zarejestruj się zaloguj się

Czas protrombinowy i wskaźnik INR – badanie

Tekst: lek. Bartosz Szurlej
Czas protrombinowy i wskaźnik INR – badanie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. lutego, 2014

Czas protrombinowy (PT) to badanie, które pozwala ustalić czas krzepnięcia krwi. Służy do tego także międzynarodowy współczynnik czasu protrombinowego – wskaźnik INR. Badanie PT i INR służy do oceny działania leków przeciwzakrzepowych. Wykonuje się je też przed zabiegami chirurgicznymi oraz w diagnostyce i leczeniu chorób krwi.

lek. Bartosz Szurlej
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest czas protrombinowy?

     

    Za zatrzymanie krwawienia w przypadku uszkodzenia naczynia krwionośnego odpowiada szereg procesów, w których m.in. uczestniczą czynniki krzepnięcia krwi. Są to białka, które odpowiadają za prawidłowy przebieg procesu powstawania skrzepu, co umożliwia zatrzymanie krwawienia.

    Z krwi pobranej od pacjenta możemy ocenić czas protrombinowy (PT), czyli czas powstawania skrzepu krwi, sprawdzając jak działają czynniki krzepnięcia wchodzące w tzw. zespół protrombiny. Wynik czasu protrombinowego może zostać również przedstawiony w postaci międzynarodowego współczynnika znormalizowanego, czyli INR (ang. International Normalized Ratio). Czas krzepnięcia krwi – PT lub wskaźnik INR pozwalają ocenić siłę działania leków przeciwkrzepliwych takich jak warfaryna czy kumarol, które poprzez hamowanie działania witaminy K prowadzą do zaburzenia powstawania prawidłowych czynników krzepnięcia krwi i tym samym wydłużają czas protrombinowy.

     

    Wskazania do badania czasu protrombinowego i INR

     

    Możemy wymienić następujące wskazania do oznaczania czasu protrombinowego lub INR:

    • pacjenci po zabiegach kardiologicznych, kardiochirurgicznych oraz z zakresu chirurgii naczyniowej – w przypadku wszczepienia stentów (metalowych rusztowań) czy specjalnych protez naczyniowych, pacjent wymaga przyjmowania leków przeciwkrzepliwych przez określony czas po zabiegu, a w przypadku wszczepienia sztucznych zastawek serca przez całe życie. Wydłużenie krzepnięcia krwi w tych przypadkach jest bardzo ważne ze względu na możliwość wystąpienia na sztucznym materiale skrzeplin, które mogą doprowadzić do powstania zatorów i śmierci chorego,
    • podawanie leków przeciwkrzepliwych u pacjentów z migotaniem przedsionków – leki przeciwkrzepliwe zmniejszają ryzyko powstania skrzeplin, które mogą doprowadzić do udaru mózgu czy zatoru płuc,
    • u pacjentów z ryzykiem wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej – u osób z tą chorobą dochodzi do nieprawidłowości przepływu krwi w żyłach głębokich, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. Zaburzenie przepływu krwi może doprowadzić do powstania skrzeplin, które w momencie oderwania od naczynia mogą dostać się do płuc i spowodować zator płuc,
    • pacjenci z niewydolnością wątroby – czynniki krzepnięcia są białkami, które powstają w wątrobie. Wydłużenie czasu protrombinowego u takich pacjentów świadczy o upośledzeniu produkcji białka, czyli o niewydolności wątroby,
    • pacjenci przed zabiegami operacyjnymi – pacjenci, którzy przyjmują leki z grupy witaminy K powinni mieć oznaczony czas krzepnięcia krwi przed operacją, aby uniknąć nadmiernego krwawienia w trakcie wykonywanego zabiegu,
    • diagnostyka chorób krwi, do których należą skazy krwotoczne, czyli zaburzeń w obrębie układu krzepnięcia, co prowadzi do stanów nadmiernego krzepnięcia krwi lub jego nieprawidłowego wydłużenia.

     

    Jak wygląda badanie czasu protrombinowego i INR?

     

    Czas protrombinowy (PT) czy INR możemy oznaczyć w laboratorium analitycznym z krwi pobranej z żyły pacjenta. Istnieje także możliwość oznaczania INR w specjalnych aparatach z krwi pobranej z opuszki palca osoby badanej (zasada działania podobna jak w glukometrze).

    We wszystkich w/w przypadkach pacjent nie musi być na czczo (spożycie posiłku przed badaniem nie wpływa na jego wynik). Przed badaniami wymagającymi pobranie krwi zaleca się jednak wypicie szklanki wody, co prowadzi do rozrzedzenia krwi i ułatwia jej pobieranie.

     

    Wartości referencyjne czasu protrombinowego i INR

     

    W każdym laboratorium normy czasu protrombinowego, a także innych badań w nieznaczny sposób różnią się od siebie. Wynika to z metody, jaka została użyta do oznaczenia czasu protrombinowego oraz od rodzaju aparatu, w którym badanie krwi zostało wykonane.

    Prawidłowe wartości dla czasu protrombinowego (PT) mieszczą się w zakresie:

    • 12-16 s,

    natomiast dla wskaźnika INR wynoszą one:

    • 0,8-1,2.

     

    Interpretacja wyników badania czasu protrombinowego i INR

     

    Z klinicznego punktu widzenia wyniki czasu protrombinowego oraz wskaźnika INR są istotne powyżej górnej granicy normy.

    U osób, które nie przyjmują leków przeciwkrzepliwych każdy wzrost PT lub INR powyżej górnych wartości powinien zostać zweryfikowany. U osób stosujących leki przeciwkrzepliwe (warfaryna, acenokumarol, dikumarol) monitoruje się czas krzepnięcia krwi za pomocą wskaźnika INR, co pozwala na ustawienie odpowiedniej dawki leku.

    • INR <2,0: świadczy o nieprawidłowym przyjmowaniu leku lub jego zbyt małej dawce.
    • INR 2,0-3,0: jest to tzw. zakres terapeutyczny, który pozwala na wydłużenie czasu krzepnięcia krwi przy niewielkim ryzyku wystąpienia niebezpiecznych dla życia i zdrowia krwotoków. Świadczy o dobrze dobranej dawce leku oraz o prawidłowym sposobie jego przyjmowania,
    • INR >5,0:przy takiej wartości wskaźnika istniej zwiększone ryzyko wystąpienia krwotoków. Świadczy o nieprawidłowym przyjmowaniu leku przez pacjenta (zbyt często, za dużo) lub jego niewłaściwej dawce.

    Należy pamiętać, że każdy człowiek reaguje w inny sposób na dany lek. Dlatego tak ważna jest współpraca między pacjentem a lekarzem, w celu odpowiedniego dostosowania dawki leku.

    Autor: lek. Bartosz Szurlej

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.