. bawoli język.

    Ponadto przeciwciała IFA oznaczane są, gdy w morfologii krwi pojawią się cechy anemii megaloblastycznej, czyli obniżone krwinki czerwone, niska hemoglobina oraz podwyższone MCV, czyli średnia objętość krwinki czerwonej.

    Jeśli takim wynikom morfologii krwi towarzyszy prawidłowy poziom żelaza, należy wykonać różnicujące badania w kierunku anemii. Poza oznaczeniem przeciwciał w kierunku czynnika wewnętrznego Castle’a, warto wykonać także badanie przeciwciał w kierunku komórek okładzinowych żołądka (APCA). Oba typy przeciwciał oznaczane są najczęściej w klasach IgA i IgG. Badanie przeciwciał anty-IF wykonywane jest z próbki krwi żylnej, najlepiej w godzinach porannych.

    Pomocniczo można wykonać test Schillinga, czyli ocenę wchłaniania witaminy B12 z przewodu pokarmowego, a także oznaczanie poziomu tej we krwi oraz badanie kwasu metylomalonowego we krwi.

     

    Czynnik wewnętrzny – leczenie anemii megaloblastycznej

     

    Dodatni wynik badania, czyli obecność przeciwciał IFA we krwi, wraz z wystąpieniem charakterystycznych zmian w morfologii i niskim poziomem witaminy B12 we krwioznacza anemię megaloblastyczną (złośliwą).

    Ujemny wynik badania przeciwciał w kierunku czynnika Castla (pacjenci często błędnie używają tej nazwy) nie wyklucza jednak niedokrwistość Addissona-Biermera, gdyż u prawie połowy chorych przeciwciała te nie występują.

    Leczenie anemii złośliwej polega na iniekcjach (zastrzykach) domięśniowych witaminy B12. Doustna suplementacja nie ma sensu, gdyż witamina ta nie wchłonie się z przewodu pokarmowego. 

    Autor: mgr Justyna Mazur

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.